Deniz ekosistemini korumak ve balık popülasyonunun üremesine imkan tanımak amacıyla her yıl 15 Nisan tarihinde başlatılan endüstriyel av yasağı, 1 Eylül itibarıyla resmen sona erdi. Aylardır teknelerinin bakımını yapan, yırtılan ağlarını ilmek ilmek onaran Karadenizli balıkçılar, kıyılardan yükselen "vira bismillah" sesleriyle birlikte gece yarısı serin sulara doğru yol aldı. Sezonun ilk günlerinden itibaren avcı teknelerinin radarlarına takılan devasa balık sürüleri, kısa sürede kıyı kentlerinde büyük bir heyecan dalgası yarattı. Özellikle Doğu Karadeniz kıyılarında sezonun ilk ayına damgasını vuran balık türü tartışmasız palamut oldu. Trabzon limanına yanaşan gırgır ve kıyı balıkçı tekneleri, ambarları dolduran kasalar dolusu balıkla rıhtımları şenlendirirken, erken saatlerde hale taşınan taze mahsuller tezgahlardaki hareketliliği zirveye taşıdı.
Tezgahlarda fiyat dengesi ve kış hazırlığı telaşı
Günün ilk ışıklarıyla birlikte canlanan Trabzon Balıkçılar Hali, son yılların en bereketli palamut başlangıçlarından birine ev sahipliği yapıyor. Boyları ve gramajları hızla artarak tanesi bir kilogram bandına kadar ulaşan dolgun palamutlar, tezgahlarda büyüklüğüne göre 100 ile 125 lira arasında alıcı buluyor. Tezgahlarda sergilenen diğer balık türlerinde ise Karadeniz somonunun kilogramı 350, deniz levreği ve çupranın kilogramı 500, Marmara bölgesinden kente nakledilen erken sezon hamsisinin kilogramı ise 150 liradan müşterilere sunuluyor.
Kentin köklü balık esnaflarından Mehmet Can Örseloğlu, mevsim normallerine göre son derece verimli bir dönemden geçildiğini belirterek palamudun şu anki et kalitesine dikkat çekiyor. Balığın giderek irileştiğini ve tam lezzet kıvamını yakaladığını vurgulayan Örseloğlu, Karadeniz insanının bu fırsatı mutlaka değerlendirmesi gerektiğini şu sözlerle aktarıyor:
"Palamut sezonu bu sene gerçekten son derece bol ve bereketli başladı. Tanesi neredeyse bir kiloya yaklaştı ve balık artık yağlanmaya başladı. Yağlanan balığın ızgarası da tavası da çok lezzetli olur. Ancak halkımızın ilgisi bu berekete kıyasla biraz sakin görünüyor. Vatandaşlarımızın bu dönemi çok iyi değerlendirmesini istiyoruz. Palamut nihayetinde göç eden bir dip ve orta su balığıdır; yarın nereye gideceği, suların ne zaman boşalacağı kestirilemez. Her zaman böyle bir bolluk ve uygun fiyat yakalanamayabilir. Tüketicilerimize tavsiyemiz, bütçeleri elverdiğince fazla alıp buzluklarına stoklamaları ya da geleneksel yöntemlerle lakerda ve tuzlama yapmalarıdır. Zaten tezgaha palamut indiği zaman halkımız diğer çeşitlerin yüzüne pek bakmaz. İlerleyen günlerde inşallah yerli hamsi de bollaşır. Ancak palamut denizde ne kadar uzun süre kalır ve hüküm sürerse, hamsinin buralara inmesi o kadar gecikebilir."
Balıkçıların hamsi nöbeti ve hava şartları beklentisi
Av veriminin deniz suyundaki sıcaklık değişimleri ve rüzgar şartlarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu söyleyen sektör temsilcileri, havaların hafif serinlemesiyle palamut akınının daha da artacağı görüşünde birleşiyor. Trabzon kıyılarında küçük tekneleriyle ağ atan balıkçı Emin Avcı, denizin genel durumunu ve türlerin dağılımını değerlendirirken, son birkaç gündür rüzgar kaynaklı geçici bir dalgalanma yaşandığını belirtti.
Tezgahtaki günlük arzın değişkenlik gösterebildiğini ifade eden Avcı, "Son üç dört gündür deniz biraz nazlandı, palamut kıyıya biraz daha seyrek geldi. Fakat havalar oturup fırtına dindiğinde sürüler yeniden kıyılarımıza yaklaşır ve çok daha fazla balık yakalanır. Şu sıralar istavrit oldukça az çıkıyor, mezgit neredeyse tezgaha düşmüyor diyebiliriz. Buna karşılık ince ince çinakop kendini göstermeye başladı. Bizim Karadeniz’in o meşhur, kulağına kar suyu kaçmış yerli hamsisi için ise vatandaşımızın yaklaşık bir buçuk ay kadar daha sabretmesi gerekiyor. Genel manada baktığımızda denizlerimizde bu yıl canlılık yüksek. Bugün tezgahta sergilediğimiz 800 gramlık dolgun bir palamudu 125 liraya satıyoruz; bu besin değerine göre oldukça makul bir rakam" şeklinde konuştu.
Kıyı esnafından sofralara uzanan bereket çağrısı
Tezgahlardaki etiketlerin kırmızı et ve tavuk fiyatlarıyla kıyaslandığında vatandaş için ciddi bir alternatif protein kaynağı oluşturduğunu savunan balıkçı Ahmet Çoğalmış ise sezonun hem tüketici hem de esnaf adına oldukça pozitif başladığını dile getirdi. Yurttaşların uzun süredir taze Karadeniz balığına hasret kaldığını hatırlatan Çoğalmış, "Ağlarımızı attığımız ilk günden bu yana deniz bizi eli boş göndermedi. Halkımız da yaz boyu süren yasak boyunca taze balık bekliyordu. Şu an bir kilograma dayanan palamutları 100 liradan satıyoruz. Düşündüğünüzde bir kilo kaliteli, katkısız deniz ürünü 100 lira gibi sembolik bir rakama sofraya giriyor. Bütün bir aileyi doyuracak kadar doyurucu bir gıda. Kimse endişe etmesin; tahminlerimize göre bu sene Karadeniz’de hem palamut doyasıya yenecek hem de zamanı geldiğinde hamsi sofralarımızı şenlendirecek" diyerek yeni av takviminin genel seyrine dair umutlu tablonun altını çizdi. Kıyı şeridinde palamut mesaisi sürerken, Trabzon limanından açılan tekneler gözlerini ufukta beliren yeni sürülere çevirmiş durumda.
