İzmir Büyükşehir Belediyesi, Karşıyaka Mavişehir’de yapımı yarım kalan İzmir Opera Binası için yeniden harekete geçti. Temeli 2018 yılında atılan ancak sonraki yıllarda tamamlanamayan proje güncellenirken, yatırımın iki ayrı etap halinde hayata geçirilmesi kararlaştırıldı. İlk etapta deniz tarafındaki açık alanlara, ikinci etapta ise ana Opera Binası'na ağırlık verilecek.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay döneminde yeniden ele alınan projede teknik detaylar da netleşti. Yeni planlamayla yatırımın maliyetinin kontrol altında tutulması ve inşaat sürecinin hızlandırılması amaçlanıyor.
İlk etapta deniz tarafı değişecek
Projenin ilk etabı yaklaşık 39 bin metrekarelik alanı kapsayacak. Deniz tarafında oluşturulacak bölümün merkezinde açık hava sahnesi bulunacak. Yaklaşık 400 metrekare büyüklüğündeki sahnenin 2 bin kişilik oturma kapasitesine sahip olması planlanıyor.
Alan yalnızca gösterilerin düzenleneceği bir nokta olarak düşünülmedi. Projede botanik bahçesi, süs havuzu, dinlenme avlusu ve kafeterya da bulunuyor. Böylece bölgenin etkinlik olmadığı günlerde de İzmirlilerin kullanabileceği bir sosyal yaşam alanına dönüştürülmesi hedefleniyor.
İlk etapta yeşil çatılı otopark ve teknik bölümlerle birlikte yaklaşık 6 bin metrekarelik kapalı yapı da yapılacak. Burada 139 araçlık kapalı otoparkın yanı sıra yangın ve sulama suyu depoları, hidrofor sistemleri, jeneratör, trafo ile mekanik ve elektrik teknik alanları yer alacak.
İki bin kişilik açık hava sahnesi geliyor
Peyzaj düzenlemesinin en dikkat çeken bölümü 2 bin seyirci kapasiteli açık hava sahnesi olacak. Konser, tiyatro ve farklı kültür-sanat etkinliklerinin yapılabileceği alanın çevresi yeşil alanlar ve sosyal donatılarla desteklenecek.
Projede ayrıca 199 araç kapasiteli açık otoparka yer verildi. İkinci blokta ise 12 araçlık taksi parkı, kafeterya, şoför odası, dinlenme noktası ve depo bulunacak.
Bu etap tamamlandığında ana Opera Binası henüz bitmemiş olsa bile proje alanının önemli bir bölümünün kültür-sanat etkinlikleri için kullanılabilmesinin önü açılacak.
Büyük salon ikinci etapta yapılacak
Projenin asıl büyük bölümünü ise ikinci etap oluşturuyor. Yaklaşık 67 bin metrekarelik inşaat alanına sahip olacak Opera Binası'nda büyük ölçekli gösterilerin gerçekleştirilebileceği salonların yanı sıra sanatçıların çalışma ve hazırlık alanları da bulunacak.
Ana salon 1435 seyirci kapasitesine sahip olacak. Salon ve sahnelerin yanı sıra sahneyle doğrudan bağlantılı destek alanları, opera ve bale sanatçılarının temsil günlerinde kullanacağı bölümler de binada yer alacak.
Ana salonun yanında 437 seyirci kapasiteli daha küçük bir salon ve sahne yapılacak. Prova salonları, atölyeler ve depolar da bu bölümde bulunacak.
Kapalı salonlara alternatif olarak 350 seyirci kapasiteli bir avlu ve açık performans alanı oluşturulacak. İdari bölümler, teknik merkez, ana hizmet birimleri ve genel tesislerin yanı sıra 155 araç kapasiteli otopark da ikinci etap kapsamında hayata geçirilecek.
Maliyette daha ekonomik modele geçilecek
Projenin yeniden başlamasında maliyet hesabı önemli başlıklardan biri oldu. Başkan Cemil Tugay, ocak ayındaki meclis toplantısında yaptığı açıklamada Opera Binası'nın temel konseptinin korunacağını ancak yüksek maliyet oluşturan bazı kalemlerde daha ekonomik seçeneklere gidileceğini belirtmişti.
Tugay, 2026 yılı bütçesinde sermaye giderleri kapsamında 1 milyar 938 milyon lira ödenek ayrıldığını açıklarken Opera Binası için de ilgili daire başkanlığının bütçesinde gerekli planlamanın yapıldığını ifade etmişti.
Projenin iki etaba ayrılmasının arkasında da bu yaklaşım bulunuyor. Belediye, binanın kültür-sanat işlevini değiştirmeden maliyetleri aşağı çekmeyi ve yatırımı daha yönetilebilir aşamalar halinde tamamlamayı amaçlıyor.
Tugay, belediyenin hedefinin inşaatı mümkün olan en kısa sürede tamamlamak olduğunu belirtirken yapının mevcut belediye başkanlığı dönemi sona ermeden hizmete alınmasının planlandığını da açıklamıştı.
Opera Binası'nın hikâyesi 2016'ya uzanıyor
İzmir Opera Binası için uygulama projeleri 2016 yılının sonunda tamamlandı. Hazırlık sürecinin ardından 2018 yılında inşaata başlandı. Ancak yatırım planlanan takvim içinde tamamlanamadı.
Devam eden süreçte yapım işi 2023 yılında tasfiye edildi. İnşaatın yarım kalmasının ardından binanın tamamlanabilmesi için ikmal inşaatı ihalesine çıkılması gündeme geldi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi yeni dönemde mevcut projeyi yeniden değerlendirerek yatırımı iki ayrı bölüme ayırdı. Böylece hem açık alanların daha erken hizmete alınması hem de yüksek maliyetli ana yapının ayrı bir takvim üzerinden ilerletilmesi planlandı.
Bakanlıktan iki etap için onay çıktı
Yeni süreçte projenin önündeki idari aşamalar da tamamlanmaya başladı. Tasarruf Tedbirleri konulu 2024/7 sayılı Genelge kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından gerekli izinler alındı.
Projenin birinci etabı için onay 16 Ocak 2026'da, ikinci etap için ise 3 Mart 2026'da verildi. Bu gelişmenin ardından ilk etaba ilişkin proje hizmet alımı süreci hızlandırıldı.
İkinci etap için proje hizmet alımına yönelik hazırlık çalışmaları ise devam ediyor.
Hedef bu yıl yeniden inşaata başlamak
Belediyenin belirlediği takvime göre birinci etaba ilişkin proje hizmet alımı sürecinin 2026 yılı içinde tamamlanması planlanıyor. Sürecin sonuçlanmasının ardından açık hava sahnesi, botanik bahçesi, peyzaj alanları, otopark ve teknik birimleri kapsayan bölümde yapım çalışmalarının başlaması hedefleniyor.
İkinci etap hazırlıkları da eş zamanlı olarak sürdürülecek. Bu bölüm tamamlandığında 1435 kişilik ana salon, 437 kişilik küçük salon, prova alanları, atölyeler, açık performans alanı ve sahne arkasındaki teknik birimleriyle kapsamlı bir opera ve gösteri sanatları merkezi ortaya çıkacak.
Yıllardır tamamlanmayı bekleyen Mavişehir'deki yatırımda yeni takvimin işlemesi halinde ilk olarak deniz tarafındaki açık alanlarda şantiye hareketliliği başlayacak. Ardından projenin ana gövdesini oluşturan Opera Binası'nın tamamlanmasına geçilecek.
