Anadolu coğrafyasının en önemli göç rotaları üzerinde yer alan Afyonkarahisar, her yıl binlerce göçmen kuşa ve yaban hayvanına ev sahipliği yapıyor. Özellikle sulak alanları ve zengin ekosistemiyle bilinen Dinar ilçesi, bu misafirlerin üreme ve yuvalama dönemlerinde en çok tercih ettiği bölgelerin başında geliyor. Ancak doğal yaşam alanlarının insan faaliyetleriyle kesişmesi, bazen yaban hayatı için ciddi tehlikeleri de beraberinde getirebiliyor. Bunun son örneği, Dinar ilçesine bağlı sakin bir yerleşim yeri olan Sütlaç Köyü'nde yaşandı.
Sütlaç Köyü Camisi’nin kubbe kısmında bulunan geleneksel leylek yuvasından gelen düzensiz çırpınışlar, köy sakinlerinin dikkatini çekti. Yuvadaki yavru leylek hareket etmekte zorlanıyor, uçma denemeleri yapmasına rağmen yerinden ayrılamıyordu. Durumu yakından inceleyen vatandaşlar, talihsiz hayvanın ayağına yabancı bir maddenin dolandığını fark etti. Kendi imkanlarıyla yüksek kubbedeki yuvaya ulaşamayan köylüler, durumu vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden yetkililere bildirdi. İhbar, bölgedeki yaban hayatı koruma birimleri ile yerel itfaiye teşkilatını anında teyakkuza geçirdi.
İtfaiye ve milli parklar ekiplerinin hassas yuva operasyonu
Yüksekliği nedeniyle özel ekipman gerektiren kurtarma operasyonu için kısa sürede koordinasyon sağlandı. İhbarın hemen ardından adrese, yaban hayatı konusunda uzman olan Sandıklı Doğa Koruma ve Milli Parklar şube şefliği ekipleri ile yüksek irtifa kurtarma araçlarına sahip Dinar itfaiye ekibi sevk edildi. Olay yerine ulaşan ekipler, öncelikle çevredeki meraklı kalabalığı uzaklaştırarak leyleğin daha fazla strese girmesini engellemek için güvenlik çemberi oluşturdu.
İtfaiye aracının merdivenli sepetiyle yuvaya doğru yükselen ekipler, son derece hassas bir çalışma yürüttü. Anne leyleğin yuvada olmamasını fırsat bilen görevliler, ayağına plastik bazlı kalın bir ambalaj ipi dolanan ve bu sebeple ciddi şekilde yaralanan yavruyu incitmeden yuvadan indirmeyi başardı. Yapılan ilk incelemede, ipin uzun süredir hayvanın ayağında sarılı olduğu, dolaşımı engellediği ve derin doku zedelenmelerine yol açtığı tespit edildi. Sahada hazır bekleyen doğa koruma personeli, yaralı kuşu özel taşıma kutusuna alarak ilk yardım protokollerini uyguladı.
Yaralı leylek üniversite bünyesindeki yaban hayatı merkezine sevk edildi
Olay yerinde gerçekleştirilen acil müdahalenin ardından, bacağındaki nekroz riski ve genel durum bozukluğu göz önünde bulundurularak yavru leyleğin tam teşekküllü bir klinikte tedavi edilmesi kararlaştırıldı. Sandıklı Doğa Koruma ve Milli Parklar ekipleri tarafından teslim alınan yaralı leylek, vakit kaybedilmeden bölgenin en donanımlı yaban hayatı hastanesine doğru yola çıkarıldı.
Zamanla yarışılan nakil sürecinin ardından leylek, Afyon Kocatepe Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Afyonkarahisar Veterinerlik Fakültesi Yaban Hayatını Kurtarma Rehabilitasyon Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi'ne (AKÜREM) teslim edildi. Burada uzman veteriner hekimler tarafından detaylı bir muayeneden geçirilen leyleğin ayağındaki yabancı ipler cerrahi müdahaleyle tamamen temizlendi. Dokuların enfeksiyon kapmasını önlemek amacıyla antibiyotik tedavisine başlanan ve özel beslenme programına alınan yavrunun genel sağlık durumunun iyiye gittiği, ancak uçma yeteneğini tamamen kazanabilmesi için bir süre daha klinik gözetiminde kalması gerektiği bildirildi.
Doğal ortama bırakılan atıklar yaban hayatını tehdit ediyor
Uzmanlar, bu tür vakaların son yıllarda özellikle tarımsal alanların çevresinde hızla arttığına dikkat çekiyor. Doğaya gelişi güzel bırakılan balya ipleri, plastik ambalaj atıkları, misinalar ve naylon parçaları, yuva yapma telaşındaki leylekler tarafından malzeme olarak yuvalara taşınıyor. Bu durum, yuvada büyümeye çalışan yavruların ayaklarına veya kanatlarına dolanarak kangren, uzuv kaybı ve hatta ölümlerle sonuçlanan trajedilere yol açıyor.
Yetkililer, çiftçileri ve yöre halkını tarımsal atıklar konusunda daha duyarlı olmaya davet ederken, doğaya bırakılan her bir ip parçasının bir canlının hayatına mal olabileceğini hatırlatıyor. Sütlaç Köyü'ndeki kurtarma operasyonuyla hayata tutunan yavru leylek, rehabilitasyon sürecini başarıyla tamamladığında ve kendi kendine beslenebilecek olgunluğa eriştiğinde, halkalanarak tekrar gökyüzüyle buluşturulacak ve doğal yaşama geri bırakılacak.
