İzmir'in Karabağlar ilçesine bağlı Uzundere Mahallesi'nde uzun süredir imar planları ve mahkeme kararlarıyla gündeme gelen İzmir Demokrasi Üniversitesi yerleşke alanı için yeni bir adım atıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, üniversite adına ön tahsisi bulunan 11358 ada 1 parselde hazırlanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı'nı onayladı.
Bakanlığın 18 Kasım 2026 tarihli ve 17334057 sayılı yazısıyla uygun bulunan düzenleme, 20 Kasım itibarıyla askıya çıkarıldı. 383 bin 876,93 metrekarelik, yaklaşık 38,4 hektarlık taşınmazın yükseköğretim tesisi alanı olarak kullanılmasını öngören planda, emsal 1,20 ve en fazla 6 kat yapılaşma koşulu belirlendi.
Yeni planın açıklama raporunda, arazinin geçmişte farklı kullanım kararlarına konu olduğu ve önceki imar planlarının çeşitli tarihlerde yargı kararlarıyla iptal edildiği bilgisi yer aldı.
Mahkemeler önceki planları iptal etmişti
Uzundere'deki alanın imar geçmişi 1999 yılına kadar uzanıyor. Bölge, 1999 ve 2012 yıllarında onaylanan planlarda ağaçlandırılacak alan olarak yer alırken, 2014 yılında onaylanan İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda orman alanı olarak gösterildi.
2017 yılında bölgede belediye hizmet alanı ve mezarlık alanı kullanımlarına yönelik kararlar alınırken, 2018 yılında yaklaşık 90 hektarlık bölgeyi kapsayan yeni planlar onaylandı. Bu süreçte yaklaşık 38,4 hektarlık alanın İzmir Demokrasi Üniversitesi için kullanılması öngörüldü.
Ancak bölgeye ilişkin imar kararları yargıya taşındı. 2019, 2021 ve 2022 yıllarında verilen mahkeme kararları, farklı tarihlerde hazırlanan planların iptal edilmesiyle sonuçlandı.
Bakanlık tarafından 9 Mayıs 2024 tarihinde yeniden onaylanan planlar da hukuki sürece konu oldu. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin 11 Haziran 2024 tarihinde itiraz ettiği düzenlemeler, Aralık 2025'te verilen üç ayrı mahkeme kararıyla iptal edildi.
Plan açıklama raporunda aktarılan yargı sürecinde, daha önce yapılaşmaya açılmamış alanların doğal eşik niteliği taşıması, çevredeki konut alanlarında yoğunluk artışı öngörülmesi ve doğal alanlar üzerindeki yapılaşma baskısı gibi hususlar öne çıktı.
Önceki planların bütüncül planlama yaklaşımından uzak olduğu, planlar arasındaki kademeli birliktelik ilkesine uyulmadığı, nüfus hesaplarında hatalar bulunduğu ve üniversite yatırımıyla birlikte konut üretimine yönelik kararlar getirildiği de iptal sürecine ilişkin raporda sıralanan hususlar arasında yer aldı.
Bununla birlikte raporda, mahkeme kararlarının iptal gerekçeleri arasında üniversite kullanımının kendisine yönelik olumsuz bir değerlendirme bulunmadığı belirtildi.
Yeni planda konut alanları kapsam dışı
Mahkeme kararlarının ardından hazırlanan yeni imar planında, önceki düzenlemelerden farklı bir yöntem izlendi.
Daha önce yaklaşık 90 hektarlık alanı kapsayan planlama çalışmalarının aksine, yeni düzenleme yalnızca İzmir Demokrasi Üniversitesi adına ön tahsisi bulunan 11358 ada 1 parseli kapsıyor.
Plan açıklama raporunda, önceki planlarda yer alan çevresel konut alanlarının, yoğunluk artışlarının ve diğer kullanım kararlarının yeniden oluşturulmasının amaçlanmadığı ifade edildi.
Yeni düzenlemeyle üniversitenin eğitim ve öğretim faaliyetleri, akademik ve idari birimleri ile gelecekteki gelişme ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir yerleşke alanının oluşturulması hedefleniyor.
Arazinin yapılaşma koşulları da yeni planda belirlendi. Buna göre emsal 1,20, en fazla yapı yüksekliği ise 6 kat olacak. Açıklama raporunda, iptal edilen planlara ilişkin mahkeme kararlarında bu yapılaşma koşullarına yönelik bir husus bulunmadığı belirtilerek aynı değerlerin tercih edildiği kaydedildi.
Öte yandan planlama alanının eğimli yapısı da raporda yer aldı. Arazide eğimin ağırlıklı olarak yüzde 15 ile yüzde 25 arasında değiştiği, bölgenin jeolojik ve jeoteknik değerlendirmelerde Önlemli Alan-2.1 ve Önlemli Alan-2.2 sınıflarında bulunduğu ifade edildi.
İzmir Çevre Yolu ve Uzundere Kavşağı yakınında bulunan alanın ulaşım bağlantılarının ise 3962/30 Sokak ve 6000 Sokak üzerinden sağlandığı belirtildi.
Planlar 19 Aralık'a kadar askıda kalacak
Bakanlık tarafından onaylanan yeni imar planları, 20 Kasım-19 Aralık 2026 tarihleri arasında bir ay süreyle askıda tutulacak.
Plan paftaları ve açıklama raporları, İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün Bayraklı ilçesi Anadolu Caddesi No:41/5 adresindeki zemin kat ilan panosunda ve kurumun internet sayfasında incelemeye açıldı.
Böylece geçmişte birden fazla mahkeme kararına konu olan Uzundere'deki üniversite alanı, bu kez yalnızca yükseköğretim kullanımını kapsayan yeni imar planıyla yeniden gündeme gelmiş oldu.




