İzmir’in sanayi merkezi Aliağa’da çevre tartışmalarının odağındaki cüruf projelerine bir yenisi daha eklendi. Erhan Gülenç'in sosyal medya haber sitesinde gazeteci Nihat Delibaşı’nın haberine göre, HABAŞ Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş.’nin Şehitkemal Mahallesi’nde hayata geçirmek istediği Cüruf Depolama Tesisi Projesi için ÇED süreci sürüyor. Proje kapsamında, HABAŞ’ın Aliağa’daki demir-çelik tesislerinden çıkan cürufların depolanması ve geri kazanılması planlanıyor.
12 yıllık depolama planı
ÇED dosyasına göre tesisin yıllık kapasitesi 2 milyon 100 bin ton olarak hesaplandı. Projede; cüruf depolama alanının yanı sıra sızıntı suyu havuzu, tekerlek yıkama ünitesi, kantar ve idari yapıların yapılması öngörülüyor. Tesisin “II. Sınıf düzenli depolama alanı” olarak işletilmesi planlanırken, depolama ömrünün yaklaşık 12,4 yıl olacağı belirtildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı takvimine göre proje için 28 Ağustos’ta İnceleme Değerlendirme Komisyonu (İDK) toplantısı yapılacak.
DSİ’den su ve dere uyarısı
Proje kapsamında kurum görüşlerinde en dikkat çeken değerlendirmeler ise Devlet Su İşleri’nden (DSİ) geldi. DSİ, tesis alanından geçen iki derenin kuşaklama kanallarıyla proje alanı dışına alınmasının planlandığını belirterek, kanal projelerinin uygunluğu onaylanmadan çalışmalara başlanmaması gerektiğini bildirdi. Kurum ayrıca nakliye güzergahına ilişkin önceki değerlendirmesinde, yolun bir bölümünün Sarıçalan Deresi yatağı üzerinde kalması nedeniyle uygun bulunmadığını hatırlattı. Revize edilen güzergah üzerinde de dere yataklarıyla kesişen noktalar bulunduğuna dikkat çekildi.
Ağır metal takibi yapılacak
DSİ, tesisin yerüstü su kaynaklarına etkilerinin düzenli şekilde izlenmesini istedi. Buna göre işletme sürecinde belirlenen noktalardan mevsimsel olarak numune alınması ve arsenik, cıva, kadmiyum, krom, kurşun, nikel, çinko, bakır ve demir gibi ağır metal parametrelerinin takip edilmesi talep edildi. İzleme sonuçlarının da düzenli olarak DSİ’ye iletilmesi gerektiği belirtildi.
Geri kazanım süreci için teknik eksiklere dikkat çekildi
ÇED dosyasında cürufların geri kazanımına ilişkin bilgiler de yer aldı. Ancak DSİ değerlendirmesinde, daha önceki dosyalarda bulunan manyetik seperasyon yöntemiyle demir-çelik geri kazanım sürecinin yeni dosyada yeterince açıklanmadığı ifade edildi. Kurum; geri kazanım tesisinin teknik detayları, su tüketimi, oluşacak atık ve atıksu miktarı ile depolama alanlarına ilişkin bilgilerin dosyada daha ayrıntılı yer alması gerektiğini belirtti.
Kapasite hesaplarında farklı rakamlar
Projenin depolama ömrüne ilişkin ÇED dosyasındaki farklı hesaplamalar da dikkat çekti. Dosyanın bazı bölümlerinde depolama kapasitesi 7,1 milyon metreküp ve tesis ömrü 12,4 yıl olarak belirtilirken, ek teknik belgelerde kapasitenin 12 milyon 875 bin metreküp, ömrün ise 24,8 yıl olarak gösterildiği aktarıldı. DSİ, kapasite ve işletme süresinin teknik hesaplamalarla netleştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Aliağa’da cüruf projeleri artıyor
HABAŞ’ın planladığı tesisin bulunduğu bölgede başka cüruf ve endüstriyel atık projelerinin de yer aldığı belirtildi. ÇED dosyasında, proje alanına yakın bölgede Ekovar Çevre Grup Geri Dönüşüm A.Ş.’nin cüruf bertaraf tesisi projesi ile Kardemir Çelik Sanayi A.Ş.’nin geri kazanım tesisi projesinin bulunduğu ifade edildi. Kardemir Çelik’in projesi için daha önce verilen ÇED Olumlu kararının ise açılan dava sonucunda iptal edildiği bilgisi dosyada yer aldı. Aliağa’da yeni cüruf tesisleri tartışması sürerken, HABAŞ projesinin ÇED süreci 28 Ağustos’taki İDK toplantısıyla yeni bir aşamaya girecek.
CÜRUF NEDİR?
Cüruf, metallerin veya metal içeren cevherlerin eritilmesi (pirometalurji) sırasında safsızlıkların eriyerek yoğunluk farkıyla sıvı metalin yüzeyinde birikmesiyle oluşan bir yan üründür. Genellikle metal oksitler ve silikatların bir karışımıdır.Kelimenin ayrıca coğrafi ve yapısal bir anlamı da bulunur: Doğal anlamda cüruf, yanardağ faaliyetleri sonucunda oluşan gözenekli, koyu renkli volkanik lav taşlarını (cüruf taşı / lav kaya) ifade eder.Cüruf, metallerin veya metal içeren cevherlerin eritilmesi (pirometalurji) sırasında safsızlıkların eriyerek yoğunluk farkıyla sıvı metalin yüzeyinde birikmesiyle oluşan bir yan üründür. Genellikle metal oksitler ve silikatların bir karışımıdır.Kelimenin ayrıca coğrafi ve yapısal bir anlamı da bulunur: Doğal anlamda cüruf, yanardağ faaliyetleri sonucunda oluşan gözenekli, koyu renkli volkanik lav taşlarını (cüruf taşı / lav kaya) ifade eder.
