Laboratuvarlarda insan hücrelerinden geliştirilen mini beyin dokuları, bilim dünyasında yeni bir eşiği gündeme getirdi. Son deneyler, bu biyolojik yapıların dış uyaranlara zamanla farklı tepkiler verdiğini gösterdi. Bu gelişme, “biyolojik zeka dönemi” tartışmasını yeniden alevlendirdi.
Bilim insanları, burada söz konusu olanın yapay zekâ olmadığını özellikle vurguluyor. Çünkü bu sistemler yazılımdan değil, canlı hücrelerden oluşuyor.
Mini beyinler ne yapabiliyor?
Kök hücrelerden üretilen bu mini beyin dokuları, nöronlar arasında bağlantılar kurabiliyor ve elektriksel sinyaller üretebiliyor. Tekrarlanan uyaranlar karşısında verdikleri tepkiler zamanla değişebiliyor.
Uzmanlara göre bu durum bir “düşünme” değil, öğrenmeye benzer biyolojik uyum olarak tanımlanıyor.
Yapay zekâdan farkı ne?
Bugünkü yapay zekâ sistemleri silikon çipler ve algoritmalarla çalışıyor. Mini beyinlerde ise hesaplama, tamamen biyolojik sinir ağları üzerinden gerçekleşiyor.
Bu da çok daha düşük enerjiyle çalışan, doğal beyin yapısına benzeyen bir bilgi işleme biçimini gündeme getiriyor.
Bilim insanları neden temkinli?
Araştırmacılar net konuşuyor:
Mini beyinlerin bilinci yok, hissetmiyorlar ve farkındalıkları bulunmuyor. Ancak “zeka” kavramının yanlış anlaşılmaması için bu alanda kullanılan dilin dikkatli seçilmesi gerektiği belirtiliyor.
Buna rağmen çalışmalar, etik tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Asıl amaç ne?
Bu araştırmaların öncelikli hedefi teknoloji üretmek değil. Mini beyin dokuları, Alzheimer ve Parkinson gibi hastalıkların daha iyi anlaşılması ve ilaçların insan dokusu üzerinde test edilebilmesi için kullanılıyor.
Bilim insanlarına göre bu çalışmalar, gelecekte hem tıpta hem de bilgi işlem alanında yeni kapılar açabilir.
Yeni bir eşik mi?
Mini beyinlerle yapılan deneyler, zekânın yalnızca yazılımdan ibaret olmadığını gösteriyor. Canlı hücrelerle yürütülen bu çalışmalar, “biyolojik zeka dönemi”nin ne anlama geldiğini sorgulatıyor.
