SEMİ TEKTAŞ/İzmir Büyükşehir Belediyesi Nisan Ayı Olağan Meclis Toplantısı 3’üncü Birleşimi Başkan Cemil Tugay idaresinde gerçekleştirildi. Meclis’te Büyükşehir Belediyesinin ve ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılı faaliyet raporları görüşüldü.
CHP adına Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı Banu Gençkan ve Çeşme Meclis Üyesi Onur Saatli söz aldı.
CHP’li Gençkan: Yoluna kararlılıkla devam etti
Plan ve Bütçe Komisyonu adına konuşan CHP Balçova Meclis Üyesi Banu Gençkan, “ESHOT, İzmir’i her gün ayakta tutan en köklü ve güçlü kamu hizmetlerinden biridir. Ağırlaşan ekonomik koşullara rağmen yalnızca mevcut hizmetlerini sürdüren bir kurum olmamış yeni hatlar açan ve teknolojik altyapısını güçlendiren bir kurum olarak yoluna kararlılıkla devam etmiştir. Toplam hat sayısı 2025 yılında 28 yeni hattın açılmasıyla 448’e yükselmiştir. Otobüs filosuna kazandırılan 125 yeni otobüsle filo güçlendirilmiştir. Kadın şoför istihdamında dünya ortalamasının iki katına ulaşılmış ve uluslararası düzeyde de dikkat çeken bir kurum olmuştur” dedi.
“ÖTV muafiyeti olsaydı ulaşım 27 lira olurdu”
2025 yılı itibariyle bir binişin maliyetinin 61 lira 73 kuruşa yükseldiğini ancak yolcudan sağlanan ortalama gelir 11 lira 27 kuruşta kaldığını ifade eden Gençkan, “50 liralık fark vatandaşa yansıtılmamış büyükşehir tarafından sübvanse edilmiştir. 2025 yılında büyükşehirden sağlanan destek 12 milyar 700 milyon TL’ye ulaşmıştır. Bu destek tutarı bin 100 yeni otobüse karşılık gelirken bu tablo belediyemizin toplu ulaşımı sosyal belediyecilik olarak gördüğünü ortaya koymaktadır. Cemil Tugay’ın göreve gelmesiyle ve Türkiye’de yalnızca İzmir’de uygulanan 90 dakika ücretsiz aktarma sistemi 2025 yılında da güçlü bir şekilde sürdürülmüştür. 2025 yılında 87 milyon aktarma yapılmış ve yaklaşık 2 milyar TL İzmirlinin cebinde kalmıştır. Ulaşım yükü vatandaşın lehine hafifletilmiştir. ESHOT’un motorin harcamaları üzerinden ödediği vergi 1 milyar 100 milyon TL’ye ulaşmıştır. ÖTV muafiyeti sağlanmış olsaydı 35 liraya sunulan ulaşım hizmeti 27 lira 81 kuruş seviyesinde yansıtılabilecekti. Bu yapısal yükün hafifletilmesi gerekmektedir” diye konuştu.
SAATLİ: “İzmir ulaşım Ana Planı’nda yüzde 60 ilerleme sağlandı”
CHP’li Onur Saatli ise, “Stratejik planda yer alan 5 stratejik alan için belirlenen performans hedeflerine ilişkin yürütülecek toplam 161 faaliyet ve bu faaliyetlere dair performansı ölçmek üzere 245 performans göstergesi belirlenmiştir” dedi ve şunları kaydetti:
Sırasıyla Stratejik Alanlarımıza dair yürütülen çalışmalardan bahsetmek gerekirse: Kapsayıcı kentsel altyapının yapılandırılması ve ulaşım ağının geliştirilmesine dair faaliyetleri içeren Altyapı ve Üst Yapı Belediyeciliği stratejik alanı için, 2025 yılı performans hedefleri toplam net bütçesinin %36’sını oluşturan 17 milyar 288 milyon 273 bin TL bütçe harcanmıştır. Bu alanda yürütülen faaliyetler çerçevesinde; 2 milyar 235 milyon 507bin TL’lik harcaması olan “Ulaşım Yollarında Asfalt Kaplama, Bakım, Onarım ve Düzenleme Yapılması” faaliyetiyle, 2025 yılında toplam; 387 bin 202 ton asfalt dökülmüş, 380 bin 578 metrekare parke ve 282 bin 962 metrekare arazi yolu kaplaması yapılmış, 595 araçlık yol içi otopark düzenlenmiş, 30 cadde, meydan, bulvar düzenlenmiştir. Kırsal alanda ise 1 milyon 319 bin 840 metre yolda iyileştirme yapılmıştır. Ayrıca, Karşıyaka 1671 Yeni İmar Yolu yapımı ve Güzelbahçe 75. Yıl Bulvarının düzenleme çalışmaları da yine 2025 yılı sonu itibarıyla tamamlanmıştır. Diğer taraftan, Altyapı yatırımı önerilerinin geliştirilmesine yönelik çıktılar sağlayacak olan İzmir Ulaşım Ana Planı 2040 (UAP 2040) çalışmalarına başlanmış bugüne kadar yüzde 60’lık ilerleme katedilmiştir.
“Onat Tüneli yüzde 96’sı tamamlandı”
Konak ile Bornova arasını 10 dakikaya indirerek kent trafiğini rahatlatacak Buca Onat Tüneli kazı çalışmalarının yüzde 96’sı tamamlanmıştır. İzmir trafiğini rahatlatmayı hedefleyen bir proje olarak tasarlanan ve 2025 yılında yapım işi başlayan Mürselpaşa Karayolu Altgeçidi çalışmalarında güncel ilerleme oranı yüzde 50 seviyesine ulaşmıştır. Bu stratejik alan kapsamında yürütülen başlıca çalışmalardan bir diğeri olan taşıt ve yaya alt-üst geçidi çalışmaları kapsamında, Gaziemir Hava Eğitim Yolu taşıt üst geçidi, Bornova Altındağ Mezarlığı yaya üst geçidi, Karataş Yaya Üst geçitlerinin yapımı tamamlanmıştır. Ayrıca, Yeni Girne Pazaryeri yaya üst geçidi çalışmalarında ise %75 seviyesine ulaşılmıştır. 2025 yılında hızla sürdürülen Dostluk Bulvarı ise 2026 yılı başında tamamlanmıştır.
Türkiye’de tüm metro hatlarını belediye imkanlarıyla yapan tek şehir olma özelliğine sahip İzmir’de, işleyen mevcut hatlara ek olarak yapılan ve yapımı süren Buca Metrosu’nda, yıl sonu yüzde 42,55 tamamlanma oranına ulaşılmıştır.
“Adil kalkınma için 11 milyarlık bütçe ayrıldı”
İkinci stratejik alan olan “Kapsayıcı ve Adil Kalkınma Odaklı Sürdürülebilir Belediyecilik” alanı için, 2025 yılı performans hedefleri toplam net bütçesinin %23,7’sini oluşturan 11 milyar 380 milyon 717 bin TL bütçe harcanmıştır. Sürdürülebilir çevre ve enerji yönetimi hedefi doğrultusunda; Gümüldür Akkaya Depolamalı Ges Santrali Çatı Tipi Ges Kurulumu tamamlanmıştır. Kentin yeşil alanlarını arttırmak, iklim değişikliğine dirençli bir kent merkezi oluşturmak amacıyla, 10 park, 5 ağaçlandırma sahası ve 47 meydan/kavşak/refüj/tretuvarda, 53.100 m²’si yeni yeşil alan olmak üzere toplam, 781.854 m²'lik yeşil alanda yapım ve düzenleme çalışmaları tamamlanmıştır. Kentsel ısı adası etkisinin azaltılması projesi kapsamında ise, Konak, Karşıyaka, Bornova, Bayraklı, Gaziemir, Narlıdere, Çiğli, Buca, Güzelbahçe ilçelerinde toplamda 30 kavşak ve refüjde 25.432 m², Kınık, Ödemiş, Bayındır, Selçuk İlçelerinde toplamda 7 kavşakta 6.030 m², olmak üzere toplamda; 13 ilçede 37 kavşak ve refüjde 31.462 m² alanda “kurakçıl peyzaj düzenleme” çalışması tamamlanmıştır. Ayrıca bitkisel atık değerlendirme projesi faaliyetleriyle, 2025 yılında 5 bin 42 kilogram, 3 bin 940 metreküp kompost üretimi yapılmıştır.
“Sosyal yardımlar artırıldı”
Tarımsal ve kırsal hizmetler faaliyetleri kapsamında, kırsal odaklı strateji ve eylem planı ile kırsal kalkınma, toprak koruma ve gıda stratejisi belgesi çalışmalarında %30 tamamlanma oranına ulaşılmıştır. Alternatif üretim çeşitlerinin geliştirilmesine yönelik 180 üreticiye tarımsal hizmet sağlanmış, 376 adet toprak analizi ve gübreleme tavsiyesi çalışması yapılmıştır. Ayrıca, yine bu alanda, alternatif üretim çeşitlerinin geliştirilmesine katkı sağlamak amacıyla; 40 kg salep yumrusu ve 15.000 adet stevia fidesi tarımsal üreticilerimize dağıtılmış, tarımsal hizmet desteği verilmiştir.
Sosyal, ekonomik kalkınma ve eşitlik esasıyla toplumsal dirençliliği arttırmak stratejik hedefi doğrultusunda, sosyal belediyecilik vizyonu çerçevesinde; İhtiyaç sahiplerine 291 milyon 131 bin TL sosyal yardım, Afetzedelere 16.448.000 TL afet yardımı, 5 bin 904 emekliye toplam 6 milyon 686 bin TL kira desteği, 44 bin 867 emekliye toplam 52 milyon 788 bin tutarında market desteği,
2 bin 122 emekliye toplam 767 milyon 759 bin TL tutarında su faturası desteği, 64 bin 741 öğrenciye ayni ve nakdi yardım desteği, Bin 838 okula hijyen seti dağıtımı, 213 bin 385 adet medikal malzeme yardımı yapılmıştır. Ayrıca, 7 milyon 761 bin adet yemek, 744 bin 403 adet kumanya ve kahvaltılık,
41 okula 179 bin 507 adet beslenme paketi üretilerek dağıtılmış, 3 milyon 236 bin litre süt dağıtımı yapılmıştır.
“Akıl şehir platformu kuruldu”
3. stratejik alan olan “Kentlinin Gelişimini Destekleyen, Demokratik ve Dijital Belediyecilik” alanı için, 2025 yılı performans hedefleri toplam net bütçesinin %21’ini oluşturan 10 milyar 73 milyon TL’si harcanmıştır. Veriye dayalı, katılımcı ve toplumsal düzenin sağlandığı bir kent yaşamı oluşturmak hedefi kapsamında; İzmirnet fiber optik altyapısının yaygınlaştırılması çalışmaları yürütülmüş, coğrafi bilgi sistemleri yazılımlarının ve kent rehberindeki önemli yer verilerinin yüzde 100 güncel olması sağlanmış, 23 yeni alanda ücretsiz internet hizmeti sağlanmıştır. Ayrıca yine bu kapsamda, şehirdeki hizmetlerin, altyapının ve kaynakların daha verimli yönetilebilmesi için dijital bir ekosistem kurulmasını amaçlayan akıllı şehir platformunun kurulması çalışmalarına başlanmış ve %20 tamamlanma oranına ulaşılmıştır.
“Projeler tamamlanıyor”
Kurumsal kapasitenin artırılması amacıyla yürütülen belediye hizmet alanı ve tesisleri yapım faaliyeti kapsamında Güney Mahallesinde yer alan belediye hizmet binası yapımı tamamlanarak hizmete açılmıştır. Ayrıca kent kütüphaneleri ile taziye evi-semt evi ön projeleri, Kemer Langar futbol sahası mimari avan projesi, Buca Hasanağa kütüphanesi mimari avan proje, Engelli Merkezi teras çatı projesi, Girne Psikolojik Danışma Merkezi yeniden işlevlendirme projesi, Girne Otizm Mola Evi Merkezi yeniden işlevlendirme projesi, Girne Diyabet Merkezi yeniden işlevlendirme projesi, Yenişehir Belediye Hizmet Binası mimari avan proje ve Buca Kadın Gecici Barınma Evi mimari avan projeleri tamamlanmıştır. 2025 yılında filo yaş ortalamasını düşürmek ve kurumsal taşıt ve iş makinesi ihtiyaçlarının karşılanması için taşıt alım ve kiralama çalışmaları yapılmış, ayrıca, taşıtların bakım ve onarımlarının yüzde 77’si, makine bakım onarımlarının ise yüzde 93’ü belediyemizin kendi atölyelerinde yapılacaktır.
“Kredi kuruluşlarının notlarıyla dikkat çekiyor”
Belediyenin mali yapısına baktığımızda, Türkiye’nin üçüncü büyük kenti olarak 4,5 milyonu aşan nüfusuyla İzmir, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarından aldığı yüksek notlarla dikkat çekmektedir. Bu notlar, İzmir’in bütçe esnekliği, gerektiğinde ek likidite sağlama kapasitesi ve finansal piyasalara erişimdeki gücünü göstermektedir. Yüksek enflasyon ve Türk lirasının değer kaybı gibi ekonomik zorluklara rağmen İzmir’in faaliyet performansı dirençli bir duruş sergilemektedir. Şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda hareket eden İzmir Büyükşehir Belediyesi, sağlam ve güvenilir mali yapısı ile etkili finans yönetimini sürdürerek, verimli projeleri hayata geçirme çalışmalarına hızla devam etmektedir. Kentte kültür ve sanat faaliyetlerini teşvik ederek, tanıtım ve uluslararası işbirlikleri ile küresel İzmir'i yaratmak hedefi kapsamında, Şehir Tiyatroları, tiyatro sezonu genelinde 30.191 seyirci ile buluşulmuş, sezon boyunca 133 temsil gerçekleştirilmiştir. Diğer taraftan, İzmir’in 30 ilçesini kapsayacak şekilde kentin bütününde konser, müzik etkinlikleri, tiyatro ve performans sanatları gösterimleri gerçekleştirilmiştir. Toplam 5 bin 228 adet kitap dağıtılmış, Gezici Kütüphane ile 47 dezavantajlı mahalle ziyaret edilmiştir. Ayrıca, 2025 yılında kente yeni 1 adet kütüphane kazandırılarak, Kültürpark içinde İlber Ortaylı Kütüphanesi hizmete açılmıştır. 16 arkeolojik kazıya toplam 24 milyon 406 bin TL tutarında finansal destek sağlanmıştır. Ayrıca, kentin tarihi dokusuna sahip çıkabilmek amacıyla özel proje alanlarının restorasyonlarına dair faaliyetler yürütülmüştür. Bu kapsamda, Konak Fettah Mahallesi Ayyıldız Otel ve Kültürpark Göl Gazinosu restorasyonu tamamlanmış, yeni restorasyonlara dair proje çalışmaları yürütülmüştür. 4. stratejik alan olan “Tek Sağlık Politikasıyla Geleceğe Hazır Belediyecilik” alanı için, 2025 yılı performans hedefleri toplam net bütçesinin %11,6’sını oluşturan 5 milyar 551 milyon 192 bin TL’lik bütçe harcanmıştır. Çevre, hayvan ve insan sağlığına bütüncül yaklaşarak, kentsel ekosistemin sağlıklaşma düzeyinin arttırılması amacıyla yürütülecek faaliyetler bu alanda yer almaktadır. Bu kapsamda çevre sağlığına yönelik olarak; 9 adet sabit tip, 1 adet mobil olmak üzere 10 adet hava kalitesi ölçüm istasyonu ile hava kalitesi ölçümleri yapılmıştır. Körfez sağlığının izlenmesi ve geliştirilmesi faaliyeti kapsamında, 35 olan deniz suyu numune noktası sayısı 39’a çıkarılmıştır. Diğer taraftan, düzenli olarak vektör mücadele çalışmaları yürütülmüştür. Bu kapsamda, hemşerilerimizden gelen 25 bin 443 adet talebin tamamı, 24 saat içinde çözülmüştür. Önümüzdeki yıllarda daha etkin çalışmaların yapılabilmesi için, vektör mücadele kapsamında 4 adet insansız hava aracı (drone) ve 30 adet araç üstü atomizer alımı yapılmıştır.
“Hayvanlara yönelik çalışmalar yapıldı”
Hayvan sağlığına yönelik olarak 15 bin 504 sokak hayvanı kısırlaştırması ve rehabilitasyon işlemleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, 2 bin adet hayvan sahiplendirilmiş, gıdaların geri dönüşümü yoluyla 79 bin 281 kilogram köpek maması üretilerek barınaklardaki sahipsiz köpeklerin beslenmesinde kullanılmıştır. 97 bin sahipsiz hayvan tedavi ve muayene edilmiş, 61 bin 730 adet koruyucu hekimlik uygulaması yapılmış, 1 adet “Tek Sağlık” sempozyumu düzenlenmiştir. İnsan sağlığına yönelik 22 farklı ilçede 88 adet ağız ve diş sağlığı eğitimi gerçekleştirilmiş, bu eğitimlerden toplam 4 bin 639 vatandaşımız yararlanmıştır. Ek olarak, 21 farklı ilçede toplam 4 bin hemşerimizin ağız ve diş sağlığı kontrolü gerçekleştirilmiştir. Evde bakım projemiz kapsamında 21 bin 312 hizmet; tıbbi evde bakım kapsamında ise 21 bin 247 hizmet gerçekleştirilmiştir. Eşrefpaşa Hastanesi tüm unsurlarıyla vatandaşlarımıza hizmet vermeye devam etmiş, hasta memnuniyet oranı da her yıl olduğu gibi yine yüzde 95’in üzerinde seyretmiştir. Gençlik ve spor faaliyetleri Tek Sağlık alanındaki hizmet ve faaliyetleri tamamlayan ve destekleyen faaliyetler olarak görüldüğünden bu alanda yer almaktadır. Bu kapsamda 300 amatör spor kulübüne destek sağlanmıştır. 1530 ilk ve orta dereceli devlet okuluna spor malzemesi desteği; 77 bin kişiye spor eğitimi verilmiştir. Ayrıca, yıl genelinde buz sporları merkezinin halk seanslarından toplam 129 bin kişi yararlanmıştır. Kente 3 adet spor tesisi kazandırılmış, ilçelerimizde bulunan 50 adet spor sahası ise yenilenmiştir.
“Dirençli kent”
5. stratejik alan olan “Çoklu Krizlere Dirençli Kent Belediyeciliği” alanı için, 2025 yılı performans hedefleri toplam net bütçesinin %8’ini oluşturan 3 milyar 700 milyon 719 bin TL harcama yapılmıştır. Bu alan kapsamındaki faaliyetler, afet yönetimi ve acil durum kapasitesini geliştirmek; yeni gelişen ve mevcut kentsel alanların dayanıklılığını arttırmak için sürdürülebilir planlama stratejileri geliştirmek stratejik hedefleri altında toplanmıştır. Bu hedefler kapsamında, 2025 yılında Karşıyaka ilçesinde 22 bin 767 yapıyı kapsayan yapı envanteri çalışmasına devam edilmiştir. Ayrıca, Bayraklı, Bornova ve Konak ilçelerinde mikrobölgeleme etüt çalışmalarda yüzde 78 tamamlanma oranına ulaşılmıştır.
Acil durum müdahale kapasitesini geliştirebilmek amacıyla ise, Dikili İtfaiye Binasının yapımına başlanmıştır. İtfaiyemiz başlangıç aşamasındaki yangınların yüzde 94’üne müdahale edilmiştir. Dahası, hemşerilerimizin afet ve acil durum ile ilgili farkındalık düzeylerini arttırmak için yaklaşık 30 bin kişiye yangın ve afet bilinci eğitimi verilmiştir. 6 bölgede devam eden kentsel dönüşüm projelerinde ise, Gaziemir Aktepe ve Emrez Mahalleleri kentsel dönüşüm ve gelişim alanı 2. Etap projesinde 2025 yıl sonu kümülatif ilerleme oranı %61 seviyesine ulaşmıştır. Örnekköy kentsel dönüşüm alanı 3. Ve 4.etapta yüzde 66, 5.etapta ise yüzde 60 tamamlanma oranlarına ulaşılmıştır. Ayrıca, 32 bin 600 metrekare alanda uzlaşma sözleşme sonrası mülkiyete esas problemler çözülerek tapu devri sağlanmıştır. Ek olarak, İzmir İl Bütününü Kapsayan Yeni Bir 1/25000 Ölçekli Nazım İmar Planı ve Revizyonu Yapılması vizyon projesinde, yüzde 40 tamamlanma oranına ulaşılmıştır. Sonuç olarak İzmir Büyükşehir Belediyesi 2025 mali yılı gider bütçesini 77 milyar 844 milyon 704 bin TL olarak gerçekleşmiş, bunun 16 milyar 288 milyon 286 bin TL’lik kısmı ise yatırımlara ayrılmıştır. CHP Grubu olarak, 2025 yılı faaliyet raporu için olumlu oy kullanacağımızı bildiririm.
