Kırmızı et fiyatlarındaki yükseliş vatandaşın bütçesini zorlamaya devam ederken, Tarım ve Orman Bakanlığından et piyasasını ilgilendiren yeni bir adım geldi. 7 Kasım 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle sığır etinin pazar fiyatının belirlenmesinde kullanılan ağırlık hesabı değiştirildi. Daha önce soğutulmuş etin ağırlığının esas alındığı fiyatlandırma sisteminde artık kesimden hemen sonraki ağırlık dikkate alınacak. Düzenleme özellikle hayvan yetiştiricilerini, kesimhaneleri ve et ticareti yapan işletmeleri doğrudan ilgilendirirken, vatandaşlar yeni kararın kasap ve market fiyatlarına nasıl yansıyacağını merak ediyor.
Et fiyatları düşecek mi, zam mı gelecek?
Yeni düzenleme doğrudan et fiyatlarına zam veya indirim yapılması anlamına gelmiyor. Bakanlığın aldığı karar, etin kilogram satış fiyatını belirlemekten çok, üretim ve ticaret aşamasında kullanılan ağırlık hesabını değiştiriyor. Kesimden hemen sonra tartılan et, soğutulmuş ete göre daha ağır geliyor. Yeni sistemde pazar fiyatının hesaplanmasında bu ilk ağırlığın dikkate alınması, üretici ve kesimhaneler arasındaki fiyatlandırmayı etkileyebilecek. Ancak bu değişikliğin kasaplarda satılan kıyma, kuşbaşı veya bifteğin kilogram fiyatını ne kadar değiştireceğine ilişkin resmî bir hesaplama açıklanmadı. Dolayısıyla vatandaşın yeni düzenleme nedeniyle etin ucuzlayacağını veya pahalanacağını kesin olarak söylemek mümkün değil.
Aynı et neden iki farklı kiloda geliyor?
Düzenlemenin temelinde etin kesim sonrasında yaşadığı doğal ağırlık kaybı bulunuyor. Bir sığır kesildiğinde derisi, iç organları ve karkasa dahil edilmeyen diğer bölümleri ayrılıyor. Geriye kalan kemikli et gövdesine karkas adı veriliyor. Kesimin hemen ardından tartılan bu gövdeye sıcak karkas, soğutma işlemi tamamlandıktan sonra tartılan haline ise soğuk karkas deniliyor. Et soğutulurken bünyesindeki nemin bir bölümünü kaybettiği için ağırlığında doğal bir azalma meydana geliyor. Bu nedenle aynı hayvandan elde edilen et, soğutma öncesinde ve sonrasında farklı kilogramlarda tartılabiliyor.
300 kilo et üzerinden hesaplayalım: Ne değişiyor?
Yeni sistemi anlamak için basit bir örnek yeterli. Kesimden hemen sonra 300 kilogram gelen bir sığır karkasının soğutma sırasında ağırlığının yüzde 2 azaldığını varsayalım. Bu durumda etin ağırlığı 294 kilograma düşüyor. Önceki sistemde soğuk ağırlık üzerinden yapılan hesaplamada 294 kilogram, yeni sistemde ise sıcak karkas ağırlığı olan 300 kilogram esas alınacak. Böylece hesaplamaya konu ağırlık 6 kilogram artmış olacak. Ancak bu durum üreticinin mutlaka daha fazla para kazanacağı veya et fiyatının aynı oranda yükseleceği anlamına gelmiyor. Çünkü kilogram başına belirlenen fiyat ve ticari sözleşmeler de toplam ödemeyi etkiliyor.
Üretici açısından ne anlama geliyor?
Yeni düzenleme, özellikle hayvan yetiştiricileri ile kesimhaneler arasındaki ticarette önem taşıyor. Soğutma sırasında oluşan ağırlık kaybının fiyat hesabına yansıması, üreticinin elde edeceği geliri etkileyebiliyor. Sıcak ağırlığın esas alınmasıyla birlikte fiyatlandırmada ortak bir ölçütün kullanılması sağlanacak. Bu durum tartım yönteminden kaynaklanan farklılıkların azaltılmasına katkı sunabilecek. Ancak düzenlemenin üretici gelirlerini artırıp artırmayacağı, sıcak karkas için oluşacak kilogram fiyatlarına bağlı olacak.
Kasapta kıyma ve kuşbaşı fiyatı değişir mi?
Vatandaş açısından asıl önemli soru, market ve kasaplarda satılan etin fiyatının değişip değişmeyeceği. Yeni düzenleme perakende satış fiyatlarına doğrudan müdahale etmiyor. Kasaplarda satılan kıyma, kuşbaşı ve diğer et ürünlerinin fiyatları hayvan yetiştirme maliyetleri, yem fiyatları, kesim ve işleme giderleri, nakliye, enerji, işletme maliyetleri ve piyasadaki arz-talep dengesine göre şekillenmeye devam edecek. Dolayısıyla sıcak karkas ağırlığı üzerinden yapılacak fiyatlandırmanın tüketiciye indirim olarak yansıyacağına ilişkin kesinleşmiş bir karar bulunmuyor. Aynı şekilde düzenleme, kasapların fiyatlara otomatik olarak zam yapmasını gerektiren bir hüküm de içermiyor.
Yeni uygulama bugün yürürlüğe girdi
Tarım ve Orman Bakanlığının hazırladığı yönetmelik değişikliği, 7 Kasım 2026 tarihli ve 33423 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle sığır karkasının pazar fiyatının hesaplanmasında sıcak karkas ağırlığının esas alınacağı hükme bağlandı. Ayrıca yönetmelik kapsamındaki idari iş ve işlemlerle ilgili yetki, Bakanlığın Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünden Hayvancılık Genel Müdürlüğüne aktarıldı.
Vatandaşın cebine etkisi ne zaman belli olacak?
Et piyasasında uygulanmaya başlayan yeni hesaplama yönteminin tüketici fiyatlarına etkisi, önümüzdeki dönemde üretici, kesimhane, toptancı ve perakendeci arasındaki fiyat hareketleriyle ortaya çıkacak. Düzenleme tartım ve pazar fiyatının hesaplanmasına ilişkin teknik bir değişiklik içerirken, kırmızı etin kilogram fiyatına ilişkin yeni bir tavan fiyat veya zorunlu indirim getirmiyor. Bu nedenle vatandaşların yalnızca yönetmelik değişikliğine bakarak et fiyatlarında düşüş ya da yükseliş beklemesi doğru olmayacak.
