Milyonlarca sürücünün cebinde taşıdığı yeni tip çipli sürücü belgelerinin arka yüzündeki sayısal kodlar, hayati bir zorunluluğu işaret ediyor. Belgenin arka kısmında yer alan özel kod kombinasyonları, sürücünün trafiğe çıkabilmesi için belirli aralıklarla sağlık kontrolünden geçmesi gerektiğini belgeliyor.
Ehliyetteki 103 Kodu Ne Anlama Geliyor?
Sürücü belgesinin arka yüzünde yer alan "103" ile başlayan kodlar, kişinin sürüşe engel teşkil edebilecek kronik veya dönemsel sağlık takibine tabi olduğunu gösterir. Kodun yanındaki ondalık basamaklar, sağlık raporunun hangi periyotla tescil edilmesi gerektiğini belirler:
-
103.01: 3 ayda bir sağlık raporu yenileme zorunluluğu
-
103.02: 6 ayda bir sağlık raporu yenileme zorunluluğu
-
103.03: Yılda bir sağlık raporu yenileme zorunluluğu
-
103.04: 3 yılda bir sağlık raporu yenileme zorunluluğu
-
103.05: 5 yılda bir sağlık raporu yenileme zorunluluğu
Raporu Yenilemeyen Sürücüyü Bekleyen Çifte Tehlike
Ehliyetteki Kısıtlama Kodları e-Devlet’ten Nasıl Sorgulanır?
Fiziksel belgenin arka yüzündeki küçük puntolu yazıları okumakta zorlanan veya kodun geçerlilik süresini teyit etmek isteyen sürücüler, sorgulama işlemini e-Devlet üzerinden saniyeler içinde tamamlayabilir:
-
e-Devlet Kapısı'na Giriş Yapın: T.C. kimlik numaranız ve şifrenizle mobil uygulamaya veya
turkiye.gov.tradresine erişin. -
Hizmeti Arayın: Arama çubuğuna "Sürücü Belgesi Bilgileri Sorgulama" yazarak Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü hizmetine tıklayın.
-
Detayları Görüntüleyin: Açılan ekranda kayıtlı ehliyetinizin sınıfı, veriliş tarihi ve alt kısımda yer alan "Kısıt Kodları" sütununu kontrol edin.
-
Rapor Geçerlilik Durumunu İnceleyin: Burada 103 ile başlayan bir ibare görüyorsanız, e-Nabız sistemi üzerinden geçmiş sağlık kurulu veya tek hekim raporunuzun düzenlenme tarihine bakarak bir sonraki muayene tarihinizi hesaplayın.
Ehliyetinde periyodik kontrol zorunluluğu (103 kodu) bulunan sürücülerin izlemesi gereken resmi adımlar:
-
Aile Hekimi Randevusu: İlk muayene için Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden kayıtlı olduğunuz Aile Sağlığı Merkezi'nden randevu alın.
-
Uzman Hekim Sevki: Aile hekimi, kısıt koduna neden olan tanıya bağlı olarak (göz, kardiyoloji, nöroloji, ortopedi vb.) sizi ilgili branş hekimine sevk eder.
-
Elektronik Rapor Onayı: Muayene tamamlandığında düzenlenen "Sürücü Sağlık Raporu" e-Rapor sistemine elektronik ortamda işlenir.
-
Sistem Güncellemesi: Sağlık Bakanlığı onaylı e-Rapor, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü veritabanına otomatik olarak yansır; raporda kod değişikliği talep edilmediği sürece ehliyet kartını yeniden basmaya gerek kalmaz.
Rapor Yenilenmezse Karşılaşılacak Riskler ve Yaptırımlar
Periyodik muayene süresi dolmasına rağmen trafiğe çıkmaya devam eden sürücüler için hukuki ve mali yaptırımlar devreye girer:
-
Geçersiz Belge ile Araç Kullanma Cezası: Muayene süresi geçmiş sürücü belgesi, yasal olarak geçerliliğini yitirmiş sayılır. Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yapılan yol kontrollerinde idari para cezası kesilir ve araç kullanımına izin verilmez.
-
Kasko ve Sigorta Güvencesinin Düşmesi: Kaza anında sürücünün geçerli bir sağlık raporunun bulunmadığı tespit edilirse, sigorta şirketleri poliçe teminatını geçersiz sayabilir; karşı tarafa ödenen tazminatlar da sürücüye rücu ettirilebilir.
Belirtilen süre zarfında sağlık raporunu güncellemeyen sürücülerin belgeleri hukuki olarak geçerliliğini yitirir. Trafik denetimlerinde geçersiz belgeyle araç kullanmaktan ötürü idari para cezası uygulanır.
Bunun yanı sıra meydana gelebilecek kazalarda kasko şirketleri, geçerli sağlık raporu bulunmadığı gerekçesiyle araç hasar ödemesini reddedebilir veya ödenen tutarı sürücüye rücu edebilir.
