Küresel enerji piyasaları, ABD ile İran arasında tırmanan gerilimin etkisiyle haftaya sert dalgalanmalarla başladı. Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmeler, petrol fiyatları ve doğalgaz fiyatları üzerinde ani yükselişlere yol açtı.
ABD’nin İran bağlantılı bir gemiye müdahalesi sonrası bölgede tansiyon hızla artarken, deniz trafiğinde yaşanan aksama küresel arz güvenliği endişelerini yeniden gündeme taşıdı.
Petrol ve doğalgazda sert sıçrama
Gerilimin ardından Brent petrol fiyatlarında dikkat çekici bir yükseliş yaşandı. Hafta sonu boyunca yaşanan gelişmelerin etkisiyle fiyatlar yüzde 7,9’a kadar artarak kayıplarını telafi etti.
Aynı süreçte Avrupa piyasalarında doğalgaz fiyatları da sert hareket etti. Enerji arzına yönelik risk algısının büyümesiyle doğalgaz fiyatları yüzde 11’e varan artış gösterdi.
Uzmanlar, bu yükselişin temel nedeninin arz kesintisi ihtimali olduğunu vurgularken, piyasalarda “yeni bir enerji krizi” ihtimalinin konuşulmaya başlandığına dikkat çekiyor.
Gemi geçişleri durma noktasında
Bölgedeki en kritik gelişmelerden biri ise Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin neredeyse durması oldu.
Verilere göre, son 24 saat içinde boğazdan geçişlerin ciddi şekilde azaldığı, bazı tankerlerin ise rotasını değiştirerek geri döndüğü gözlendi. En az 13 petrol tankerinin Basra Körfezi’ne geri dönmesi, piyasalardaki endişeyi daha da artırdı.
Enerji ticaretinin kalbi olarak bilinen bu dar geçitte yaşanan aksama, küresel arz zincirinin kırılabileceği yönündeki kaygıları güçlendirdi.
ABD müdahalesi krizi tetikledi
Donald Trump tarafından yapılan açıklamada, ABD Donanması’nın Umman Körfezi’nde ilerleyen ve uyarılara yanıt vermeyen bir gemiye müdahale ederek el koyduğu ifade edildi.
Bu gelişme, zaten kırılgan olan bölgedeki dengeleri daha da sarstı. İran tarafının karşılık olarak boğazda kontrolü sıkılaştırdığı ve bazı gemilere yönelik müdahalelerde bulunduğu yönündeki iddialar, gerilimi tırmandırdı.
Enerji piyasasında risk primi büyüyor
Uzmanlar, yaşanan gelişmelerin petrol piyasasında risk primini hızla artırdığını belirtiyor.
Analistlere göre mevcut tablo devam ederse petrol fiyatlarının 105–115 dolar bandına doğru kademeli bir yükseliş göstermesi mümkün. Ancak bu süreçte haber akışına bağlı olarak sert dalgalanmaların devam etmesi bekleniyor.
Piyasalar şu an için temkinli bir iyimserlik içinde olsa da, belirsizlik hâkim.
Diplomasi trafiği belirsizliğini koruyor
Gerilimin düşürülmesi için yürütülmesi planlanan diplomatik temaslar ise henüz netlik kazanmış değil. ABD heyetinin Pakistan’da görüşmeler yapması beklenirken, İran tarafı bu sürece ilişkin farklı açıklamalar yaptı.
Taraflar arasında bir uzlaşma ihtimali zaman zaman dillendirilse de, sahadaki gelişmeler bu ihtimalin henüz güçlü olmadığını gösteriyor.
