İzmir'in önemli tarımsal üretim merkezlerinden Kemalpaşa'da faaliyet gösteren zeytinyağı tesisine ilişkin hazırlanan 151 sayfalık Proje Tanıtım Dosyası (PTD), işletmenin üretim kapasitesinin yanı sıra geçmişte yaşanan idari süreci de gündeme taşıdı. Muhsin Bayraktar Tarım Ürünleri Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından Çınarköy Mahallesi'nde işletilen tesis için 23 Ekim 2026 tarihinde yeni başvuru yapıldı. Dosyada, daha önce başlatılan ÇED sürecinin iptal edildiği ve 3 Mart 2026 tarihinde işletmeye idari yaptırım karar tutanağı tebliğ edildiği belirtildi.
Önceki başvuru iptal edildi, idari yaptırım kararı geldi
Proje dosyasındaki en dikkat çekici ayrıntılardan biri, tesisin daha önceki ÇED sürecine ilişkin açıklama oldu. Belgede, işletme için daha önce de Proje Tanıtım Dosyası hazırlandığı ancak kurum görüşlerinde ilerleme sağlanamaması nedeniyle başvurunun iptal edildiği ifade edildi. Başvurunun iptal edilmesinin ardından 3 Mart 2026 tarihli ve 15038685 sayılı yazıyla işletmeye idari yaptırım karar tutanağı tebliğ edildiği kaydedildi. Ancak dosyanın ilgili açıklamasında yaptırımın türü ve varsa para cezasının tutarı belirtilmedi.
Yeni başvurunun ise herhangi bir kapasite artışı veya makine değişikliği amacı taşımadığı, mevcut faaliyetin ÇED Yönetmeliği kapsamında değerlendirilmesi için hazırlandığı vurgulandı.
Yılda 2 bin 400 ton zeytinyağı üretebiliyor
Çınarköy Mahallesi'nde 2 bin 265,51 metrekarelik parsel üzerinde bulunan tesisin kapalı üretim alanı 198,81 metrekare olarak açıklandı.
İşletmede iki dekantörlü, iki fazlı sürekli üretim sistemi kullanılıyor. Günlük 120 ton zeytin işleme kapasitesine sahip tesiste, zeytinlerin yağ oranı yüzde 20 kabul edilerek günlük 24 ton zeytinyağı üretimi hesaplanıyor.
Yılda 100 gün ve günde 24 saat çalışma esasına göre hazırlanan kapasite hesabında, yıllık 12 bin ton zeytinin işlenmesi ve 2 bin 400 ton zeytinyağı elde edilmesi öngörülüyor. Bu rakamlar fiilî üretim miktarını değil, tesisin beyan edilen kapasitesini gösteriyor.
Günde 96 ton sulu pirina oluşuyor
Tesisin üretim kapasitesi kadar ortaya çıkan atık miktarı da dikkat çekiyor. Dosyadaki hesaplamalara göre günlük 120 ton zeytinin işlenmesi sonucunda 24 ton zeytinyağının yanı sıra 96 ton sulu pirina oluşuyor. Yıllık üretim kapasitesi üzerinden hesaplandığında bu miktar 9 bin 600 tona ulaşıyor. Zeytinyağı üretiminin yan ürünü olan sulu pirinanın, tesis bünyesindeki 180 metreküplük havuzda biriktirilerek çevre izin ve lisansına sahip işletmelere gönderildiği belirtiliyor. Üretimde kullanılan iki fazlı sistemin, ayrı bir karasu fazının oluşmasını önlediği ifade edilse de zeytin yıkama ve ayrıştırma işlemlerinden kaynaklanan atık suların ayrıca yönetilmesi gerekiyor.
Günlük yaklaşık 39 metreküp su kullanımı
Proje dosyasında tesisin günlük toplam su ihtiyacı 38,86 metreküp olarak hesaplandı. Bunun 21,6 metreküpü zeytinlerin yıkanmasında, 9,6 metreküpü separatör işleminde, 6 metreküpü ise yoğurma aşamasında kullanılıyor. Kalan miktar ekipman ve personel ihtiyaçlarına ayrılıyor. Suyun İZSU şebekesinden temin edildiği belirtilirken, tesisin yılda 100 gün tam kapasite çalışması durumunda hesaplanan toplam su ihtiyacı 3 bin 886 metreküpe ulaşıyor. Dosyada atık suların dere yataklarına ulaşmasının ve doğrudan deşarj edilmesinin önleneceği taahhüt ediliyor.
Tesisin yakınından mevsimsel dere geçiyor
Çevresel değerlendirmede öne çıkan bir başka ayrıntı ise tesisin bulunduğu alanın yakınındaki dere yatağı oldu. DSİ 2. Bölge Müdürlüğünün 20 Şubat 2025 tarihli görüşüne ilişkin bilgilere göre proje alanının kuzeybatı sınırından mevsimsel akışlı bir dere geçiyor. Bu nedenle üretimden kaynaklanan atıkların ve atık suların kontrol altında tutulması, dere yatağına ulaşmalarının engellenmesi çevresel açıdan önem taşıyor.Dosyada yer alan bilgilere göre tesis, çevre düzeni planında kentsel gelişme alanı içerisinde bulunuyor. En yakın konutun ise işletmenin yaklaşık 750 metre doğusunda yer aldığı belirtiliyor.
3 milyon 149 bin liralık proje bedeli
Proje Tanıtım Dosyası'nda tesisin bedeli 3 milyon 149 bin 380 TL olarak açıklandı. Ancak bu tutarın yeni bir yatırım bütçesi olmadığı, mevcut makine ve ekipmanların kapasite raporunda belirtilen değeri üzerinden hesaplandığı ifade edildi.İşletmenin ekonomik ömrü 30 yıl olarak öngörülürken, mevcut üretimin üç vardiya düzeninde toplam iki personelle yürütüldüğü belirtildi. Tesisin 2019 tarihli işletme kayıt belgesinin bulunduğu, 2024 yılında kapasite raporunun düzenlendiği ve 2025 yılında Kemalpaşa Belediyesinden yapıya ilişkin değerlendirme görüşü alındığı da dosyada yer aldı.
Gözler yeni ÇED kararında
İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 13 Ekim 2026 tarihli görüşünde, ÇED sürecinin devam etmesinde kurum açısından sakınca bulunmadığı bildirildi. Proje alanında 22 Ekim 2026 tarihinde inceleme gerçekleştirildiği de dosyada belirtildi.Yeni başvuruyla birlikte mevcut tesisin çevresel yükümlülükleri yeniden değerlendirmeye alınırken, daha önceki başvurunun iptali ve idari yaptırım kararı sürecin en dikkat çekici noktaları oldu.
