İzmir, 2025 yılında kadın politikalarıyla Türkiye’ye örnek gösterilen kentlerden biri oldu. Cemil Tugay’ın “kadın dostu kent” vizyonu doğrultusunda çalışan İzmir Büyükşehir Belediyesi, kadınların yaşamın her alanında güçlendiği, görünür olduğu ve söz sahibi olduğu bir yılı geride bıraktı. Kadın Çalışmaları Şube Müdürlüğü’nün yürüttüğü çalışmalar, kadınları yalnızca desteklenen değil, kenti dönüştüren öznelere dönüştürdü.
Kadınlar artık kentin pasif değil aktif öznesi
2025 yılı, İzmirli kadınlar için yalnızca sosyal desteklerin değil, katılımın ve dönüşümün yılı olarak kayda geçti. Mahalle bostanlarından sığınma evlerine, eğitimden istihdama, sanattan sağlığa kadar uzanan geniş bir yelpazede hayata geçirilen projelerde kadınlar merkeze alındı. Kent politikaları, kadınların gündelik hayattaki gerçek ihtiyaçlarına göre şekillendirildi.
Şiddete karşı sıfır tolerans vurgusu
Kadına yönelik şiddetle mücadele, yıl boyunca İzmir’in en görünür başlıklarından biri oldu. 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü’nde kent genelinde güçlü farkındalık çalışmaları yürütüldü. Toplu taşımada boş bırakılan koltuklarla verilen “Aramızdan alınan kadınların yeri dolmaz” mesajı, kentin hafızasına kazındı. Güçlenme Durakları aracılığıyla ilçelere yayılan atölyelerde kadınlara hakları anlatıldı, hukuki ve psikolojik destek mekanizmaları tanıtıldı.
Gece ulaşımında kadınlar için yeni haklar
2025’te hayata geçirilen düzenlemelerle kadınlar, gece saatlerinde durak harici inme hakkına kavuştu. Otobüsler, aynı zamanda acil yardım hatlarının duyurulduğu güvenli alanlara dönüştürüldü. Bu uygulamalar, kadınların kentte daha güvenli ve özgür hareket edebilmesi adına önemli bir adım olarak öne çıktı.
Şiddet mağdurlarına yalnızca barınma değil yeni bir başlangıç
İzmir Büyükşehir Belediyesi, şiddet mağduru kadınlara yönelik hizmetlerini “geçici çözüm” anlayışının ötesine taşıdı. Toplam 45 kapasiteli iki sığınma evinde, yıl boyunca 143 kadın ve 79 çocuk misafir edildi. Psikolog, avukat ve öğretmen desteğiyle kadınların yeniden hayata tutunması sağlanırken, çocukların eğitimden kopmaması için özel çalışmalar yürütüldü.
Toprakla güçlenen kadınlar
Kadınların üretici kimliğini öne çıkaran Mahalle Bostanları projesi, 2025’in en dikkat çeken uygulamalarından biri oldu. Kadifekale, Buca ve Bornova’daki bostanlarda 254 kadın, atalık tohumlarla üretim yaptı. “Tohumdan sofraya” uzanan bu süreçte kadınlar hem ev ekonomilerine katkı sundu hem de dayanışma içinde sosyalleşti. Projenin TÜBİTAK tarafından desteklenmesi, kadın emeğinin bilimsel verilerle de görünür kılınmasını sağladı.
Eğitimle açılan yeni kapılar
Kadın Dayanışma Merkezleri, yıl boyunca adeta birer yaşam akademisi gibi çalıştı. Yaratıcı yazarlık, diksiyon, fotoğrafçılık ve sinema atölyeleri kadınlara kendilerini ifade etmenin yeni yollarını açtı. Meslek Fabrikası iş birliğiyle açılan hazır giyim ve çocuk gelişimi kursları, kadınların istihdam olanaklarını artırdı. Yabancı dil eğitimleriyle kadınlar dünyaya açılırken, spor ve sağlık etkinlikleriyle bedensel ve ruhsal iyilik hali desteklendi.
Toplumsal cinsiyet eşitliğini kentin tüm katmanlarına yaymak amacıyla başlatılan Eşit İzmir projesi, gönüllü katılımla büyüdü. Kadın ve erkekler, eşitlik mücadelesinin aktif bir parçası haline geldi. Proje, eşitliğin yalnızca bir politika değil, ortak bir toplumsal sorumluluk olduğunu vurguladı.
Kent hizmetlerinde kadınların sözü var
“Kentsel Hizmetlerde Kadınların İhtiyaçları Anketi” ile kadınlar, ulaşımdan parklara, aydınlatmadan sosyal alanlara kadar kentin her detayında söz sahibi oldu. Katılımcı demokrasi anlayışıyla yürütülen bu çalışma, hizmetlerin masa başında değil, sahadaki gerçek ihtiyaçlara göre planlanmasını sağladı.
2025’ten 2026’ya güçlü bir miras
Yıl sona ererken İzmir, kadınların korkmadan sokaklarında yürüdüğü, ürettiği, sanatla buluştuğu ve karar süreçlerinde yer aldığı bir kent olma yolunda önemli bir eşiği geride bıraktı. 2025, İzmir’de kadınların sesinin yalnızca duyulmadığı, kentin yönünü belirlediği bir yıl olarak hafızalara kazındı.
