SEMİ TEKTAŞ/İzmir İl Milli Eğitim Müdürü ve Yeşilay İzmir İl Başkanı Dr. Ömer Yahşi, ‘bağımlılığa’ karşı farkındalık yaratmak amacıyla Balçova Termal Otel’de basın mensupları ile bir araya geldi. İzmir’in bağımlılıkla mücadele çalışmaları hakkında bilgi veren Yahşi, İzmir’de 13 yeni merkez ile bağımlılığa karşı topyekûn mücadele ettiklerinin altını çizdi.
“İzmir’de 13 yeni merkez açtık”
Yeşilay’ın tarihçesini anlatan Yahşi, “1920 yılında İstanbul işgal altındayken, gençleri bağımlılığa sürükleyerek yozlaştırma çabalarına karşı klinisyen ve psikiyatrist Prof. Dr. Mazhar Osman, büyük bir inançla Yeşilay'ı kurmuştur. Bu hareket, vatanın kurtarılması için atılmış önemli bir adımdı. 1934 yılında ise Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Yeşilay'ın çalışmalarını ve gençleri bağımlılıktan koruma vizyonunu destekleyerek, Bakanlar Kurulu kararı ve kendi imzasıyla Yeşilay Cemiyeti'ne "kamu yararına dernek ve vakıf" statüsü kazandırmıştır. 106 yıl sonra, 2026 yılında bağımsızlık yılı ilan edildi. İzmir'de 5 temel bağımlılık türü ile mücadele konusunda ciddi çalışmalar yürütüyoruz. 2017 yılında İzmir'de başlattığımız girişimler, günümüzde büyük bir sorumlulukla devam ediyor. Pandemi ve toplumsal krizlerin ötesinde, global bir bağımlılık sorunu ile karşı karşıyayız. Elektronik sigara gibi yeni nesil tehditlere karşı, endüstrinin gençleri hedef alan organize saldırılarına inat, 2026 Nisan ayı itibarıyla İzmir’de 13 yeni merkez açtık. Açtığımız bu merkezlerde gençlik merkezleri, YEDAM (Yeşilay Danışmanlık Merkezi) ofisleri, ilçe temsilcilikleri ve spor alanları ile gençlerimize sağlıklı bir gelecek sunmayı amaçlıyoruz. Sizin ve endüstriyel lobilerin çalışmalarının ötesinde, bizler kararlı, inatçı ve organize bir şekilde, tüm gücümüzle çocuklarımızı ve gençlerimizi bu esaretten korumaya çalışıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
“Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün imzasıyla…”
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın katılımıyla YEDAM’ların açıldığını ifade eden Yahşi, “İzmir genelinde şube başkanlığımızı, ilçe temsilciliklerimizi ve çok sayıda YEDAM (Yeşilay Danışmanlık Merkezi) birimimizi faaliyete geçirdik. Buca, Karabağlar, Konak, Karataş ve Kemeraltı gibi farklı bölgelerde, ayrıca Ege Üniversitesi içerisinde hizmet veren birimlerimizle çocuklarımızı ve gençlerimizi işgal, istila ve istismar gibi tehditlerden korumak için ciddi bir mücadele yürütüyoruz. Bu çalışmalarla kısa sürede önemli bir mesafe kat ettik. Özellikle Cumhurbaşkanı yardımcımızın katılımıyla 13 yeni mekânın hizmete açılması, bir yıl içerisinde çalışmalarımızın karşılık bulduğunu göstermesi açısından çok kıymetliydi. Yeşilay, dünyada başka bir benzeri olmayan özgün bir kurumdur. 97 ülkede bağımlılıkla mücadele eden kurumlara ilham kaynağı olan, sekreteryasını yürüttüğümüz bu yapı, evrensel bir model haline gelmiştir. Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün imzasıyla kamu yararına dernek statüsü kazanan bu kurum, 1920'lerin işgal ortamından bugüne, gençleri esarete düşmekten korumayı amaçlayan bir umut ışığıdır” diye konuştu.
Yahşi’nin konuşmasının satırbaşları şöyle;
“Elektronik sigara tehdidi ile karşı karşıyayız”
Milli Eğitim'in içindeki bir öğretmen, anne ve baba olarak, çocukların ne çektiğini en yakından gören taraftayız. Özellikle teknoloji bağımlılığı, çocuklarımız için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Onların daha özgür ve kendi iradelerine sahip bireyler olarak yetişmesi için Yeşilay olarak tüm gücümüzle çalışıyoruz. Amacımız, çocuklarımızı teknoloji bağımlılığından uzaklaştırarak; toprağa, ağaca, doğaya ve spora yönlendirmektir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre bağımlılıklar dünyayı tehdit eden ciddi bir sorundur. Türkiye'de sigaraya başlama yaşı ortalama 16,9'dur. Eskiden kapalı alanlarda serbestçe içilen sigara, atılan yasaklarla büyük oranda kontrol altına alınmıştır, ancak şu anda elektronik sigara tehdidi ile karşı karşıyayız. Dünya genelinde 15 yaş üzeri 400 milyon insan alkol bağımlılığı ile mücadele etmektedir. Cinayetlerin yüzde 85'i, tecavüz ve şiddet olaylarının yüzde 50'si, trafik kazalarının ise yüzde 60'ı alkol kullanımı ile ilişkilendirilmektedir. Madde kullanımı konusunda kanalizasyon atıkları üzerinde yapılan analizlerle bilimsel takip sağlıyoruz. Ayrıca sanal kumar bağımlılığı da dikkatle üzerinde durduğumuz ve ciddi mücadele gerektiren bir diğer sorun alanıdır.
“İzmir'de dört tane YEDAM bulunuyor”
2017’de İzmir’de kurduğumuz YEDAM, bağımlılıkla mücadelede çok önemli bir kurumdur. Yeşilay Danışmanlık Merkezi’nin temel amacı, "Ben bağımlıyım, bana yardım edin" diyen her vatandaşa kapılarını açmaktır. Bağımlılığı (alkol, kumar, sigara, teknoloji veya madde) ne olursa olsun, devletimizin hiçbir kurumu ile bilgi paylaşılmaz. Burada hastaya, tedaviye ve iyileşmeye odaklanırız. Şu anda İzmir'de dört tane YEDAM bulunmaktadır: Bornova (Ege Üniversitesi içerisinde), Buca, Karabağlar ve Konak. Hızlı bir şekilde, yılda 2-3 tane merkez daha açarak ivme kazanmak istiyoruz.
“Bilgiler devlet ile paylaşılmıyor”
Yeşilay olarak önleme çalışmalarına büyük önem veriyoruz. Önleme çalışmalarını hızlı bir şekilde yapabilirsek, maliyet ciddi oranda düşüyor. Tedavi süreçleri yüksek maliyetli ve meşakkatli bir yoldur. 30 ilçede konferanslar düzenleyerek 500-600 kişilik gruplara ulaşıyor, toplumsal farkındalığı artırıyoruz. İyileştirme çalışmaları da YEDAM'larda devam etmektedir. Unutulmamalıdır ki, bağımlılığa düşmek bir elin parmakları arasından kayıp gitmek gibidir; bu durum kişinin kendisine zarar verdiği gibi çevresine de ciddi zararlar verir. Yeşilay’a başvuruların yoğun olmasının temel nedenleri şunlardır. Erişimin kolay olması, bir telefon kadar uzağız ve tam mahremiyet. Bilgiler hiçbir şekilde savcılık, valilik veya başka kurumlarla paylaşılmaz. Devletimiz burada, "Gel, seni iyileştirelim ve hayata kazandıralım" diyor.
Sosyal medya düzenlemeleri
Dünya genelinde çocukları korumak amacıyla sosyal medya kullanımına yönelik yasaklayıcı düzenlemeler artmaktadır. Avustralya’da 16 yaş sınırı getirilmiştir. Fransa, 15 yaş altındaki kullanıcıların sosyal medya platformlarına erişimi için ebeveyn iznini zorunlu kılmıştır. Danimarka, Malezya ve Türkiye gibi birçok ülke de benzer düzenlemeleri hayata geçirmiştir. Türkiye'de yapılan bu yasal düzenlemeler oldukça yerindedir. Sosyal medya düzenlemeleri, özellikle eğitim çağındaki gençlerin akademik başarısını olumlu etkilemektedir. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okullarda telefon kullanımının yasaklanması ile birlikte, akademik başarıda gözle görülür bir artış kaydedilmiştir.
Bağlılığa karşı 2 strateji
Bağımlılıkla mücadelede iki temel strateji bulunmaktadır. Önleme, çok daha maliyet etkin bir yöntemdir. Bireyin bağımlılığa düşmesini engellemek için toplumun her kesiminde (okullarda, mahallelerde, parklarda, esnaf ziyaretlerinde) ciddi farkındalık çalışmaları yürütüyoruz. İyileştirme, birey bağımlılığa düşmüşse onu tedavi edip, hayata kazandırmak için büyük bir seferberlik içindeyiz. Bir insanı kaybetmek, Türkiye Cumhuriyeti toprağından bir karış toprak kaybetmekle eşdeğerdir. Bu bilinçle, her bir evladımızın bağımlılık tuzağına düşmemesi için çalışıyoruz. Bağımlılıkla mücadele süreci; azalan doğum oranları da dikkate alındığında, ülkemizin geleceği için ertelenemez bir görevdir. Yeşilay, her kesimden insana kucak açan, politikadan uzak duran ve sadece insan hayatını merkeze alan bir kuruluştur. Amacımız, bağımlılıkla mücadelede toplumsal seferberliği sağlamak ve çocuklarımızı, gençlerimizi bu tehlikeden korumaktır.
