Türk tiyatrosunun önemli isimlerinden biri olan Müjdat Gezen hakkında açılan dava, 2024 yılında yayımlanan bir YouTube programındaki ifadeler sonrası gündeme geldi. “Müjdat Gezen ile Bizim Ev” adlı dijital içerik kanalında yayımlanan bölümde kullanılan bazı sözlerin ardından savcılık tarafından soruşturma başlatıldı.
Söz konusu süreçte iddianamede, Müjdat Gezen’in ifadelerinin “halkın bir kesimini sosyal sınıf, din, mezhep veya farklılıklar üzerinden alenen aşağılama” kapsamında değerlendirildiği belirtildi. Bu değerlendirme doğrultusunda dava İstanbul Anadolu 59. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görüldü.
Dava süreci boyunca hem hukuk çevrelerinde hem de sanat camiasında geniş yankı uyandıran dosya, ifade özgürlüğü ile toplumsal hassasiyetler arasındaki sınır tartışmalarını da yeniden gündeme taşıdı.
Mahkemenin karar gerekçesi
ODA TV’nin haberine göre; Yargılama sürecinin sonunda mahkeme, sanık hakkında Türk Ceza Kanunu’nun 216/2. maddesi kapsamında hüküm kurdu. Kararda, kullanılan ifadelerin niteliği ve bağlamı değerlendirilerek önce 6 ay hapis cezası verildiği açıklandı.
Ancak mahkeme heyeti, sanığın duruşmadaki tutumu, sabıkasız oluşu ve suçun işleniş biçimini dikkate alarak cezayı indirime tabi tuttu. Bu kapsamda ceza önce 5 aya düşürüldü, ardından basit yargılama usulü indirimi uygulanarak 3 ay 22 gün hapis cezası olarak belirlendi.
Kararın en dikkat çeken yönü ise cezanın uygulanmasına ilişkin bölüm oldu. Mahkeme, sanığın geleceği üzerindeki olası etkileri göz önünde bulundurarak hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verdi.
Savunma ve ifadeler
Yargılama sırasında söz alan Müjdat Gezen, programda kullandığı ifadelerin yanlış yorumlandığını savundu. Gezen, sözlerinin herhangi bir dini değer ya da toplumsal kesimi hedef almadığını belirterek açıklamalarda bulundu.
Sanık, ifadesinde özellikle kadınları yüceltmeye yönelik bir bağlam kullandığını, sözlerinin bir hadise atıfla ele alınması gerektiğini ifade etti. Savunmasında, kamuoyunda oluşan algının gerçeği yansıtmadığını dile getirdi.
Mahkeme sürecinde Gezen’in avukatları da ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirme yapılması gerektiğini savunarak, söz konusu konuşmanın sanatsal ve düşünsel bir çerçevede ele alınması gerektiğini vurguladı. Ancak mahkeme, ifadelerin kamu düzeni ve toplumsal hassasiyetler açısından sınırları aştığı kanaatine vardı.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması
Mahkemenin verdiği karar doğrultusunda Müjdat Gezen hakkında verilen hapis cezası doğrudan infaz edilmeyecek. Hukuk sisteminde HAGB olarak bilinen uygulama kapsamında sanık 5 yıl boyunca denetim altında olacak.
Bu süre içerisinde herhangi bir kasıtlı suç işlenmemesi halinde hüküm tamamen ortadan kalkacak. Ancak denetim süresi içinde benzer bir durumun yaşanması halinde cezanın yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebilecek.
HAGB kararı, Türk hukuk sisteminde özellikle ilk kez suç işleyen veya sabıkası bulunmayan kişiler için uygulanan bir mekanizma olarak biliniyor. Bu kapsamda mahkeme, cezanın ertelenmesiyle birlikte sanığın topluma yeniden uyum sağlamasını hedefliyor.
