Washington ile Tahran arasında yükselen siyasi ve askeri tansiyon, bugün gerçekleştirilecek ABD–İran görüşmesi ile diplomatik zemine taşınıyor. Uzmanlara göre Maskat’taki temaslar, hem nükleer kriz hem de Orta Doğu’daki dengeler açısından belirleyici bir dönemeç niteliği taşıyor.
Görüşme, Haziran 2025’te İsrail ile İran arasında yaşanan ve 12 gün süren çatışmaların ardından, iki ülke arasında gerçekleştirilecek ilk doğrudan temas olma özelliği taşıyor.
ABD–İran görüşmesi ne zaman, nerede yapılacak?
ABD ile İran arasındaki kritik görüşme, 6 Şubat 2026 Cuma günü, Umman’ın başkenti Maskat’ta gerçekleştiriliyor. Diplomatik kaynaklar, toplantının gün içerisinde başlamasının beklendiğini belirtirken, resmi saat bilgisi henüz paylaşılmadı.
Umman, daha önce de Washington ile Tahran arasında yürütülen dolaylı temaslarda arabulucu rolü üstlenmişti.
Görüşmelere kimler katılıyor?
İran heyetine, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlık ediyor. Arakçi, görüşme öncesinde yaptığı açıklamada İran’ın diplomasiye açık olduğunu vurgulayarak, “Diplomasi baskı, yıldırma ve güç kullanımıyla bağdaşmaz” mesajını verdi.
İran Devlet Haber Ajansı IRNA’ya göre Arakçi, çok sayıda üst düzey diplomatla birlikte Maskat’a ulaştı. İran Ulusal Güvenlik Konseyi’nin etkili isimlerinden Ali Şemhani, Arakçi için “en üst karar alma ve askeri istihbarat düzeylerinde yetkin ve güvenilir bir müzakereci” ifadelerini kullandı.
ABD tarafında ise görüşmelere Steve Witkoff liderlik ediyor. Witkoff’un Orta Doğu turu kapsamında Abu Dabi ve Katar’da temaslarda bulunduğu, ayrıca Jared Kushner’in de görüşmelere katılmasının beklendiği belirtiliyor.
Masada hangi başlıklar var?
Maskat’taki görüşmelerde ana gündem maddesini İran’ın nükleer programı oluşturuyor. Tarafların ele alması beklenen başlıca konular şöyle:
-
İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri
-
Yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun İran dışına çıkarılması
-
ABD’nin İran’a uyguladığı ekonomik yaptırımlar
-
Bölgesel güvenlik dengeleri
-
İran’ın füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara desteği
İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde sürdürmeyi kabul edebileceğini belirtirken, bunun karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. ABD ise uranyum zenginleştirmenin tamamen durdurulmasını istiyor.
Tahran’dan net tutum: Nükleer dışı konular müzakere dışı
İran yönetimi, nükleer program dışındaki başlıkların müzakereye açılmasına karşı çıkıyor. Tahran, füze programı ve bölgesel faaliyetlerin pazarlık konusu olmayacağını daha önce defalarca dile getirmişti.
ABD ise bu konuların da bölgesel istikrar için masaya gelmesi gerektiğini savunuyor.
Askeri gerilim gölgesinde kritik temas
Görüşmeler, ABD’nin bölgede askeri varlığını artırdığı bir dönemde gerçekleşiyor. Washington yönetimi, olası bir müdahale senaryosu kapsamında USS Abraham Lincoln uçak gemisi başta olmak üzere çok sayıda savaş gemisi ve hava unsurunu Orta Doğu’ya konuşlandırmıştı.
Diplomatik çevrelere göre Maskat’taki temaslar, ya gerilimi düşürecek yeni bir sürecin kapısını aralayacak ya da krizin daha sert bir safhaya evrilmesine neden olacak.
