ABD Hazine Bakanlığı (OFAC), İran bağlantılı olduğu gerekçesiyle yaptırım listesinde bulunan üç havayolu şirketi ile iki uçağı yaptırım kapsamından çıkardı. Reuters'ın aktardığına göre karar kapsamında, İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı olduğu belirtilen bazı sivil havacılık unsurlarına yönelik terör yaptırımları kaldırıldı. Katar merkezli Al Jazeera'nın haberine göre yaptırım listesinden çıkarılan şirketler arasında Fly Baghdad Airlines Company, Fly Baghdad ve Iraq Express yer aldı. Ayrıca YI-BAF ve YI-BAN tescil numaralı iki uçak da yaptırım kapsamından çıkarıldı.
Şirket listeden çıktı, CEO yaptırımda kaldı
Kararın dikkat çeken ayrıntılarından biri ise havayolu şirketinin yaptırım listesinden çıkarılmasına rağmen şirketin CEO'su Basheer Abdulkadhim Alwan al-Shabbani hakkındaki yaptırımların devam etmesi oldu. ABD yönetimi, CEO'nun İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü (IRGC-QF) ile bağlantısı bulunduğu ve terörün finansmanına destek verdiği yönündeki değerlendirmelerin sürdüğünü açıkladı. Böylece şirket üzerindeki yaptırımlar kaldırılırken, şirket yöneticisine yönelik bireysel yaptırımlar korunmuş oldu. Bu durum, şirketin operasyonlarını yeniden başlatabilecek olmasına rağmen uluslararası finans ve bankacılık işlemlerinde çeşitli zorluklarla karşılaşabileceği yorumlarına neden oldu.
Kararın zamanlaması dikkat çekti
Yaptırımların kaldırılması kararı, ABD ile İran arasında son dönemde yoğunlaştığı belirtilen diplomatik temasların gölgesinde geldi. Uluslararası basında yer alan değerlendirmelerde, kararın Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik ve deniz ticaretine ilişkin sürdürülen görüşmelerle bağlantılı olabileceği öne sürüldü. Reuters ve Al-Monitor gibi yayın organlarında, Umman'ın ara buluculuğunda taraflar arasında çeşitli temasların sürdüğü yönünde bilgiler yer aldı. Bununla birlikte, ABD makamları yaptırımların kaldırılmasının herhangi bir siyasi taviz değil, şirketlerin başvuruları sonrasında yürütülen "idari yeniden değerlendirme süreci" kapsamında alındığını savundu.
Piyasalarda normalleşme beklentisi
Karar, küresel enerji piyasalarında da yakından takip ediliyor. Uzmanlar, ABD ile İran arasında tansiyonun düşmesi ve Hürmüz Boğazı'nda ticaretin kesintisiz sürmesine yönelik olası bir uzlaşının petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabileceğini değerlendiriyor.
Ancak yaptırımların kaldırılmasının doğrudan daha geniş kapsamlı bir siyasi anlaşmanın parçası olduğu yönünde ABD veya İran tarafından yapılmış resmi bir açıklama bulunmuyor. Bu nedenle kararın diplomatik pazarlığın ilk adımı olduğu yönündeki değerlendirmeler, uluslararası basında yer alan analiz ve yorumlar niteliğini taşıyor.
