İzmir’in Urla ilçesine bağlı, kökleri Tahtacı Türkmenlerine dayanan ve Türkiye’nin en modern yerleşimlerinden biri olarak kabul edilen Bademler Mahallesi, tarihi bir sanat olayına ev sahipliği yapıyor. %100’e yakın okuma-yazma oranı, köy kütüphanesi ve güçlü kalkınma kooperatifi ile bilinen bu aydınlık köy, 1933 yılında Cumhuriyet’in 10. yıl kutlamaları kapsamında sahneledikleri 'Yarım Osman' adlı oyunu tam 93 yıl sonra yeniden izleyiciyle buluşturuyor. Aka Gündüz tarafından kaleme alınan bu eser, Bademler’in tiyatro geleneğinin yapı taşlarından biri sayılırken, bugün torunların dedelerinden devraldığı mirasla sahnede can buluyor.
Köy statüsü değişti ama tiyatro ruhu hiç sönmedi
İdari olarak mahalleye dönüşmesine rağmen yaşam tarzını ve kültürel kodlarını koruyan Bademler, tiyatroyu bir hobi değil, bir yaşam biçimi olarak görüyor. 1932 yılından bu yana aralıksız süren bu gelenek, köy halkının her kesimini kapsıyor. Gündüzleri sera, tarla ve hayvan bakımıyla uğraşarak üretimin merkezinde yer alan köylüler, güneş battığında kostümlerini giyip sahneye çıkıyor. Mahalle sakinleri, yaklaşık bir asırdır her yıl yeni bir oyun hazırlayarak Anadolu’nun ortasında bir vaha gibi parlayan sanat kültürünü gelecek nesillere aktarmaya devam ediyor.
Herkesin bir rolü var: Anonstan sahneye kolektif üretim
Bademler Mahallesi Muhtarı Alibey Şen, köydeki tiyatro tutkusunun nasıl organize edildiğini anlatırken "kolektif ruh" vurgusu yapıyor. Her yıl kasım ayında yapılan anonsla, tiyatroda görev almak isteyen tüm vatandaşlar binada toplanıyor. Muhtar Şen, "Kaç kişi geldiyse herkese bir görev verilir. Kimisi temizlik yapar, kimisi suflör olur, kimisi başrol oynar; yeter ki o sahne tozunu yutalım," diyerek köydeki hiyerarşisiz sanat anlayışını özetliyor. Bu yıl, 93 yıl önce sahnelenen bir oyunun yeniden canlandırılacak olmasının köyde büyük bir gurur ve heyecan dalgası yarattığını da sözlerine ekliyor.
Geçmişle bugün arasında kurulan sanatsal köprü
Köy sakinlerinden mali müşavir Zeynep Ertaş Bilginç, Bademler’de tiyatro yapmanın bir araya gelme ve birlikte üretme sanatı olduğunu ifade ediyor. Günlük hayatın yoğunluğu içinde fark edilmeyen yönlerin sahnede keşfedildiğini belirten Bilginç, 'Yarım Osman' oyununun yeniden sahnelenmesini "ataların mirasını sahiplenmek" olarak tanımlıyor. Bilginç’e göre bu durum, köydeki güçlü dayanışmayı ve ortak kültürü pekiştirirken, geçmişin ruhunu bugüne taşıyan bir köprü görevi görüyor. Bademler halkı, sadece bir oyun sahnelemekle kalmıyor; aynı zamanda aydınlık bir Türkiye idealini sahnede yaşatıyor.
Prömiyer 27 Mart Dünya Tiyatrolar Günü’nde
Bu anlamlı geri dönüş için geri sayım başladı. Aka Gündüz’ün kaleme aldığı eserin prömiyeri, 27 Mart Dünya Tiyatrolar Günü’nde saat 20.30’da gerçekleştirilecek. Sanatseverler için büyüleyici bir atmosfer vaat eden gösterimler, mart ve nisan ayları boyunca belirli aralıklarla devam edecek. Bademler Köy Tiyatrosu; 28-31 Mart, 3-4 Nisan ve 10-11 Nisan tarihlerinde kapılarını tüm tiyatroseverlere açacak. Türkiye’nin ilk köy tiyatrosunda yankılanacak alkışlar, Anadolu’nun aydınlık yüzünü bir kez daha tüm dünyaya kanıtlayacak.
