Buca ilçesi İnönü Mahallesi sınırları içerisinde yer alan ve mülkiyetinin büyük bir bölümü İller Bankası A.Ş.’ye ait olan eski cezaevi arazisi için hazırlanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nde geniş bir yankı buldu. İmar ve Bayındırlık Komisyonu, başta TMMOB Şehir Plancıları Odası ve Peyzaj Mimarları Odası olmak üzere sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlardan gelen yoğun itirazları yerinde inceledi. Komisyon, hazırladığı raporda söz konusu itirazları “kamu yararı” ve “kamuoyu hassasiyetleri” kapsamında haklı bularak, mevcut plan kararlarının iptal edilmesi yönünde görüş bildirdi. Bu karar, kentin merkezinde kalan devasa arazinin ranta değil, kamusal kullanıma açılması yönündeki taleplerin meclis nezdinde karşılık bulduğunu gösterdi.
AKP ve CHP grupları arasında "siyasi tavır" gerginliği
Geçtiğimiz pazartesi günü toplanan meclis oturumunda, plan iptali önerisi AKP ve CHP grupları arasında sert tartışmalara yol açtı. AKP grubu, İller Bankası’nın planlarına yönelik itirazların kabul edilmesini “siyasi bir tavır” olarak nitelendirerek eleştirdi. AK Partili üyeler, bu kararın belediyenin diğer projeleri ve geçmişteki "Meslek Fabrikası" tartışmalarıyla benzerlik taşıdığını iddia etti. Buna karşın CHP grubu ve komisyon üyeleri, kararın siyasi değil, şehircilik ilkeleri ve Buca halkının beklentileri doğrultusunda alındığını savundu. Tartışmaların odağındaki alan, mülkiyet yapısı ve konumu nedeniyle İzmir’in en değerli ve kritik kentsel dönüşüm alanlarından biri olarak kabul ediliyor.
Binlik planlar da reddedildi: Eski plana dönüş yolu açıldı
Nazım imar planındaki iptal kararının ardından, bu plana dayalı olarak hazırlanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği de meclis gündemine geldi. Komisyon, üst ölçekli planın iptal edilmesini gerekçe göstererek alt ölçekli uygulama planını da oy çokluğuyla uygun bulmadı. Alınan kararla birlikte, 12 Ocak 2026 tarihli tartışmalı meclis kararı iptal edilirken, 10 Ocak 2024 tarihinde onaylanan ve daha fazla sosyal donatı alanı öngören eski nazım imar planı hükümlerinin geçerli olmasına karar verildi. Bu hamle, arazinin yapılaşma yoğunluğunu azaltan ve kamusal alan vurgusunu güçlendiren önceki dönemin plan kararlarına geri dönülmesi anlamına geliyor.
Deprem sonrası yıkılan dev arazi için nihai karar akşam verilecek
Buca Cezaevi, 30 Ekim 2020 tarihinde meydana gelen yıkıcı İzmir Depremi’nin ardından depreme dayanıksız olduğu gerekçesiyle tahliye edilmiş ve kısa sürede yıkımı gerçekleştirilmişti. Yıkım sonrası ortaya çıkan yaklaşık 70 dönümlük boş alanın nasıl değerlendirileceği, Buca’nın trafik, yeşil alan ve sosyal imkanları açısından hayati bir önem taşıyor. Özellikle mülkiyeti elinde bulunduran İller Bankası'nın ticaret ve konut odaklı yaklaşımları, yerel yönetim ve meslek odalarının "rekreasyon ve park alanı" talebiyle uzun süredir çatışıyordu. İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin bu akşam yapacağı oturumda alacağı nihai karar, arazinin geleceğini ve Buca'nın kentsel dokusunu kalıcı olarak belirleyecek.
