Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), son günlerde rotası Arjantin'den Cabo Verde'ye uzanan bir yolcu gemisinden gelen acı haberlerle çalkalanıyor. Okyanusun ortasında seyir halindeyken ortaya çıkan vakalar, başlangıçta sıradan bir enfeksiyon sanılsa da kısa sürede trajik bir tabloya dönüştü. Yapılan ilk incelemelere göre, gemideki 3 yolcu hayatını kaybederken, 8 kişi de şüpheli semptomlarla karantinaya alındı. Hantavirüs, Bunyaviridae ailesine mensup, özellikle akciğer ve böbrekler üzerinde tahrip edici etkileri olan bir RNA virüsüdür. Adını, ilk kez tespit edildiği Güney Kore'deki Hantaan Nehri'nden alan bu virüs, günümüzde küresel bir sağlık izleme konusu haline gelmiş durumda.

Bir aylık okyanus yolculuğunun bir noktasında bu gemide bulunduğunu belirten Ruhi Çenet, yaşadıklarını "Çok ucuz kurtuldum" sözleriyle özetledi. Gemideki ilk ölümün ardından durumun ciddiyetinin anlaşılamadığını vurgulayan Çenet, gemiden ayrıldıktan sonra trajedinin büyüdüğünü ifade etti. Çenet’in anlatımlarına göre, vefat eden bir yolcunun eşinin de kısa süre sonra hayatını kaybetmesi ve ardından üçüncü ölümün gerçekleşmesi, gemideki doktorun dahi yaşam mücadelesi vermesi, virüsün ne kadar agresif olabileceğini gösteriyor. Çenet, kendi sağlık durumuyla ilgili olarak gerekli tüm kan testlerini yaptırdığını ve şu an için bir risk taşımadığını duyurdu.

Hantavirüs Nasıl Bulaşır? İnsandan İnsana Geçer mi?

Vatandaşların en çok merak ettiği soru: "Hantavirüs insandan insana geçer mi?" Sağlık otoriteleri bu konuda net bir sınır çiziyor. Hantavirüs, genellikle insandan insana temas yoluyla bulaşmaz. Enfeksiyonun ana kaynağı fare ve sıçan gibi kemirgenlerdir.

Bulaş yolları şunlardır:

  • Solunum Yolu (En Yaygın): Kemirgenlerin idrar, dışkı veya tükürükleri kuruyup toza dönüştüğünde, bu tozun solunması virüsü doğrudan akciğerlere taşır.

  • Doğrudan Temas: Virüslü atıklara dokunulması ve ardından ellerin ağza veya burnuna götürülmesi.

  • Isırma: Çok nadir görülse de enfekte bir kemirgenin ısırması sonucu bulaş gerçekleşebilir.

Evcil hayvanların (kedi, köpek) virüsü taşımadığı bilinse de, bu hayvanlar dışarıdaki kemirgen atıklarını tüyleriyle eve taşıyarak dolaylı bir risk oluşturabilirler.

Hantavirüs Belirtileri Nelerdir? Hastalık Nasıl Seyreder?

Hantavirüs, sinsi bir başlangıca sahiptir ve semptomlar genellikle "grip" ile karıştırılır. Ancak ilerleyen evrelerde hayati organları hedef alır.

Erken Dönem Belirtileri (İlk 1-5 Gün):

  • Yüksek ateş ve titreme

  • Sırt, omuz ve bacaklarda şiddetli kas ağrıları

  • Aşırı halsizlik ve yorgunluk

  • Mide bulantısı, kusma ve karın ağrısı

İleri Dönem ve Tehlikeli Bulgular:

Hastalığın başlamasından yaklaşık 4-10 gün sonra, Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS) gelişebilir. Bu aşamada akciğerler sıvıyla dolar:

Hantavirüsün Kesin Bir Tedavisi veya Aşısı Var mı?

Maalesef günümüzde Hantavirüs için geliştirilmiş özel bir ilaç veya aşı bulunmuyor. Tedavi süreci tamamen destekleyici tıp üzerine kuruludur. Erken teşhis konulan hastalar yoğun bakımda oksijen desteğine alınır. Böbrek yetmezliği durumunda diyaliz, solunum yetmezliğinde ise vantilatör desteği hayat kurtarıcı olur. Uzmanlar, belirtiler görüldüğü anda en yakın sağlık kuruluşuna başvurmanın ve kemirgenlerle temas öyküsünü mutlaka belirtmenin kritik olduğunu vurguluyor.

Muhabir: Eylül Vardar