Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu olan 52 yaşındaki Güven Eken, beyaz önlüğünü çıkarıp toprağın sesine kulak vererek başladığı yolculukta, Türkiye’nin en özgün tarım projelerinden birine imza attı. Babasından miras kalan çiftçilik tutkusunu Seferihisar’ın Orhanlı Mahallesi’ne taşıyan Eken, Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan aldığı hibeyle kurduğu zeytin işleme tesisini, bir "tadım kütüphanesine" dönüştürdü. Merhum gazeteci Yücel Sönmez’in adını taşıyan bu merkez, sadece bir müze değil; Anadolu’nun binlerce yıllık zeytinyağı mirasını duyusal bir deneyimle geleceğe taşıyan bir laboratuvar niteliği taşıyor.
Kitap yerine musluklardan akan sıvı altın
Tesisin 30 metrekarelik özel bölümünde oluşturulan kütüphane, alışılmışın dışındaki tasarımıyla dikkat çekiyor. Işık almayan özel haznelerde korunan zeytinyağları, raflara entegre edilen küçük musluklar aracılığıyla ziyaretçilerin tadımına sunuluyor. Kurucu Güven Eken, bu tasarımı "Raflarından yağ akan bir kütüphane" olarak tanımlarken, dünyada bu konseptte başka bir örneğin bulunmadığını vurguluyor. Ziyaretçiler, kütüphane sessizliğinde kitap okumak yerine, Anadolu'nun ve dünyanın dört bir yanından gelen yağların aroma profillerini karşılaştırarak adeta bir lezzet yolculuğuna çıkıyor.
90 farklı çeşit ile küresel bir koleksiyon
Kütüphanenin raflarında sadece Ege’nin yerel türleri değil, devasa bir çeşitlilik yer alıyor. Kuzey Amerika’dan Sicilya’ya, Fas’tan Tunus’a kadar dünyanın farklı noktalarından getirilen 15 yabancı türün yanı sıra Anadolu’nun dört bir yanındaki butik üreticilerin gönderdiği örneklerle sayı 90’a ulaşmış durumda. Güven Eken, projenin bir imece usulüyle büyüdüğünü belirterek, "Üreticilerimizden bu yağları satın almak istedik ancak onlar projeye inanarak ürünlerini ücretsiz gönderdiler. Bu, Anadolu topraklarının bize armağan ettiği çeşitliliği beraber yaşatma çabamızın bir sonucudur," ifadelerini kullandı.
Resmi açılış 29 Mart’ta gerçekleşecek
Kütüphane, sadece bir sergi alanı olmanın ötesinde eğitim ve üretim kurslarıyla yaşayan bir merkez olma vizyonu taşıyor. Öğrenciler, araştırmacılar ve meraklılar için kapılarını açan merkezde, zeytinyağı üretim tekniklerinden profesyonel tadım kriterlerine kadar geniş bir yelpazede atölyeler düzenleniyor. Seferihisar ilçesinin gastronomi turizmine büyük katkı sunması beklenen Yücel Sönmez Zeytinyağı Kütüphanesi’nin resmi açılışı, 29 Mart tarihinde gerçekleştirilecek. Bu merkez, Türkiye’nin zeytin gen kaynaklarını koruma ve tanıtma noktasında stratejik bir nokta olmayı hedefliyor.
