Anadolu'nun tarihsel zenginliğinden koparılarak yurt dışına kaçırılan kültürel miraslarımızın anavatana dönüş serüvenine İzmir'de bir yenisi daha eklendi. Amerika Birleşik Devletleri'nin Denver kentindeki Denver Art Müzesi koleksiyonunda bulunduğu tespit edilen ve yürütülen titiz çalışmalar sonucunda Smyrna Antik Kenti kökenli olduğu kesin bilimsel verilerle teyit edilen mermer heykel başı, İzmir Arkeoloji Müzesi'nde düzenlenen özel bir törenle sergilenmeye başlandı. Geçtiğimiz günlerde Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından sosyal medya üzerinden müjdesi verilen bu tarihi dönüş, kentteki tarih ve arkeoloji tutkunları tarafından büyük bir heyecanla karşılandı. Eserin sergiye açılışı dolayısıyla düzenlenen törende konuşan Kültür Varlıkları Genel Müdürü Birol İnceciköz, Türkiye'nin dünya genelinde tarihi eser kaçakçılığıyla mücadele noktasında artık kuralları belirleyen ve sürece yön veren öncü bir ülke konumuna ulaştığını vurguladı. Ülkemizde periyodik olarak yayımlanan bilimsel arkeoloji yayınlarının ve kazı raporlarının bu iade süreçlerinde ne denli kritik bir hukuki kanıt niteliği taşıdığına dikkat çeken İnceciköz, Denver Müzesi yetkililerinin de işbirliğine açık tutumları ve Türk uzmanların yoğun gayretleri neticesinde eserin asıl vatanı olan Smyrna'ya döndürülmesinin haklı gururunu yaşadıklarını ifade etti.
Gizemli vali İsidoros'un silüeti olabilir
Mermer heykel başının tarihi arka planına ve sanatsal özelliklerine dair çarpıcı değerlendirmelerde bulunan Smyrna Agorası Kazı Başkanı Prof. Dr. Akın Ersoy ise eserin beşinci yüzyılın ilk yarısına tarihlendirilebileceğini aktardı. Antik dönemde Smyrna'da görev yaptığı ve onurlandırıldığı bilinen İsidoros adlı bir valiyi temsil etme ihtimali üzerinde güçlü bir şekilde durduklarını belirten Ersoy, eserin sanatsal formu hakkında da önemli ipuçları paylaştı. Heykelin genel hatları itibarıyla erken Hristiyanlık döneminin karakteristik özelliklerini barındırdığını dile getiren Ersoy, Büyük Konstantin sonrası sürecin sanatsal stilini yansıtan eserdeki son derece ciddi yüz ifadesinin, bilindik klasik Roma dönemi portre anlayışından belirgin bir şekilde ayrıştığını ve o dönemin değişen sosyolojik yapısına ayna tuttuğunu kaydetti. Doğduğu topraklara geri dönen bu eşsiz tarihi miras, İzmir Arkeoloji Müzesi'nin seçkin koleksiyonu arasındaki yerini alarak yerli ve yabancı ziyaretçilerini beklemeye başladı.
