PINAR BAYRAM/Yerin 30 metre altında süren tünel kazıları sırasında, dev tünel açma makinesi (TBM) yoğun yeraltı su kaynağına çarptı. Basınç yükseldi, makinenin kesici başlığı zorlandı ve dişliler arızalandı. Arızadan öte, milyonlarca euroluk yatırımı risk altına sokan gelişme karşısında yurt içi ve dışından uzman sanayi dalgıçları çağrıldı, yoğun çamur ve basınç altında insanüstü gayretin sergilendiği 17 günlük mücadele sonrası makineler yeniden çalıştırıldı.
İMKANSIZ OLANI BAŞARDIK
Ekibin sorumlusu Maden Mühendisi ve Sanayi Dalgıcı Melih Ozan Egemen, dalgıçların hayati risk taşıyan ortamda çalıştıklarını, imkansızı başardıklarını belirtti. “Yaklaşık iki metrelik, tamamen görüşsüz bir alanda, kahve kıvamında yoğun bir hale gelmiş çamurda, parmaklarımızla ölçerek konum bularak çalıştık, 1,5 aylık planı 17 günde bitirdik” ifadesini kullanan Egemen, bu çalışma Türkiye’de ve yurt dışında yankı uyandırdığını kaydetti.
2028’DE FAALİYETE GEÇECEK
İzmir’in en büyük ulaşım yatırımı olan Buca Metrosu’nda fiziki gerçekleşme oranı yüzde 45’e ulaştı. 17,8 kilometrelik hattın önemli bölümünde tünel kazıları tamamlanırken, aynı anda 8 istasyonda inşaat devam ediyor. Üçyol ve Şirinyer üzerinden metro ve İZBAN’a entegre olacak hat, kent içi ulaşım süresini ciddi ölçüde kısaltacak. Günde 400 bin yolcu taşıması beklenen projede 2028’de ise seferlerin başlaması hedefleniyor.
İzmir’de Buca Metrosu kazılarında yerin metrelerce altında kritik bir kırılma yaşandı. Şirinyer hattında ilerleyen dev tünel açma makinesi (TBM), yoğun yeraltı su kaynağına çarptı. Basınç bir anda yükseldi, makinenin kesici başlığı zorlandı ve dişliler arızalandı. Tonlarca ağırlıktaki makine kilitlenirken yeraltında ilerleyen dev proje, bir anda durma noktasına geldi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi ekiplerinin alarm vermesiyle kriz masası oluşturuldu, İstanbul, Libya, Romanya’daki uzman sanayi dalgıçlarıyla acil koduyla iletişime geçildi. Su ve çamurla dolu bir boşlukta, görüş mesafesinin çok düşük, basıncın ve risklerin yüksek olduğu yaklaşık 30 metre derinlikte, operasyon başlatıldı.
Dalgıçlar, makinenin basınç dengeleme kabininden içeri girerek iki metreyi bulan yoğun çamur tabakasının içinde, tamamen kör bir şekilde müdahaleye başladı, adeta ezbere çalıştı. Hatanın bedelinin ağır olduğu bir ortamda, çamurun içinde, görmeden kesim, kaynak gerçekleştirildi.
TBM’nin kalbi sayılan kesici başlıklar sökülüyor, tek tek değiştiriliyor. Her çıkışta dalgıçlar doğrudan basınç odasına alınarak saatler süren dengeleme yapılıyor. Operasyon durmuyor, yerini bir başkası alıyor.
Mühendisler ekran başında, basınç değerlerini, su akışını, makinenin tepkileri anlık izliyor. Her karar sınırda, her veri hayati. İlk müdahale günler içinde sonuç veriyor. Makine yeniden hareket ediyor. Bu kez daha kontrollü bir alanda, daha büyük bir operasyon başlatılıyor. TBM’in 29 diskinin tamamı değiştiriliyor. Üçüncü gün tablo değişiyor, çamurun yerini alan temiz su görüş mesafesini açıyor, müdahale hızlanıyor.
Operasyon süreci bir buçuk ay olarak planlansa da, 17 günde çalışmalar tamamlanıyor. Makine yeniden tam kapasiteyle kazıya başlıyor.
Proje yalnızca mühendislikle değil, mücadeleyle sürmeye devam ediyor. Yerin metrelerce altında, karanlıkta, çamurun içinde, yüksek riskte, nefesin ve zamanın hesaplandığı bir savaşla.
İmkansızı başardık
Ekibin sorumlusu Maden Mühendisi ve Sanayi Dalgıcı Melih Ozan Egemen, metro hattı kazısında yeraltı sularıyla birlikte aşırı korozyonlu ve aşındırıcı bir ortamla karşılaşıldığını, bu nedenle sorun yaşayan TBM’ye acil müdahale için çağrıldıklarını ifade etti. Egemen süreci şöyle anlattı: “İstanbul’dan, Libya ve Romanya’dan da uzman arkadaşlarımızı getirdik. Uzun süredir yapmadığımız ama uzmanı olduğumuz bir operasyonu gerçekleştirdik. Önceden projeleri ezberliyoruz. Makinayı, fotoğrafları ve planları inceleyip tamamen hafızaya alıyoruz. Koordinatlarımızı da farklı ekipmanlarla belirledik. Son derece riskli bir ortamla karşılaştık. Yaklaşık iki metrelik, tamamen görüşsüz bir alanda, kahve kıvamında yoğun bir hale gelmiş çamurda çalıştık. Parmaklarımızla ölçerek konum bulduk. Su altında görmeden kesme ve kaynak işlemleri gerçekleştirdik. Bu çalışmalar ciddi hayati riskler taşıyor. Yaklaşık 2 saatlik çalışmanın ardından 40 dakika basınç odasında tedavi uygulanıyor. Ardından bir dalgıcın tamamen toparlanması 8 ila 16 saat sürüyor. Bu nedenle dönüşümlü çalıştık. 5–6 gün içinde ilk müdahaleyi tamamladık ve makine yeniden çalışmaya başladı. Bir süre sonra basınç yeniden düştü, daha güvenli bir bölgeye geçerek yaklaşık 29 diskin tamamını değiştirdik. Üçüncü günden itibaren temiz su geldi ve görüş alanı açıldı. Bir buçuk aylık planı 17 günde bitirdik. Makine tam kapasiteyle kazıya devam etti. Bu çalışma hem Türkiye’de hem yurt dışında yankı uyandırdı. Adeta imkansızı başardık” ifadelerini kullandı.
Buca Metrosu 2028'de yolcu taşınacak
İzmir’in en büyük ulaşım yatırımı olan Buca Metrosu’nda çalışmalar yerin altında ve üstünde aralıksız sürüyor. Kentin ulaşım yükünü doğrudan etkileyecek proje, büyüklüğü kadar ilerleme hızıyla da dikkat çekiyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir tarihinin tek kalemde öz kaynaklarıyla gerçekleştirilen en büyük yatırımı Buca Metrosu, toplam 765 milyon Euro bütçeyle hayata geçiriliyor. Projede, 17,8 kilometrelik hattın Çamlıkule–Üçyol arasında 13,5 kilometrelik tünel kazısı tamamlandı. Hattın Fuar İzmir’e uzatılması için ise kazı çalışmaları devam ediyor. Projede gelinen noktada fiziki gerçekleşme oranı yüzde 45’e ulaştı. Aynı anda 8 istasyonda inşaat çalışmaları sürdürülüyor. Tünel kazılarının tamamlanmasıyla birlikte istasyon, ray döşeme ve elektromekanik sistemlerde süreç hızlanacak. Buca Metrosu tamamlandığında, hat Üçyol’da mevcut metro ağına, Şirinyer’de ise İZBAN hattına entegre olacak. Bu entegrasyonla birlikte Buca’dan kent merkezine ulaşım süresi ciddi ölçüde kısalacak. Projeye göre hattın 2027 yılı içinde tünel kazılarının tamamlanması, 2028 yılı içerisinde ise seferlerin başlaması hedefleniyor. Günlük 400 bin yolcu kapasitesi ile Buca Metrosu’nun, İzmir’in en yoğun hatlarından biri olması bekleniyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistemler Dairesi Başkanı Alpaslan Kara, “Tamamlandığında 17,8 kilometre uzunluğunda olacak Buca Metrosu projesi, 14 istasyondan oluşacak. Projenin yüzde 45’ini tamamlamış bulunuyoruz. Tünellerde ise yüzde 67 seviyesindeyiz. Çamlıkule-Fuar İzmir arasındaki hat için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü’nden onayımızı da aldık. Projenin tamamında 4 TBM ile tünellerimizi kazdık. Bugün itibariyle 3 TBM çalışmakta. 4. TBM’nin de kısa sürede çalışmalarının başlamasını bekliyoruz. 2028 itibariyle projemizde trenlerin de temininin ardından işletmeye başlamayı planlıyoruz. Proje tamamlandığında günde 400 bin yolcuya hizmet verecek, konforlu, güvenli ve hızlı bir ulaşım altyapısını İzmir halkına sunmuş olacağız. Bir an evvel işletmeye başlamak için sabırsızlıkla çalışmalarımızı sürdürüyoruz” şeklinde konuştu.
