Sosyal medya düzenlemesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Yeni kanunla birlikte 15 yaş altındaki çocukların dijital platformlarda daha kontrollü ve güvenli biçimde yer alması hedefleniyor.
Düzenleme, doğrudan çocukların sosyal medya kullanımını, dijital içeriklere erişimini, oyun platformlarındaki hesap işlemlerini ve ebeveyn denetimini kapsıyor. Böylece çocukların yaşlarına ve gelişim düzeylerine uygun olmayan içeriklerle karşılaşmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
15 yaş altına sosyal medya tamamen yasak mı?
Yeni düzenlemeyle birlikte 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ sağlayıcıları tarafından hizmet sunulamayacak. Platformlar, bu yükümlülüğü yerine getirmek için yaş doğrulama dahil gerekli teknik tedbirleri almak zorunda olacak.
Ancak düzenlemenin temel amacı yalnızca yasak koymak değil; çocuklar için daha güvenli dijital alanlar oluşturmak. 15 yaşını doldurmuş çocuklar için ise yaş grubuna uygun, ayrıştırılmış hizmet modelleri geliştirilecek.
Yaş doğrulama nasıl yapılacak?
Kanun kapsamında sosyal ağ sağlayıcıları, kullanıcıların yaşını doğrulayacak sistemler kurmakla yükümlü olacak. Bu sistemlerle çocukların uygun olmayan içeriklere erişimi sınırlandırılacak.
Platformlar, aldıkları önlemleri kendi internet sitelerinde açık biçimde yayımlayacak. Böylece hem kullanıcılar hem de veliler, hangi koruma mekanizmalarının uygulandığını görebilecek.
Ebeveyn kontrolü güçlendirilecek
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri de ebeveyn kontrol araçları oldu. Sosyal ağ sağlayıcıları, açık ve kolay kullanılabilir denetim mekanizmaları oluşturacak.
Bu araçlarla aileler çocuklarının hesap ayarlarını kontrol edebilecek, kullanım süresini izleyebilecek ve gerektiğinde sınırlandırabilecek. Ayrıca ücretli üyelik, satın alma ve kiralama gibi işlemler de ebeveyn onayına bağlanabilecek.
Aldatıcı reklamlara önlem alınacak
Düzenleme, çocukların dijital ortamda yalnızca içeriklerden değil, ticari yönlendirmelerden de korunmasını hedefliyor. Bu kapsamda sosyal ağ sağlayıcıları, çocukları hedef alan aldatıcı reklamları engellemek için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak.
Özellikle oyun içi satın alma, abonelik, gizli reklam ve manipülatif yönlendirme gibi uygulamalara karşı daha sıkı denetim yapılması bekleniyor.
Platformlara ağır yaptırımlar geliyor
Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcıları için yeni yükümlülükler getirildi. Gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda verilen kararlar en geç bir saat içinde uygulanacak.
Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde önce idari para cezası uygulanacak. Buna rağmen ihlal devam ederse reklam yasağı devreye girecek. Reklam yasağına rağmen yükümlülükler yerine getirilmezse, platformların bant genişliğinin yüzde 50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurulabilecek.
Oyun platformları da denetlenecek
Kanun yalnızca sosyal medya platformlarını değil, oyun platformlarını da kapsıyor. Buna göre oyun platformları, yaş kriterlerine göre derecelendirilmemiş oyunları sunamayacak. Derecelendirme yapılmamış oyunlar ise en yüksek yaş kriterine göre sınıflandırılmak zorunda olacak.
Ayrıca oyun platformları da ebeveyn kontrol araçları sunacak. Aileler, çocukların oyun içi harcamalarını, ücretli üyeliklerini ve hesap ayarlarını kontrol edebilecek.
Yurt dışı oyun platformlarına temsilci şartı
Türkiye’den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformları, Türkiye’de gerçek veya tüzel kişi temsilci belirlemek zorunda olacak. Bu temsilcinin bilgileri BTK’ye bildirilecek ve platformun internet sitesinde kolayca görülebilecek şekilde yayımlanacak.
Bu adım, yurt dışı merkezli dijital platformlarla ilgili tebligat, bildirim ve yaptırım süreçlerinin daha etkili yürütülmesini sağlayacak.
Oyun platformlarına para cezası uygulanabilecek
Yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun platformları için de kademeli yaptırım sistemi uygulanacak. BTK tarafından yapılacak bildirimin ardından 30 gün içinde eksiklik giderilmezse, 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye kadar idari para cezası verilebilecek.
İhlalin devam etmesi halinde ceza 10 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar çıkabilecek. Buna rağmen yükümlülükler yerine getirilmezse, oyun platformunun internet trafiği bant genişliğinin yüzde 30 oranında daraltılması için mahkemeye başvurulabilecek.
Uygulama 6 ay sonra başlayacak
Sosyal ağ sağlayıcıları ve oyun platformlarına yönelik yaptırım hükümleri, düzenlemenin yayımlandığı tarihten 6 ay sonra yürürlüğe girecek. Bu süre içinde platformların teknik altyapılarını hazırlaması, yaş doğrulama ve ebeveyn kontrol sistemlerini devreye alması beklenecek.
Yeni düzenlemeyle çocukların dijital dünyada daha güvenli biçimde yer alması, ailelerin denetim imkanlarının artırılması ve platformların sorumluluklarının netleştirilmesi hedefleniyor.
