İzmir’de kuyumcuların önünde uzayan kuyruklar sadece yatırım telaşını değil, artan hayat pahalılığı karşısında vatandaşın geçim mücadelesini de anlatıyor. Eline geçen üç beş kuruşu altına çeviren vatandaşlar, sofrasından kısıp ihtiyaçlarını erteleyerek arttırdıkları küçük birikimlerle, gram veya çeyrek altın alarak yarınlara tutunmaya çalışıyor. Boğazından kestiği paralarla küçük yatırımlar yapmaya çalışan insanlar, birikimlerini koruyabilmek için altına sığınıyor.
İzmir’de son günlerde kuyumcuların önünde metrelerce uzayan kuyruklar oluşurken, altın fiyatlarının yükseleceği beklentisiyle vatandaşlar ziynet altın almak için adeta yarışıyor. Ortaya çıkan görüntüler ise savaş dönemlerindeki panik alımlarını andırıyor. Artan talep ve sınırlı arz nedeniyle özellikle ziynet altın tarafında fiyat dengesizliği yaşanırken, kuyumcu oda ve dernekleri tepki olarak ziynet altın fiyatlarını geçici süreyle ekranlardan kaldırdı.
‘PANİK ALIMI YAŞANIYOR’
İzmir Kuyumcular Odası Başkanı Murat Kurtuluş Buyrukçu, piyasada yaşanan hareketliliğin tamamen panik kaynaklı olduğunu ifade etti. Vatandaşların büyük kısmının zenginleşme hayaliyle değil, birikimini korumak amacıyla son günlerde altın almak için kuyumculara akın ettiğini hatırlatan Buyrukçu, ‘’Vatandaşlar işçilik maliyeti olan altın ürünü almasın. Bunun yerine gram altın ya da işçilik maliyeti olmayan bilezik gibi ürünleri tercih edilmeli’’ uyarısında bulundu. Piyasada yaşanan hareketliliğin tamamen panik kaynaklı olduğunu belirten Buyrukçu şöyle konuştu: “Nasıl ki savaş dönemlerinde panik alımları olur, şu anda da aynısını yaşıyoruz. Ama bu panik gereksiz. Altın düşebilir de yükselebilir de bunu kimse kesin bilemez. Vatandaşımız yatırım yaparken panikle hareket etmesin. Özellikle vatandaşımızın bu dönemde ziynet altına yönelmemesi gerekiyor. Çünkü ciddi bir işçilik maliyeti var. Bugün bir çeyrek altında yaklaşık 1000–1500 TL işçilik bulunuyor. Bunun yerine gram altın ya da bilezik gibi ürünler tercih edilmeli. En azından alım-satım makası daha düşük.”
KISA VADELİ KAZANÇ BEKLENTİSİ
Buyrukçu, insanların kuyruğa girmesinin tamamen psikolojik olduğunu belirterek, kısa vadeli kazanç beklentisiyle hareket edenlerin çoğu zaman zarar ettiğini ifade etti.
Ayrıca piyasada fişsiz ve faturasız işlem yapanların olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi: “Bu durum hem sektör hem de vatandaş için risklidir. Bu hız içinde ürünün doğruluğu bile sağlıklı şekilde kontrol edilemez. Kuyumculukta stokçuluk iddiaları doğru değildir. Teknik olarak mümkün değildir. Kuyumcu sattığı ürünü anında yerine koyar. Altını elinde tutup satmamak gibi bir durum söz konusu olamaz. Çünkü bu sektör sürekli bir döngü üzerine kuruludur.”
NEDEN BU DURUM YAŞANIYOR?
Piyasadaki dalgalanmalara da değinen Buyrukçu, Hürmüz Boğazı gibi kritik noktaların ve petrol fiyatlarındaki artışın küresel ekonomiyi etkilediğini, büyük yatırımcıların altından çıkıp petrole yöneldiğini söyledi. Bunun altın talebinde geçici düşüşe neden olduğunu ancak bu durumun kalıcı olmadığını vurguladı. Pandemi sonrası toparlanma sürecine giren dünya ekonomisinin savaşlarla yeniden sarsıldığını belirten Buyrukçu, etkilerin uzun yıllar sürebileceğini ifade etti. Buyrukçu, ‘’Vvatandaş bugün altını yüksek fiyattan alıyor ama düşse bile aynı seviyeden almak zorunda kalıyor. Çünkü aradaki makas açılmış durumda. Burada olan maalesef vatandaşa oluyor. Biz de bu duruma tepki olarak kuyumcular odaları ve dernekler olarak ortak bir karar aldık: Ziynet altın fiyatlarını geçici olarak ekranlardan kaldırdık. Pazartesi ye kadar bu uygulamayı sürdüreceğiz. Eğer durum düzelmezse farklı bir planımız da hazır” dedi.
KUYUMCU ESNAFI DA UYARIYOR
Kuyumcu esnafı Hüseyin Nas da benzer şekilde vatandaşları uyardı:
“Darphane üretim yapıyor ancak talep çok yüksek. İnsanlar ‘altın düştü’ diye hücum ediyor. Bu da ziynet altının üzerine ekstra işçilik ve kâr eklenmesine neden oluyor.” Nas, gram altın ve bileziğin reel değerinden satıldığını ancak ziynet altınlarında vatandaşın zarar ettiğini belirterek, “Üç hafta önce çeyrek altın 12 bin 200 TL idi, bugün de aynı seviyede. Yani altının gram fiyatı düşerken, ziynet altınlarında bu düşüş yansıtılmıyor” ifadesini kullandı. Artan talep nedeniyle ziynet altın fiyatlarının yapay şekilde yüksek tutulduğunu vurgulayan Nas, vatandaşların ucuz aldığını sanarak aslında 1000–1500 TL fazla ödediğini söyledi. Denetim eksikliğine de dikkat çeken Nas, özellikle Rekabet Kurumu’nun daha aktif olması gerektiğini ifade etti.
