İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın sürdürülebilir atık yönetimi hedefleri doğrultusunda başlatılan bokaşi (bokashi) kompost uygulaması, kentin mutfaklarını birer geri dönüşüm merkezine çevirdi. Hanelerden çıkan organik atıkların çöpe gitmek yerine toprağı zenginleştiren değerli bir kaynağa dönüştürülmesini sağlayan projede, eğitimlerini tamamlayıp süreci bitiren vatandaşlar ilk dolu kovalarını belediyeye teslim etmeye başladı.
"Kovam Dolu" bildirimiyle ekipler harekete geçiyor
Proje kapsamında dağıtılan özel bokaşi setlerini kullanan gönüllüler, evsel atıklarını kovalarda biriktirip fermantasyon sürecini tamamladıktan sonra "İyi Tarım İzmir" mobil uygulaması üzerinden bildirimde bulunuyor. Bildirim üzerine adrese giden İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi ekipleri;
-
Dolu kovaları analiz ederek fermantasyonun doğruluğunu kontrol ediyor,
-
Teslim alınan dolu kovaların yerine temiz ve dezenfekte edilmiş yeni kovalar bırakıyor,
-
Toplanan kompostları, kontrollü alanlarda 4 ila 6 haftalık olgunlaşma sürecine alıyor.
Kimyasal içermeyen doğal temizlik döngüsü
Toplanan kovaların temizlik süreci de projenin doğacı felsefesine uygun olarak yürütülüyor. Tarımsal Hizmetler Dairesi’nde görevli gıda mühendisi Seda Erişken, kovaların herhangi bir kimyasal kullanılmadan, sadece sirkeli sularla dezenfekte edilerek yeniden döngüye dahil edildiğini belirtti. Erişken ayrıca, sıvı gübre kontrolü yapılan kovalardaki organik materyalin olgunlaştıktan sonra park, bahçe ve mahalle bostanlarında toprağın verimini artırmak için kullanılacağını ifade etti.
"Yıllardır hayal ettiğim bir şeydi"
Karşıyaka’da projeye dahil olan Özer ailesi, evde kompost yapmanın mutluluğunu yaşayan hanelerden sadece biri. Gönüllü Ayşe Özer, "Bahçeli bir evim olsun da yapayım diye hayal ederken belediyenin bu projesi karşıma çıktı. Saksısı, balkonu olan herkes bu sürece katılmalı" diyerek memnuniyetini dile getirdi. Eşi Erkin Özer ise uygulamanın tüm Türkiye'ye örnek olmasını dilediğini belirterek, belediye ekiplerinin süreç boyuncaki özverili desteğine teşekkür etti.
Başvurularda rekor ilgi: 4 bin haneye ulaşıldı
İzmirlilerin projeye gösterdiği yoğun ilgi rakamlara da yansıdı. ALO 153 (HİM) ve mobil uygulama üzerinden bokaşi seti için yapılan başvuru sayısı kısa sürede 4 bine ulaştı. Doğaya katkı sağlamak isteyen vatandaşların talepleri doğrultusunda eğitim ve set dağıtım faaliyetlerinin İzmir genelinde artarak devam etmesi planlanıyor.
Bokaşi Kompost Süreci Nasıl İşliyor?
-
Eğitim: Gönüllü vatandaşlara kompost yapımı eğitimi veriliyor.
-
Biriktirme: Evsel atıklar bokaşi kovasına konuluyor ve üzerine özel laktik asit bakterileri (bokaşi kepeği) ekleniyor.
-
Fermantasyon: Hava almayan kovada atıklar turşu gibi fermente oluyor.
-
Toprakla Buluşma: Olgunlaşan atıklar toprakla karıştırılarak yüksek kaliteli gübreye dönüşüyor.
