Bilim insanları, Dünya'dan 1 milyar ışık yılı uzaklıkta gerçekleşen devasa bir yıldız patlamasını (süpernova) incelerken astronomi tarihine geçecek bir keşfe imza attı.
California Üniversitesi (UC Berkeley) araştırmacılarının yayımladığı verilere göre, SN 2024afav adı verilen bu süper parlak patlamada, uzay ve zaman dokusunun fiziksel olarak büküldüğüne dair doğrudan kanıtlar elde edildi.
Işıktaki Gizemli Yanıp Sönmeler
Sıradan yıldız patlamalarından çok daha parlak olan bu kozmik olayı 200 günden fazla süredir izleyen gökbilimciler, patlamadan yayılan ışığın sabit kalmadığını, düzenli aralıklarla azalıp arttığını fark etti.
Araştırma ekibinin raporlarına göre bu durumun kaynağı, ölen yıldızın merkezinde oluşan ve kendi etrafında akıl almaz bir hızla dönen yeni ve ultra yoğun çekirdek. Yıldızın dış katmanlarındaki gazlar, bu çekirdeğin etrafında bir disk oluşturarak dönmeye devam ediyor.
Bal ve Kaşık Benzetmesi
Albert Einstein, yaklaşık yüz yıl önce çok ağır ve hızla dönen cisimlerin, uzay-zaman dokusunu etrafında sürükleyeceğini öngörmüştü.
Araştırmanın başyazarı Joseph Farah, olayı anlaşılır kılmak için süreci "yoğun bir balın içinde dönen kaşık" örneğiyle açıklıyor. Tıpkı kaşığın balı kendi etrafında bir girdap gibi döndürmesi gibi, yıldızın merkezindeki yoğun çekirdek de uzay-zamanı kendi etrafında sürüklüyor. Bu bükülme kuvveti, etrafındaki gaz diskinin bir topaç gibi yalpalamasına neden oluyor. Dünyadan bakıldığında gördüğümüz o düzenli ışık azalmaları da aslında bu diskin yalpalamasından kaynaklanıyor.
Bilim Tarihine Geçen Gözlem
Bugüne kadar kara delikler gibi farklı sistemlerde benzer etkiler görülmüş olsa da, bu olay Einstein'ın teorisinin bir süpernova üzerinde doğrulandığı ilk an olarak kayıtlara geçti. Astrofizikçi Alex Filippenko, bu teorinin somut bir etkisini doğrudan görmenin ve evrenin dinamiklerini bu denli net gözlemleyebilmenin bilim dünyası için büyük bir adım olduğunu belirtiyor.
