İslam dünyasının en önemli ibadetlerinden biri olan Kurban Bayramı için geri sayım sürerken, vatandaşlar da kurbanlık pazarlarında hazırlıklarını hızlandırdı. Ancak uzmanlar ve din görevlileri, kurban ibadetinin geçerli olabilmesi için hayvan seçiminde belirli kriterlere dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu tarafından paylaşılan bilgilere göre, kurbanlık hayvanın türünden yaşına, sağlık durumundan fiziksel özelliklerine kadar birçok ayrıntı ibadetin geçerliliği açısından önem taşıyor.
Bayram öncesi yoğunluğun arttığı hayvan pazarlarında hem dini şartları hem de sağlık kriterlerini taşıyan hayvanların tercih edilmesi gerektiği belirtiliyor.
Her hayvan kurbanlık olmuyor
Kurban ibadetinde kesilebilecek hayvanlar dinen belirli türlerle sınırlandırılıyor. Buna göre yalnızca koyun, keçi, sığır, manda ve deve kurban olarak kesilebiliyor.
Bunun dışında kalan hayvanların kurban edilmesi dini açıdan uygun kabul edilmiyor. Vatandaşların özellikle pazarlarda hayvan türüne dikkat ederek alışveriş yapması gerektiği ifade ediliyor.
Yaş şartı en önemli kriterlerden biri
Kurbanlık seçiminde dikkat edilmesi gereken en önemli başlıklardan biri de hayvanın yaşı oluyor. Diyanet’in açıkladığı kurallara göre her hayvan türü için belirli bir yaş sınırı bulunuyor.
Buna göre;
- Devenin 5 yaşını,
- Sığır ve mandanın 2 yaşını,
- Koyun ve keçinin ise 1 yaşını doldurmuş olması gerekiyor.
Bu yaşları tamamlamayan hayvanlar kurbanlık olarak kabul edilmiyor.
Ancak koyun için özel bir istisna bulunuyor. Eğer 6 aylık bir koyun, fiziksel olarak bir yaşını doldurmuş kadar gelişmiş ve iri görünüyorsa kurban edilebiliyor.
Büyükbaşta hisse sayısına dikkat edilmeli
Özellikle ekonomik nedenlerle ortak kurban kesimi yapmak isteyen vatandaşların hisse kurallarına dikkat etmesi gerekiyor.
Küçükbaş hayvanlar olan koyun ve keçi yalnızca tek kişi adına kurban edilebiliyor. Büyükbaş hayvanlar olan deve, sığır ve manda ise en fazla yedi kişi tarafından ortak kesilebiliyor.
Ancak burada önemli bir şart bulunuyor. Ortakların her birinin hissesi yedide birden daha az olamıyor.
Sağlıklı olmayan hayvan kurban edilemiyor
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın özellikle üzerinde durduğu konulardan biri de kurbanlık hayvanın sağlık durumu oluyor.
Kurban edilecek hayvanın sağlıklı, güçlü ve organlarının tam olması gerekiyor. Hayvanın değerini ciddi şekilde düşüren veya ibadetin amacına aykırı kabul edilen fiziksel kusurlar kurban edilmesine engel sayılıyor.
Buna göre;
- Belirgin şekilde hasta,
- Yürüyemeyecek kadar topal,
- Aşırı zayıf,
- Bir veya iki gözü kör,
- Boynuzları kökünden kırılmış,
- Kulaklarının ya da memelerinin yarısı kesilmiş,
- Dişlerinin tamamı veya çoğu dökülmüş
hayvanlar kurban olarak kesilemiyor.
Veterinerler de vatandaşların hayvanın sağlık belgelerini kontrol ederek alışveriş yapmasını öneriyor.
Hafif kusurlar engel sayılmıyor
Bazı fiziksel durumlar ise kurban ibadetine engel kabul edilmiyor. Örneğin hayvanın doğuştan boynuzsuz olması ya da sonradan boynuzunun alınmış olması kurban edilmesine engel teşkil etmiyor.
Ayrıca kulağındaki küçük yırtıklar, delikler veya hafif topallık gibi durumlar da kurbanlık açısından sorun oluşturmuyor.
Din görevlileri, önemli olanın hayvanın temel sağlık durumunun yerinde olması ve ciddi bir kusur taşımaması olduğunu belirtiyor.
Kısırlaştırılmış hayvan kesilebilir mi?
Vatandaşların sıkça merak ettiği konulardan biri de kısırlaştırılmış hayvanların kurban edilip edilemeyeceği oluyor.
Diyanet İşleri Başkanlığı’na göre etinden veya hizmetinden yararlanmak amacıyla kısırlaştırılmış ya da iğdiş edilmiş hayvanların kurban edilmesinde dini açıdan herhangi bir sakınca bulunmuyor.
Bu nedenle pazarlarda satılan kısırlaştırılmış büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar da kurbanlık olarak tercih edilebiliyor.
