Avrupa’ya seyahat eden milyonlarca kişiyi ilgilendiren yeni uygulama devreye giriyor. Avrupa Birliği Elektronik Giriş-Çıkış Sistemi (EES) ile birlikte pasaport damgası uygulaması tarihe karışıyor. Schengen bölgesine giriş ve çıkışları tamamen dijital ortama taşıyacak sistemle, sınır kontrolleri artık biyometrik veriler üzerinden yürütülecek.
Yeni düzenlemeyle birlikte AB vatandaşı olmayan yolcular, sınır kapılarında parmak izi vermek ve biyometrik fotoğraf çektirmek zorunda olacak. Bu veriler dijital ortamda saklanacak ve yolcuların giriş-çıkış kayıtları otomatik olarak sistemde tutulacak. Böylece hem manuel kontrollerin azalması hem de güvenlik denetimlerinin hızlanması hedefleniyor.
Avrupa Birliği yetkilileri, sistemin temel amacının düzensiz geçişleri önlemek ve Schengen bölgesi sınır yönetimini daha şeffaf hale getirmek olduğunu belirtiyor. Yeni sistem sayesinde sınır kapılarında yaşanan yoğunlukların azaltılması ve geçiş sürelerinin kısaltılması da planlanıyor.
EES sistemi nedir ve nasıl işleyecek?
Elektronik Giriş-Çıkış Sistemi EES, Schengen bölgesine kısa süreli seyahat eden AB vatandaşı olmayan kişilerin giriş ve çıkışlarını dijital olarak kaydeden bir sınır yönetim sistemi olarak tanımlanıyor. Sistem, yolcuların kimlik bilgileriyle birlikte biyometrik veri kayıtlarını da içeriyor.
Sınır kapısına gelen yolculardan parmak izi alınacak ve biyometrik fotoğraf çekilecek. Bu bilgiler sisteme kaydedildikten sonra yolcunun giriş tarihi otomatik olarak işlenecek. Çıkış sırasında da kayıt güncellenecek. Böylece 180 gün içinde 90 gün kalış kuralı sistem tarafından otomatik hesaplanacak.
Süre aşımı yapan yolcular sistem tarafından anında tespit edilecek ve ilgili sınır birimlerine otomatik bildirim gönderilecek. Bu sayede vize ihlalleri ve kaçak kalışlar daha hızlı şekilde belirlenecek. Ayrıca pasaportlara fiziksel damga basılmayacağı için pasaport sayfalarının dolması gibi sorunlar da ortadan kalkacak.
Biyometrik veri zorunluluğu geliyor
Yeni sistemin en dikkat çeken yönlerinden biri biyometrik veri uygulaması olacak. AB vatandaşı olmayan yolcuların parmak izi ve yüz görüntüsü sisteme kaydedilecek. Bu veriler, sonraki seyahatlerde kişinin kimliğinin hızlı doğrulanmasını sağlayacak.
Kaydedilen biyometrik verilerin üç yıl boyunca sistemde tutulacağı belirtiliyor. Bu süre içinde yapılan her seyahatte aynı veriler kullanılacak. Böylece sınır geçişlerinin hızlanması hedefleniyor. Yetkililer, bu uygulamanın hem güvenliği artıracağını hem de sınır kontrol süreçlerini kolaylaştıracağını vurguluyor.
Yeni sistemle birlikte sahte pasaport, kimlik değişikliği veya süre aşımı gibi durumların daha hızlı tespit edilmesi mümkün olacak. Özellikle sık seyahat eden kişiler için işlemlerin daha kısa sürede tamamlanması bekleniyor.
29 ülkede geçerli olacak
Elektronik Giriş-Çıkış Sistemi EES, Schengen bölgesindeki toplam 29 ülkede uygulanacak. Sistem, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin yanı sıra Schengen’e dahil bazı ülkeleri de kapsayacak. Bu kapsamda İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre de uygulamanın geçerli olacağı ülkeler arasında yer alıyor.
Yeni sistem yalnızca AB vatandaşı olmayan yolcular için geçerli olacak. Avrupa Birliği vatandaşları ile Schengen bölgesinde serbest dolaşım hakkına sahip kişiler bu uygulamanın dışında tutulacak. Türkiye’den Schengen bölgesine seyahat eden vatandaşlar ise EES sistemi kapsamında değerlendirilecek.
Bu durum, Avrupa’ya turistik, ticari veya kısa süreli ziyaret planlayan yolcuların sınır kapılarında yeni prosedürlerle karşılaşacağı anlamına geliyor. Özellikle ilk girişte biyometrik veri alınması nedeniyle geçiş sürelerinin kısa vadede değişebileceği belirtiliyor.
90 gün kuralı otomatik hesaplanacak
Yeni sistemle birlikte 90 gün kuralı tamamen dijital olarak takip edilecek. Schengen bölgesinde vizesiz veya kısa süreli vizeyle bulunan yolcuların kalış süresi otomatik hesaplanacak. Sistem, giriş ve çıkış tarihlerini karşılaştırarak kalan süreyi belirleyecek.
Bu uygulamayla birlikte süre aşımı yapan yolcular anında tespit edilecek. Daha önce manuel hesaplamalarda yaşanan hataların önüne geçilmesi hedefleniyor. Ayrıca sınır görevlilerinin hesaplama yapmasına gerek kalmadan sistem otomatik uyarı verecek.
Yetkililer, bu düzenlemenin özellikle sık seyahat eden kişiler için önemli olduğunu belirtiyor. Çünkü sistem, kişinin geçmiş seyahatlerini de dikkate alarak kalış süresini otomatik belirleyecek.
ETIAS sistemine altyapı oluşturacak
EES sistemi, Avrupa Birliği’nin devreye almayı planladığı ETIAS seyahat ön onay sistemi için de temel veri kaynağı olacak. 2026’nın son çeyreğinde devreye girmesi beklenen ETIAS ile vize muafiyeti bulunan ülkelerin vatandaşları seyahat öncesi online başvuru yapmak zorunda kalacak.
EES kapsamında toplanan veriler, ETIAS başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak. Böylece Avrupa’ya girişler önceden kontrol edilecek ve riskli görülen başvurular değerlendirmeye alınacak. Bu iki sistemin birlikte çalışmasıyla sınır güvenliğinin artırılması hedefleniyor.
Tam uygulama tarihi netleşti
Avrupa Birliği tarafından yapılan açıklamaya göre EES sistemi 12 Ekim 2025 itibarıyla kademeli olarak uygulanmaya başladı. Sistem, 10 Nisan 2026 tarihinden itibaren tam kapasiteyle devreye girecek. Bu tarihten sonra Schengen bölgesine giriş yapan AB vatandaşı olmayan yolcular için yeni prosedürler geçerli olacak.
Yeni uygulama, özellikle Avrupa’ya sık seyahat eden iş insanları, turistler ve öğrenciler için önemli değişiklikler getiriyor. Dijital kayıt sistemi sayesinde sınır geçişleri hızlanırken, tüm giriş-çıkış bilgileri elektronik ortamda tutulacak.
