Türkiye, yaz aylarının ortasında lokal ancak oldukça şiddetli bir hava dalgasının etkisi altına giriyor. Özellikle ani sıcaklık değişimlerinin tetiklediği konvektif hava hareketleri, beraberinde çok kısa sürede yüksek miktarda yağış bırakan fırtına bulutlarını getiriyor. Sahadaki risk haritalarını anlık olarak güncelleyen Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), vatandaşları olumsuz hava koşullarına karşı erkenden uyarmak adına resmi bir koordinasyon süreci başlattı. Kurumun sosyal medya mecraları üzerinden yaptığı son dakika paylaşımı, tehlikenin boyutunu ve etki alanının genişliğini net bir şekilde gözler önüne serdi.
Yapılan resmi duyuruda, Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden alınan son bilgi doğrultusunda hazırlanan risk haritasına yer verildi. Türkiye coğrafyasının önemli bir bölümünü kapsayan ve potansiyel tehlike anlamına gelen "sarı" kodlu uyarı, özellikle dağlık ve eğimli arazilerde yaşayan vatandaşlar için kritik bir döneme girildiğini gösteriyor. Uzmanlar, bu tarz yaz sağanaklarının tahmin edilenden çok daha hızlı geliştiğini ve dere yataklarında ani debi yükselmelerine neden olduğunu belirterek, yerel yönetimlerin de teyakkuz haline geçmesi gerektiğinin altını çiziyor.
Karadeniz ve Doğu Anadolu hattında sağanak rüzgarı esecek
Yayınlanan risk haritasına göre yağışların en etkili olacağı bölgelerin başında dik yamaçları ve doymuş toprak yapısıyla bilinen Doğu Karadeniz geliyor. Coğrafi yapıları gereği her zaman heyelan tehdidi altında bulunan Ordu, Trabzon, Rize, Giresun ve Artvin çevreleri, önümüzdeki saatlerde gökyüzünün aniden kararmasıyla birlikte yoğun bir yağış yüküyle karşı karşıya kalacak. Benzer şekilde, İç Anadolu'nun doğusundan Doğu Anadolu'nun yüksek platolarına uzanan geniş bir koridorda da hava sıcaklıklarının ani düşüşüyle birlikte makro düzeyde hücreler oluşacak.
Bu kapsamda Niğde, Kayseri, Sivas, Yozgat, Çorum, Amasya ve Tokat çevreleri ile Erzincan, Erzurum, Kars, Ardahan, Gümüşhane ve Bayburt çevrelerinde yerel kuvvetli gök gürültülü sağanağın etkili olacağı tahmin ediliyor. Bu bölgelerde özellikle tarım arazilerinin açıkta bulunması, ani fırtına ve dolu yağışlarının üreticilere büyük zararlar vermesi riskini de beraberinde getiriyor. Karadeniz'in kıyı şeridindeki nehir yataklarının iç kesimlerden gelecek büyük su kütlelerini denize taşırken zorlanabileceği, bu yüzden deniz seviyesine yakın cadde ve sokaklarda kurumsal araç tahliyelerinin yapılması gerektiği bildirildi.
Güney illerindeki lokal ilçeler de risk çemberine alındı
Hava raporunun en dikkat çekici detaylarından birini ise Akdeniz Bölgesi'nin doğusunda kalan ve topografik olarak ani rüzgar koridorlarına açık olan ilçeler oluşturdu. Sadece kuzey ve iç hatlarda değil, güney kuşağında da nem transferinin yüksek olmasına bağlı olarak çok şiddetli yerel kütlelerin oluşacağı hesaplandı. Meteorolojik tahmin modellerine göre Osmaniye çevreleri ile Kahramanmaraş'ın güneybatı, Adana'nın doğu ve Hatay'ın kuzey ilçelerinde de gök gürültülü sağanağın yerel kuvvetli olması bekleniyor.
Güney illerindeki bu lokal yağışların, özellikle deprem bölgesinde yapımı devam eden şantiyeler, geçici barınma alanları ve altyapı yenileme çalışmaları yürütülen sahalarda aksamalara yol açmaması için koordinasyon merkezleri kuruldu. Konteyner kentlerin çevresindeki drenaj hatlarının açık tutulması adına belediye ekipleri iş makineleriyle sahada temizlik çalışması yürütüyor. Kuzeyden gelen serin hava akımı ile güneyin sıcak ve nemli havasının birleştiği bu sınır ilçelerinde, bulutların dikey gelişimi çok yüksek olacağından, yıldırım düşme yoğunluğunun da diğer bölgelere oranla çok daha fazla olabileceği tahmin ediliyor.
Yıldırım ve fırtına tehlikesine karşı kurumsal uyarılarda bulunuldu
Yağışın sadece su baskınından ibaret olmadığını, beraberinde birçok iklimsel tehlikeyi de aynı anda sahaya süreceğini belirten afet yönetimi uzmanları, can ve mal kayıplarının önüne geçilmesi için bireysel tedbirlerin hayati önem taşıdığını hatırlatıyor. Gökyüzü gürlemeye başladığı andan itibaren açık alanlardaki tüm faaliyetlerin durdurulması gerektiğini belirten yetkililer, özellikle yüksek tepeler, ağaç altları ve metal direklerin yakınlarının kesinlikle terk edilmesi gerektiği konusunda ısrarcı.
Açık havada yakalanan vatandaşlardan sel, su baskını, yıldırım, yerel dolu, heyelan, yağış anında kuvvetli rüzgar ve fırtına ile ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olmaları istendi. Özellikle şehirlerarası karayollarında seyir halinde olan sürücülerin, görüş mesafesini sıfıra indiren sağanak anlarında araçlarını emniyet şeritlerine çekerek fırtınanın geçmesini beklemesi yönünde trafik ekipleri telsiz anonslarıyla uyarılarda bulunuyor. Eğimli yamaçların altından geçen köy yollarında ise anlık taş düşmeleri ve toprak kaymaları ihtimaline karşı sürücülerin reflekslerini en üst düzeyde tutması büyük bir zorunluluk olarak gösteriliyor. Bölge bölge değişen bu risk faktörlerinin, yağışın etkisini kaybedeceği gece saatlerine kadar güncelliğini koruyacağı ifade ediliyor.
