Yıllar önce dostum bir iş insanından mail almıştım. Bir yere not etmişim. Şimdi tekrar okur okumaz bugün de geçerli olduğunu görüp bu maili siz değerli Dokuz Eylül Gazetesi okurları ile paylaşmaya karar verdim. Mailin konusu İş dünyasında bugüne kadar alınmış olan en etkin on yönetim kararı. Ben yer darlığı nedeni ile bu on karardan önemli gördüklerimi seçerek aldım. Beğeneceğinizi umuyorum.
Müsaade ederseniz onuncudan başlayarak, Oskarı alan birinci kararı da sona saklayacağım. Sıralamadaki boşluklar benim süzgecimden geçemeyen kararlardır.
10. sıradaki karar, İsviçreli saat üreticilerinin, kendi markaları için birbirleriyle rekabeti sürerken, uluslararası düzeyde öteki ülkelerin saat üreticilerine karşı iş birliği yapma kararı vermeleri. Bu karar sonucunda İsviçreli saat üreticileri "İsviçre" ve "saat" kelimelerinin bileşiminden oluşturdukları sözcüğü kurdukları ortak şirketin markası olarak belirlediler: "Swatch". Swatch ile birlikte, İsviçre'nin dünya saat piyasasındaki payı o dönemde yüzde 15'ten yüzde 50'ye yükselmiş.
9. Sırayı Dell almış. Ürettiği kişisel bilgisayarları tüketicilere doğrudan kendisi satmaya karar verip organizasyonunu da bu amaçla yeniden düzenlemesiyle sıraya girmeye hak kazanmış. Bu karar sonucunda yalnızca dağıtım kanallarına ayrılan pay değil, şirketin gereksinim duyduğu işletme sermayesi maliyeti de önemli ölçüde düşmüş. Nihai tüketicilere doğrudan ulaşabilmek, Dell'e ürünlerinde müşteri taleplerine en uygun tasarımı en kısa sürede gerçekleştirme, stok maliyetlerini büyük oranda düşürme ve müşteri hizmetlerinde büyük atılım yapma olanağı kazandırmış.
8. Sırada Barbie bebeklerin üreticisi Mattel'in, Barbie'nin yanına erkek arkadaşı Ken'i ekleme kararı var. Ken, Barbie serisine eklenen ilk çeşitleme olup; aynı zamanda, oyuncak bebeğe secere yaratmak, farklı kültürlerden yeni yeni akraba ve arkadaşlar eklemek yoluyla markayı daha da geliştirip güçlendirme politikasının da öncüsü olmuş.
5. sırayı Henry Ford'un, otomobil fabrikalarında çalışan işçilerin gündelik ücretlerine yüzde 100 zam yapması alıyor. Ford bu kararı, otomobil satışlarının hızlanması üzerine almış; gündelik ücretleri 2.5 dolardan 5 dolara çıkarmıştı. Bunun sonucunda kalite ve verimlilikte ciddi bir artış gözlemlenmiş.
4. sırada Japon otomotiv şirketi Toyota'nın, Amerikalı W. Edward Deming'in ortaya attığı kalite tekniklerini 1940’lı yıllarda uygulamaya karar vermesi var. Amerikalı ve Avrupalı otomotiv firmalarının bu teknikleri izlemeye başlamaları 1980'leri bulmuştur. Bu yaklaşımdaki öncülüğü, Toyota'yı o yıllarda dünya otomotiv sektöründe çok önemli noktalara yükseltti.
3. sıra Johnson & Johnson'ın, Tyleon adlı ilacı piyasadan toplama kararında. Birilerinin Tyleon kapsüllerine siyanür bulaştırması yüzünden sekiz kişinin ölmesi üzerine, Johnson&Johnson kendileri için insanların yaşamının ve sağlığının şirket kararlarından daha önemli olduğunu açıklayarak piyasaya verdiği ilaçların tümünü toplayıp imha etti. Johnson&Johnson Bu özverili yaklaşımı nedeni ile ilaç sektöründe ciddi bir prestij kazandı.
Sona doğru daha doğrusu başa doğru geliyoruz. Apple'ın, dünyanın ilk kişisel bilgisayarını üretip piyasaya sürme kararı. 2. sırayı alıyor. İlk kişisel bilgisayar olan Apple I'ın ardından Macintosh üretildi ve dünyanın en hızlı gelişen, ilerleyen sektörü böylece ortaya çıktı.
Ve nihayet isabetli kararlar Oskarı’nın ödül sahibi karar. 1. sırada Bill Gates'in firması, Microsoft'un geliştireceği işletim sistemini başka bilgisayar üreticilerine de satabilmek için IBM'i ikna etmeyi başarması var.
IBM bu sözleşmenin konusu olan MS-DOS işletim sisteminin geliştirme maliyetinin büyük bir bölümünü ödediği halde, Gates'in istediği hakkı da tanıdı. Bu karar Microsoft'un inanılmaz yükselişinin başlangıcını; IBM'in ise sarsılmaz olduğuna inanılan tahtının sallanmaya, dağılmaya başlamasını simgeler. Birinciliğin, Microsoft firmasının IBM’i ikna etmek üzere aldığı karar olduğunu vurgulamakta yarar var. IBM’in izin kararı ise muhtemelen en isabetsiz kararlar listesinde birinci sırayı alacaktır.
Son zamanlarda isabetli/isabetsiz pek çok yeni karar sıralamasından bahsetmek mümkün. Ama henüz bunlar hakkında karar vermek için erken derim.
