İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın öncülüğünde ivme kazanan atık yönetimi stratejisi, meyvelerini vermeye başladı. Mart 2025’te başlatılan ve Avrupa’daki başarılı modelleri İzmir’e taşıyan “Dönüşüme Evde Başla” projesi, ilk etapta sınırlı bir bölgede uygulanırken bugün 8 ilçe ve 28 mahalleye ulaşarak dev bir ekosisteme dönüştü. Proje kapsamında bugüne kadar 2 bin 800 ton ambalaj atığı, çöpe gitmek yerine İzdönüşüm tesislerinde yeniden ekonomiye kazandırıldı.
Ayrıştırma Kapasitesinde Dev Atılım
İzdönüşüm Ambalaj Atığı Toplama ve Ayrıştırma Tesisi, belediyenin kararlı adımlarıyla kapasite sınırlarını zorluyor. Nisan 2024 öncesinde aylık 400 ton seviyelerinde olan ambalaj atığı işleme hacmi, yeni sistemin devreye girmesiyle birlikte aylık 550 tona yükseldi. Yaklaşık yüzde 40’lık bu artış, İzmir’in "sıfır atık" hedefindeki kararlılığını gözler önüne seriyor. Toplanan atıkların içeriği ise çeşitliliğiyle dikkat çekiyor; geri kazandırılan tonlarca atığın yüzde 35’ini plastik, yüzde 30’unu cam, yüzde 25’ini kağıt-karton ve yüzde 9’unu metal malzemeler oluşturuyor.
Projenin başarısını tescilleyen en kritik veri ise "reddedilen atık" oranı oldu. Poşetlerden çıkan atıkların yalnızca yüzde 0,95’inin yanlış ayrıştırıldığının tespit edilmesi, İzmirlilerin geri dönüşüm konusundaki hassasiyetini ve bilinç düzeyini kanıtladı. İzdoğa AŞ Genel Müdür Yardımcısı İlkay Kalafat, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Vatandaşlarımız artık hangi materyalin geri dönüştürülebilir olduğunu çok iyi biliyor. Bu sadece bir toplama işlemi değil, aynı zamanda bir tüketim kültürü değişimidir" ifadelerini kullandı.
Teknoloji ve Veriyle Yönetilen Atık Süreci
İzmir’in geri dönüşüm hamlesi sadece fiziksel toplama ile sınırlı kalmıyor; sürece teknoloji de entegre ediliyor. İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ tarafından geliştirilen QR kodlu takip sistemi sayesinde, hanelerden alınan poşetler veri tabanına işlenerek etkin bir yönetim sağlanıyor. Ayrıca vatandaşlar, kendileri için geliştirilen mobil uygulama üzerinden taleplerini doğrudan tesise iletebiliyor.
Genişleme planları kapsamında Bornova’dan Karşıyaka’ya, Gaziemir’den Güzelbahçe’ye kadar metropolün tamamını kapsama almayı hedefleyen Büyükşehir Belediyesi, artan ihtiyacı karşılamak adına Menemen Seyrek’te ikinci bir tesis kurmak için hazırlıklara başladı. Sanayi bölgelerini de unutmayan yönetim, Kısıkköy ESTİM gibi ticaret merkezlerini de geri dönüşüm ağına dahil ederek döngüsel ekonominin çarklarını hızlandırıyor.
