KAZİM BOZKURT/İzmir'in Aliağa ilçesinde tehlikeli atık geri kazanımı, atık elektrikli ve elektronik eşya (AEEE) işleme ve poliklorbifenil (PCB) arındırma faaliyetlerini kapsayan genişletme projesinin ÇED süreci, proje sahibi şirketin talebi üzerine sonlandırıldı.
İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün 26 Ağustos tarihli yazısıyla sonlandırılan süreç, Samurlu Mahallesi'ndeki tesiste mevcut tehlikeli atık geri kazanımına ilave olarak AEEE işleme, yeniden kullanıma hazırlama ve transfer noktası, PCB arındırma, hurda metal ile ömrünü tamamlamış araç (ÖTA) işleme ve ÖTA geçici depolama faaliyetlerini kapsıyordu.
Dosya format kontrolüne alınmadan iade edildi
İncelenen belgelere göre, Niğsa Metal Geri Dönüşüm Sanayi Ticaret Limited Şirketi, "Tehlikeli Atık Geri Kazanımı, AEEE İşleme, AEEE Yeniden Kullanıma Hazırlama, AEEE Transfer Noktası, PCB Arındırma, Hurda Metal/ÖTA İşleme ve ÖTA Geçici Depolama" başlıklı projenin tanıtım dosyasını 17 Temmuz'da e-ÇED sistemine sundu. Proje, ÇED Yönetmeliği'nin "çevresel etkileri ön inceleme ve değerlendirmeye tabi projeler" listesinde yer alıyordu.
Şirket, sunumundan yaklaşık üç hafta sonra, 6 Ağustos'ta İl Müdürlüğüne verdiği dilekçeyle projenin iptalini talep etti. İl Müdürlüğü de 26 Ağustos tarihli yazıyla, 29 Temmuz 2022 tarihli ve 31907 sayılı ÇED Yönetmeliği'nin ilgili maddesi uyarınca dosyanın "format kontrolü yapılmadan" iade edildiğini bildirdi. Söz konusu madde, proje sahibi veya yetkili temsilcisinin talep etmesi halinde ÇED sürecinin "aşamasına bakılmaksızın" sonlandırılacağı hükmünü içeriyor.
Böylece dosya, ön inceleme sürecinin ilk teknik adımı olan format kontrolünden de geçemeden, sunumundan 40 gün sonra süreç dışı kaldı. Yönetmelik uyarınca sürecin sonlandırıldığı, Bakanlık ve İl Müdürlüğünün internet sayfalarında ilan ediliyor.
Yeni üniteler mevcut kapalı alanda kurulacaktı
Yatırım bedeli 13 milyon 385 bin lira olarak duyurulan proje, Kabaktepe Mevki'ndeki 3.968,13 metrekare yüzölçümlü taşınmazın 1.722 metrekarelik kapalı bölümünde gerçekleştirilecekti. Proje kapsamında yeni inşaat yapılmayacak, mevcut binalar kullanılacaktı.
Tesiste halen 8 kişinin çalıştığı, projeyle 10 personel daha alınarak toplam istihdamın 18'e çıkarılacağı bildirildi. Dosyada, geri kazanım proseslerinde yalnızca fiziksel yöntem kullanılacağı, ısıl işlem, ergitme ve kimyasal işlem yapılmayacağı beyan edildi. Tesise kabulü planlanan atıklar arasında atık solvent ve organik çözücüler, boya ve vernik çamurları, yağ ile katran içeren kablolar, yağ filtreleri, cıva içeren floresan lambalar ve PCB'li ekipmanlar bulunuyordu.
Tesiste 2023'te yangın çıkmıştı
Belgelerden edinilen bilgiye göre, şirketin aynı sokaktaki 14/B numaralı adresindeki tehlikeli atık ara depolama tesisinde 27 Şubat 2023'te yangın meydana geldi. Yangın nedeniyle fiziki şartlarını kaybeden tesis için hazırlanan kapama planı, İl Müdürlüğünce onaylandı.
Karar, yalnızca yeni projeye ilişkin başvuruyu kapsıyor. Belgelerde yer alan bilgiye göre şirket, aynı adresteki mevcut tehlikeli atık geri kazanımı faaliyetini sürdürüyor. Tesisin mevcut faaliyetleri, eski unvanla alınan ve unvan değişikliğinin ardından yeni şirkete geçerli sayılan 17 Mayıs 2017 tarihli "ÇED Gerekli Değildir" belgesine dayanıyor. Bu belge, tesise yıllık 12.240 ton tehlikeli atık ve 8.160 ton tehlikesiz atık geri kazanımı ile 4.800 ton atık ara depolama kapasitesi tanımlıyor.
İptal talebinin gerekçesi ise eldeki belgelerde yer almıyor.
