GÜNCEL BİLGİLER
Ö. Haluk Narbay
TÜRKİYE
-Cumhurbaşkanı Erdoğan, Almanya Cumhurbaşkanı Steinmeier ile telefonda görüştü
Erdoğan, bölgedeki savaşın Avrupa'yı da zayıflatmaya başladığını, barış odaklı yaklaşımla müdahale edilmemesi halinde çatışma hasarının daha büyük olacağını belirtti.
-Türkiye'nin ev sahipliğinde temmuzda düzenlenecek NATO Zirvesi'ne hazırlık kapsamında NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara'da temaslarda bulunuyor,
Milli Savunma Bakanı Güler ve Dışişleri Bakanı Fidan ile görüştü
Daha sonra,.Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile görüştü. Görüşme bir saat sürdü.
-Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed Ishak Dar ile telefonda görüştü. Görüşmede ABD ve İran arasındaki müzakere süreci ele alındığı bildirildi.
-TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, 23 Nisan Çocuk Şenliği kapsamında 26 ülkeden gelen çocukları ağırladı. Dünyanın zor bir dönemden geçtiğini belirten Kurtulmuş, “Sadece Filistin’de son 3 yılda 21 bini aşkın çocuğun öldüğünü biliyoruz. Çocuklar açısından en zor dönemden geçiliyor. Savaşlardan bunalmış bir dünyada barışı geliştirecek sözü söylemek, çocuklarımıza vereceğimiz en büyük armağanlardan biridir” dedi.
-Bakan Uraloğlu, "İran'da kalan bir uçağımız vardı, dün itibarıyla onu getirdik. Pegasus'un uçağıydı. THY’nin uçağını da belki bugün getireceğiz" dedi
-Bursa-Yenişehir-Osmaneli'yi kapsayan 106 kilometrelik hızlı tren. projesinde sona gelindiği bildirildi. 2026 yılı içinde test sürüşleri planlanırken, yıl sonunda ise hizmete alınması hedefleniyor
-Bakan Abdulkadir Uraloğlu, "Türkiye jet yakıtı ithalatçısı bir ülke değil, tersine ihracatçı bir ülke. Şu anda Türkiye'de net olarak bir jet yakıtı problemi yoktur" dedi.
MEDYA
-New York Post:
ABD Başkanı, Trump, ikinci tur görüşmelere ilişkin “iyi haberlerin” cuma gününe kadar gelebileceğini söyledi
The Wall Street Journal:
-İran’da düşürülen F-15 savaş uçağının ardından başlatılan pilot kurtarma operasyonu sırasında, trump çok sinirlendi ve bu nedenle Beyaz Saray Durum Odası’ndaki kritik toplantılardan uzak tutuldu.
-İran basını:
Tahran yönetiminin ABD ile varılan ateşkesin uzatılmasına yönelik herhangi bir talebi bulunmuyor.
-ABD basını:
Avrupa petrol taşımacılığında büyük ölçekte zarara uğradı ve 6 haftalık jet yakıtları kaldı
YORUM
-Enerji Uzmanı Prof. Dr. Şenay Yalçın,, "Körfez'den günde 20-21 milyon varillik petrolün geçtiğini düşünecek olursak, bunların kontrollü bir kısmının bile durması dehşet verici. En kötü ihtimalle 10 milyon varilin kontrol altında tutulduğunu ve geçmediğini varsayarsak, 50 günde bu rakam tam 500 milyon varile ulaşır Güncel petrol fiyatlarını 100-103 dolar bandında düşündüğümüzde, 50 günlük bu kesinti tam 50 milyar dolarlık bir kayıp anlamına geliyor"
NATO
-Milli Savunma Bakanlığı, NATO bünyesinde Türkiye'de yeni bir çok uluslu kolordu kurulması konusu gündeme geldiğini bildirdi.
-NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ASELSAN ziyaretinde Çalışanların yaş ortalamasının 33 olduğuna dikkat çekerek ASELSAN'ın genç mühendislerinden övgüyle bahsetti. Rutte, "Hükümetler ve şirketler, tüm bunların mümkün olabilmesi için eğitime ve mesleki gelişime yatırım yapmalıdır ve sizler, gençlerin kolektif güvenliğimize nasıl katkıda bulunduğunun parlak bir örneğisiniz” dedi
-Rutte, savunma sanayisinde üretimin önemini vurgulayarak :"Çünkü daha iyisini ve daha fazlasını yapmalıyız. Bu konuda Türkiye’nin yaptıklarından çok şey öğrenebiliriz. Buna ihtiyaç var çünkü tehlikeli bir dünyada yaşıyoruz."dedi.
ABD
-Trump,, İran'ın 8 kadının idam edilmemesini istedi., "Bu kadınlar serbest bırakılırsa memnun olurum “ dedi.
-Başkan Donald Trump, İran'ın "mali olarak çöktüğünü" ve günde 500 milyon dolar kaybettikleri gerekçesiyle Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmasını istemediğini ileri sürdü
-Trump, “İran’la bir anlaşma yapılırsa, bu sadece İsrail ve Orta Doğu için değil, Avrupa, Amerika ve diğer her yer için de barış, güvenlik ve emniyeti garanti altına alacaktır." değerlendirmesini yaptı.
-ABD Savunma Bakanlığı, Asya-Pasifik bölgesinde İran'a maddi destek sağlayan yaptırım altındaki bir İran tankerine el konulduğunu duyurdu.Bu tür faaliyetlerin sürdürüleceği açıklandı..
-Pentagon Sözcüsü Sean Parnell,
"Donanma Bakanı John C. Phelan, derhal yürürlüğe girecek şekilde yönetimden ayrılıALMANYA
-Berlin’in hava ve füze savunma kapasitesini ciddi ölçüde artıracak.olan yaklaşık 12 milyar dolarlık Sekiz F127 fırkateynini kapsayan paket satışına ABD onay verdiği bildiriliyor.
-İran savaşı sonrası jet yakıt fiyatlarında yaşanan sert artışın etkisiyle Alman havayolu devi Lufthansa radikal bir karar aldı. Ekim ayı sonuna kadar 20 bin kısa mesafeli uçuşunu iptal ettiğini duyurdu.
-Son dönemde artan maliyetler gerekçediyle, Almanya,önemli uluslararası bağlantılarından biri olan Leipzig/Halle Havalimanı’na
uçuşlarını durdurma kararı aldı.
İRAN
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin diyalog yanlısı bir tutum sergilediğine atıf yaparak, “İran, her zaman diyalog ve anlaşmayı memnuniyetle karşılamaktadır.” dedi
-İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, limanların ablukaya alınmasını savaş eylemi olarak nitelendirirken, ticari gemilere yönelik saldırıların daha ağır bir ihlal olduğunu söyledi. İran’ın yaptırımlara karşı direneceğini vurguladı
-İran'ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Emir Said İravani, ABD'nin "deniz ablukasını" durdurmaya hazır olduğuna dair işaret aldıklarını ve ABD'nin ablukayı sona erdirmesi halinde bir sonraki görüşme turunun Pakistan'da yapılabileceğini belirtti.
-İran'ın başkenti Tahran’da İnkılap ve Venek meydanlarında toplanan binlerce kişi, ABD ve İsrail'i protesto etti. İran Silahlı Kuvvetleri gösteri alanlarına balistik füzeler getirerek, çoşkuyu arttırdı.
-İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO),İran Devrim Muhafızları'na ait bir botun,Umman Denizi’nde 15 deniz mili açıkta seyir halindeki bir konteyner gemisine"uyarıları dikkate almadığı" gerekçesiyle
ateş açtığını duyuruldu.
Mürettebattın durumunun iyi olduğu ancak gemide ciddi hasar meydana geldiği belirtildi
-İran Devrim Muhafızları Ordusu Hava ve Uzay Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Mecid Musevi, “İran’ın güney komşuları bilsin ki; eğer coğrafya ve imkanlarını İran’a saldırı için düşmanın emrine verirlerse, Orta Doğu’da petrol üretimi ile vedalaşmaları gerek.” dedi
-İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, "Dünyanın geçip de İran’ın geçemediği bir Hürmüz Boğazı senaryosu imkansızdır. Bu nahoş ve cahilce bir karardır. Eğer abluka kalkmazsa, Hürmüz Boğazı’ndaki trafik kesinlikle kısıtlanacaktır, bundan kimsenin şüphesi olmasın".
-İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada "Deniz güvenliğini tehlikeye atan biri İsrail ile bağlantılı iki yabancı gemi ele geçirilerek İran kıyılarına yönlendirildi" denildi
-- İran Yargı Erki, ABD Başkanı Donald Trump’ın "benim talebim üzerine sekiz kadının idamını durdurdular" yönündeki açıklamalarını kesin bir dille yalanladı. Tahran yönetimi, söz konusu iddiaları "asparagas haber" olarak nitelendirerek, bu isimlerin hiçbir zaman idam cezasıyla karşı karşıya kalmadığını savundu
İSRAİL
-İsrail ordusu, Lübnan'ın bölgedeki işgal ettiği bölgede geçici ateşkese rağmen evleri yıkmaya devam ediyor.
-İsrail basını, İsrail ve Lübnan arasında doğrudan görüşmelerin ikinci turu bu gün düzenleneceğini açıkladı.
SURİYE
-Suriye hükümeti, Palmira’da bulunan stratejik bir askeri bölgeyi “egemen askeri alan” statüsüyle Türkiye’ye tahsis etti
PAKİSTAN
-.... Pakistan kaynakları yeni temasların 36 ila 72 saat içinde başlayabileceğini öne sürdü.
-Hürmüz Boğazı'nda ABD'nin , ablukasını aşarak bölgeden ham petrol yüküyle ayrılan ilk tanker Pakistan bayraklı "Shalamar" tankeri, Birleşik Arap Emirlikleri'nin Das Adası'ndan yüklediği petrolle Karaçi'ye doğru yola çıktı.
-Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, “Her iki tarafın da ateşkesi sürdürmesini ve çatışmaya kalıcı bir son vermek amacıyla İslamabad’da yapılması planlanan ikinci tur müzakerelerinde kapsamlı bir ‘barış anlaşmasına’ varılmasını içtenlikle umuyorum” ifadesini kullandı
UKRAYNA
-Kiev, Türkiye'den Ukrayna ve Rusya liderlerini bir araya getirmesini istedi. Savaşın başından beri iki ülkenin liderleri hiç yüz yüze gelmedi.
ÇİN
-Çin'de ticari hava taşımacılığında kullanılmak üzere tasarlanan insansız kargo uçağı "HH-200"ün deneme uçuşu gerçekleştirildi.
SİYASİ PARTİLER
-CHP lideri Özgür Özel,"Seçim bölgem Manisa'dan başlayarak, Manisa'ya sandık koyarak Türkiye'nin en geniş coğrafyasında ara seçime gidelim. Kaçmıyorsanız ara seçimden, elinizi açın, en geniş coğrafyada yapalım. Ara seçimin 8 milletvekili için olanına da 30 vekille olana da genişletilmiş olana da hemen bu hazirana varız."
ADLİ GELİŞMELER
-Adalet Bakanlığının, denetimli serbestlik uygulamalarında karakola imza dönemini kapatacağı bildiriliyor. Biyometrik İmza Yöntemi ile Takip Sistemi Projesi (BİOSİS) için ihale aşamasına gelindiği duyuruldu. Dünyada ilk kez Türkiye’de uygulanacak sistemle, yaklaşık 450 bin yükümlü kendi akıllı cihazları üzerinden anlık olarak izlenebilecek
-Adalet Bakanı Gürlek, “AK Partili belediyelere operasyon yapılmamış olması, yapılmayacağı anlamına gelmez. Savcılık partilere göre hareket etmez” dedi
-Ataşehir Belediyesi soruşturması kapsamında aralarında başkanın da bulunduğu 19 kişi tutuklandı.
-Uşak Belediyesi'ne yönelik 'rüşvet' soruşturması kapsamında 2'nci dalga operasyonda gözaltına alınan 29 kişi sağlık kontrolünün ardından adliyeye sevk edildi. aralarında CHP Uşak İl Başkanı ile Uşakspor Başkanının da bulunduğu 16 şüpheli tutuklandı.
-Gülistan Doku soruşturmasında ismi geçen İşkur Müdürünün görevden alındığı bildirildi.
-Kahramanmaraş'ta 15 Nisan'da 14 yaşındaki saldırgan dahil 10 kişinin hayatını kaybettiği okul saldırısıyla ilgili soruşturma kapsamında failin annesi de "taksirle ölüme neden olma suçundan" tutuklandı
-Ataşehir Belediyesinde ihale, imar ve iskan işlemlerine ilişkin rüşvet alındığı iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alınan aralarında Belediye Başkanı da dahil 20 şüpheliden 19'u tutuklandı.
-İçişleri Bakanlığınca, tutuklanan Ataşehir Belediye Başkanı Onursal Adıgüzel görevden uzaklaştırıldı.
-Tutuklanan Eşme Belediye Başkanı görevden uzaklaştırıldı.
-Tunceli'de kendilerini polis ve savcı olarak tanıtarak bir kişiyi 2 milyon 5 bin TL dolandıran 3 şüpheli, jandarmanın 5 ay süren çalışması sonucu yakalandı. Şüphelilerin parayı kripto piyasasına aktararak altına çevirdikleri belirlendi.
DEĞİŞİK KONULAR
-Türk Hava Yolları, 2 Mayıs itibarıyla Leipzig ile İstanbul arasındaki uçuşlarını durdurma kararı aldı.
EKONOMİ
-Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası yılın üçüncü faiz kararında,Banka, politika faizini yüzde 37'de sabit tutma kararı verdi
-Merkez Bankası, savaşla birlikte TL varlıkları savunmak için sattığı 50 milyar dolara yakın dövizin %42’sini geri aldı. Toplam brüt rezervler de 174,4 milyar dolara yükseldi.
-Enflasyonun mart ayında yüzde 1,9 olarak gerçekleştiği ve yıllık enflasyonun yüzde 30,9'a gerilediği belirtildi.
-Türkiye'nin ilk özel havayolu şirketlerinden biri olan Onur Air hakkında verilen iflas kararı mahkemece resmen tescil edildi.Tasfiye süreci başlatıldı
-Bakan Şimşek, "Hane halkı ve reel sektör borcu düşük olduğu için enflasyonu tek haneye düşürürsek büyüme katlanır
TURİZM
-Türkiye İstatistik Kurumu, 2025'in dördüncü çeyreğine ilişkin "hane halkı yurt içi turizm" verilerini açıkladı
Yerli turistlerin geçen yıl yaptığı seyahat harcamalarının tutarı, bir önceki yıla göre yüzde 32,4 artarak, 555 milyar 68 milyon 767 bin lira olarak gerçekleşti.
SANAT DÜNYASI
-Dünya genelinde 1000’den fazla müzisyen, İsrail’in katılımını protesto etmek amacıyla Mayıs ayında Eurovision Şarkı Yarışması’nın Viyana’da düzenlenecek edisyonunun boykot edilmesi çağrısında bulundu.
-Sinema, televizyon ve tiyatro dünyasına uzun yıllar emek vermiş ses ve opera sanatçısı Ferdi Atuner'in hayatını kaybettiği açıklandı.
KAZALAR
-TSK Kara Havacılık Komutanlığı envanterinde bulunan ağır nakliye helikopterinin Ankara'nın Temelli bölgesinde gerçekleştirdiği eğitim uçuşu sırasında kaza kırıma uğradığı bildirildi.helikopterde bulunan personelde olumsuz durumun olmadığı açıklandı.
Olsula ilgili soruşturma başlatıldı.
-Artvin Yusufeli'nde yaylada yürüyüş yaparken düşüp bacağı kırılan 43 yaşındaki şahıs askeri helikopter destekli operasyonla kurtarıldı.
SENDİKA OLAYLARI
-Bağımsız Maden İş, Ankara'da gözaltına alınan 110 işçinin 14 saatin ardından serbest bırakıldığını duyurdu.
-Gaziantep'in Nurdağı ilçesinde devrilen tanker kazasında şoför ve yanındaki yaralandı