Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği (EDMİB), sektöre ilişkin güncel tabloyu ve gelecek projeksiyonlarını değerlendirmek amacıyla kapsamlı bir toplantı düzenledi. Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) binasında gerçekleştirilen toplantıya EİB Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, EDMİB Yönetim Kurulu Başkanı Erkan Zandar ve EDMİB Başkan Yardımcısı Halil Gündoğdu katıldı. Toplantıda sektörün 2018 yılından bugüne kadar geçirdiği dönüşümü verilerle aktaran Erkan Zandar, özellikle ayakkabı sektöründeki gerilemeye dikkat çekti. Geçmiş yıllarda düzenlenen fuarlarla çok sayıda firmanın ihracatçı kimliği kazandığını hatırlatan Zandar, küresel ticaretin artık fuarlarla yönlenmediğini vurguladı.
“Dünyada derinin fiyatı düşüyor”
En büyük sorunun enflasyonla ilişkili olduğunun altını çizen Zandar, şu ifadeleri kullandı:
“Deri konfeksiyonda 17 tane firma 2018’de 250 bin dolar üzeri ihracat yapan firma sayısında yine düşüş görüyoruz. Katma değerli ürünün ihracatı daha kolay. Ayakkabıya göre daha düşük mesela ama anca 9 tane firma 250 bin dolar üzeri ihracat yapabilmiş. Sürekli eleman bulmamızın zor olduğunu söylememiz bunun örneği. En son deri ihracatında ise fiyatlarda ortalama 8 dolardan 5 dolarlara düştüğünü görüyoruz. Demek ki dünyada derinin fiyatı düşmüş. Hammaddemizin ucuzlaması ise pozitif bir gelişme. Otomatik olarak biz aslında şu anda deri fiyatlamasında sorun çekmiyoruz. Bizim şu anda en büyük sorunumuz kur enflasyon dengesinin olduğu yıllarda fiyat verebiliyor olmamız. Biz şu anda piyasa şartlarına göre yüksek fiyatlar çektiğimiz için aradığımızı bulamıyoruz.”
“Sektör olarak büyük yatırımlar yapamadık”
Ucuz iş gücünden devam etmenin oyun dışı kalınmasına sebep olunacağını vurgulayan Zandar şu değerlendirmelerde bulundu:
“Deri ve deri mamulleri sektörü için kısa bir 5 yıllık perspektif yaptık. Bir kere sektörde ciddi bir konsolidasyon dalgası olacak. Güçlü markalar ayakta kalacak. Güçlü marka denince akla Avrupa’nın üst seviye markaları geliyordur ancak bunu kastedemiyoruz. Güçlü marka tabana yayılabilen markadır. Bunlar ayakta kalacak. Küçülme ve birleşme de üretici boyutunda ya bu üretimler birleşip güçlenecek ya da kaybolacaklar. Tüketici davranışında da radikal davranışlar var. İnsanlar eskiden keyfi alışveriş yapardı. Şu anda biraz daha kaliteli ürün arayışı var, ileriye dönük uzun vadeli kullanım için. Daha fazla bilinçli tüketicilik var. Sürdürülebilirlikle ilgili konular bizden direkt isteniyor Avrupa tarafından, bu şartları sağlayamayanlar ihracat yapamayacak. Biz de sektör olarak ne yazık ki çok büyük yatırımlar yapmadık. Çünkü ucuz insan gücümüz vardı ve bundan devam ettik. Bu yüzden ileride oyun dışı kalmamız mümkün. Buna ayak uydurmak için ciddi yatırımlara ve kaynağa ihtiyacımız var.”
“Kümeleşmemiz lazım”
Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Halil Gündoğdu ise şu şekilde konuştu:
“Bizim kümeleşmemiz gerekiyor. Bunu yapamayan sektörler ne yazık ki bitme noktasına geliyor. Çin bunu yapabilen ülkelerden biri. Deri mamulleri organize sanayi bölgesi Ege’de kurabilirsek hem sorunlarımızı ortak bir noktada çözmüş olacağız hem de ülkeye biri geldiği zaman istediği her şeyi orada bulabilecek. İnsan gücüne çok daha hızlı ulaşabileceğiz. Deri organize sanayi bölgesi deyince diğer bölgelerdeki yerler, insanların aklına geliyor. Bizim bizden istenen şartları sağlayabilmek adına toplanabilmemiz lazım.”
