9 EYLÜL/Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) şeffaflık ilkesi gereği yayımladığı "vadesi geçtiği halde ödenmemiş vergi ve ceza borçları" listesi, İzmir ekonomisinin karanlıkta kalan yüzünü gün yüzüne çıkardı. Eylül ayında yapılan yasal düzenlemenin ardından, 50 milyon TL ve üzeri borcu olan mükellefler kamuoyuna duyuruldu. Listede yer alan 163 kayıt, İzmir'deki vergi tahsilatı sorununun boyutlarını gözler önüne seriyor.
Aliağa Vergi Dairesi’ne kayıtlı Sider Dış Ticaret, tam 2 milyar 215 milyon 705 bin TL'lik devasa borcuyla listenin en tepesine yerleşti. Onu, 1.6 milyar TL borçla Fada İnşaat ve 1 milyar TL'yi aşan borcuyla Mimag Petrol Ürünleri takip etti. Bu üç şirketin toplam borcu bile, birçok kentin yıllık vergi gelirini geride bırakıyor.
Belediyeler borç sarmalında
Listenin en dikkat çekici yönlerinden biri de kamu kurumları ve spor camiasının köklü kulüplerinin borç batağında olması. Karşıyaka Belediyesi Personel A.Ş., 588 milyon TL’lik borcuyla listede üst sıralarda yer alırken, Çiğli Belediyesi'ne bağlı ÇİBEL Temizlik Hizmetleri de 551 milyon TL ile onu izledi.
Öte yandan, CHP'nin 'silkeleme' olarak adlandırdığı, hükümetin de geçmiş dönemlere ait SGK ve vergi borçları yüzünden, belediyeler borç sarmalından çıkamıyor.
Menemen Belediyesi ise doğrudan tüzel kişilik olarak 438 milyon TL borçla "yüzsüzler" listesine girdi. Aliağa ve Menderes Belediyeleri ile iştirakleri de milyonlarca liralık vergi borçlarıyla dikkat çekti. Spor dünyasının köklü çınarı Karşıyaka Spor Kulübü de mali krizin pençesinde; kulübün devlete olan vergi borcu 251 milyon TL olarak kayıtlara geçti.
Demir çelik ve akaryakıt sektörü alarm veriyor
Sektörel bazda incelendiğinde, listenin ağırlığını demir-çelik ve akaryakıt firmalarının oluşturduğu görülüyor. Aliağa, Bornova ve Hasan Tahsin vergi dairelerine kayıtlı çok sayıda metalürji ve petrol şirketi, yüz milyonlarca liralık borçlarıyla dikkat çekiyor. Örneğin, Öztürk FTH Demir Çelik, iki farklı vergi dairesindeki kayıtlarıyla toplamda 1.6 milyar TL’yi aşan bir borç yükü altında.
Listede ayrıca tasfiye halindeki şirketlerin yoğunluğu da göze çarpıyor. Bu durum, borçların tahsil kabiliyetinin ne kadar düşük olduğu sorusunu akıllara getiriyor. Tasfiye Halinde İron Maden Demir gibi firmaların yüz milyonlarca liralık borçları, devletin kasasına girmesi gereken ama tahsili "hayal" olan devasa bir kaynağı işaret ediyor.
Öte yandan, İzmir'de vergi yüzsüzleri listesinde, şirketler kadar şahıslar da yer alıyor. Şahıslar da listeye katıldığında, sayı 200'lere ulaşıyor.
