Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), merakla beklenen 2026 yılı şubat ayına ait işgücü piyasası istatistiklerini kamuoyu ile paylaştı. Açıklanan veriler, ekonominin genel gidişatı açısından hem dar hem de geniş tanımlı göstergelerde önemli değişimlere işaret ediyor. Resmi işsizlik oranı şubat ayında bir önceki aya kıyasla 0,3 puanlık bir tırmanış göstererek yüzde 8,5 bandında konumlandı. Dar kapsamda değerlendirilen 15 yaş ve üzeri bireylerdeki işsiz sayısı ise bu bir aylık periyotta 133 bin kişilik artışla 2 milyon 981 bin kişi olarak kayıtlara geçti.
İşgücü piyasasında istihdam ve katılım dinamikleri
Tablonun üreten tarafına bakıldığında, istihdam rakamlarında kısmi bir toparlanma göze çarpıyor. 2026 yılı şubat ayında istihdam edilenlerin sayısında bir önceki aya göre 153 bin kişilik bir genişleme yaşandı ve toplam çalışan sayısı 32 milyon 158 bin kişiye ulaştı. Bunun bir yansıması olarak istihdam oranı da 0,2 puan ivmelenerek yüzde 48,2 şeklinde hesaplandı. Toplumsal cinsiyet bazında incelendiğinde istihdam edilenlerin oranının erkeklerde yüzde 65,6, kadınlarda ise yüzde 31,1 olduğu kaydedildi. Vatandaşların çalışma hayatına dahil olma istekliliğini gösteren işgücü büyüklüğü ise belirgin bir şekilde 286 bin kişi artarak 35 milyon 139 bin kişiye yükseldi. Bu gelişmelerle birlikte işgücüne katılma oranı 0,3 puan artarak yüzde 52,6 düzeyinde gerçekleşti. Çalışan kesimin haftalık mesai süreleri incelendiğinde, referans döneminde işbaşında olanların mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresinin ocak ayına kıyasla değişmediği ve 42,5 saat olduğu görüldü.
Genç nüfus ve kadınlarda karamsar tablo
İstihdam piyasasının en kırılgan gruplarını oluşturan gençler ve kadınlar açısından istatistikler zorlu bir tablo çiziyor. Özellikle 15-24 yaş aralığını kapsayan genç nüfus özelinde işsizlik oranı bir önceki aya kıyasla 1,4 puan birden fırlayarak yüzde 15,8 seviyesine çıktı. Gençler arasındaki bu oran cinsiyet bağlamında ayrıştırıldığında; erkeklerde yüzde 12,8 olan işsizliğin kadınlarda yüzde 21,8 seviyesine kadar ulaştığı görülüyor. Genel işsizlik oranı bağlamında da toplumsal cinsiyet eşitsizliği kendini net bir şekilde belli ediyor; erkeklerde yüzde 6,9 olan dar tanımlı işsizlik , kadınlarda yüzde 11,6 olarak gerçekleşti.
Sendika cephesinden resmi verilere geniş tanımlı itiraz
Dar tanımlı rakamlar üzerinden yapılan hesaplamaların sokağın gerçekliğini tam anlamıyla yansıtmadığını savunan Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), hazırladığı alternatif analizle istihdam piyasasındaki gizli krize dikkatleri çekti. Sendika uzmanlarının raporuna göre, TÜİK verilerinde atıl işgücü olarak ifade edilen ve zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ile işsizlerin bütünleşik hesaplamasından oluşan geniş tanımlı işsizlik oranı şubat ayında yüzde 29,9 seviyesini gördü. Kurumun açıkladığı alt endekslere göre, zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 19,2 olarak belirlenirken, işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı yüzde 20,6 şeklinde tahmin edildi. DİSK-AR raporu, dar ve geniş tanımlı oranlar arasındaki makasın giderek açılmasıyla beraber sahada geniş kapsamlı işsiz sayısı bakımından son bir yıllık periyotta 795 bin kişilik artış yaşandığını ve toplam sayının 12 milyon 109 bin gibi son derece kritik bir eşiğe ulaştığını vurguluyor.
Hayat pahalılığı ve geçim sıkıntısının bir tezahürü olarak, mevcut işinde haftalık 40 saatten az çalışıp imkanı olması durumunda çalışma saatlerini artırmak isteyenlerin sayısının 3,8 milyonu bulması yapısal sorunların derinliğini gösteriyor. Bununla birlikte iş bulma ümidini kaybetmiş ya da iş aramaktan vazgeçtiği halde çalışmaya hazır olduğunu beyan eden 5,4 milyon kişilik devasa bir potansiyel işgücü kitlesi bulunuyor. Kadınların iş hayatındaki dezavantajlı konumu da raporda kendine yer bulurken, kadınlarda geniş tanımlı işsizlik oranının yüzde 39,5'e fırladığı ve yüzde 24 olan erkek atıl işgücünün çok ötesine geçtiği ifade ediliyor. En çarpıcı verilerden biri ise sosyal güvence boyutunda ortaya çıkıyor; resmi olarak işsiz kabul edilen kitlenin sadece yüzde 18,1’lik kısmına tekabül eden 540 bin kişi İŞKUR üzerinden işsizlik ödeneği alabiliyor, geri kalan milyonlarca vatandaş bu haktan mahrum kalıyor.
Bakanlık istihdamdaki artış ivmesinden memnun
Açıklanan işgücü piyasası verilerini kendi perspektifinden değerlendiren Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, uygulanan ekonomi ve istihdam politikalarının sahadaki olumlu sonuçlarına odaklandı. Bakan Işıkhan, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımla, Türkiye'nin son 34 aydır tek haneli işsizlik oranı başarısını sürdürdüğünü ifade ederek, atılan istihdam adımlarının ne denli doğru ve etkin sonuçlar doğurduğunun altını çizdi. İşgücü havuzunun her geçen gün daha da güçlenmesinin yarattığı kapasite artışına değinen Işıkhan, yaratılan 153 bin kişilik yeni istihdam hacminin gelecek döneme dair umutları tazelediğini belirtti. Çalışma Bakanı ayrıca, önümüzdeki süreçte uygulanacak yapısal adımlarla hem genel işsizlik oranlarında hem de toplam çalışan sayısında hedeflenen çok daha iyi seviyelere ulaşılacağına dair kararlılık mesajı verdi.
