Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve servis, kuver ile masa ücretlerini yasaklayan yeni yönetmelik resmen yürürlüğe girdi. Ama düzenlemenin, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 51’inci maddesini saklı tutması, sektörde farklı yorumlara yol açtı. Bu madde, restoran ve kafelerin “yüzde usulü” adı altında müşteriden ek bir bedel almasına tamamen kapıyı kapatmıyor; ancak çok sıkı şartlar getiriyor.
Mevzuata göre, bir işletme müşteriden aldığı bu “yüzde” bedelini tek kuruşuna dahi dokunmadan komi, garson, aşçı gibi çalışanlara dağıtmak zorunda. İşverenin bu parayı genel gider, işletme masrafı ya da kâr için kullanması kesin olarak yasak. Aksi bir durumda, yani “servis bedeli” adı altında işletme lehine tahsilat yapılırsa, 1 milyon 439 bin TL’ye varan idari para cezaları uygulanabiliyor.
Sektör temsilcileri uyarıyor: Bilgilendirme şart
Sektör temsilcileri, yeni düzenlemenin sahada kafa karışıklığı yaratabileceği görüşünde. Türkiye Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Başkanı Ramazan Bingöl, özellikle lüks işletmelerde servis bedelinin zaman zaman hesap tutarının yüzde 20’sine kadar çıktığını hatırlatarak, bunun müşteri tepkisine yol açtığını söyledi. Bingöl, üyelerine ek ücretleri gizli kalemler halinde almamak, bunun yerine fiyatlara yansıtıp sürümden kazanmak yönünde çağrı yaptı.
Turizm Restoran Yatırımcıları Derneği Başkanı Kaya Demirer ise, yaşanabilecek tartışmaların önüne geçmek için işletmelerin kapılarına ve menülerine açık bilgilendirme notları asacağını açıkladı. Demirer’e göre, “yüzde usulü” uygulanıyorsa bunun, İş Kanunu gereği çalışanlara dağıtıldığı net biçimde müşteriye anlatılmalı.
Kartla bahşişte vergi çıkmazı
Yeni dönemin bir başka tartışma başlığı da bahşişler oldu. Nakit kullanımının azalmasıyla birlikte, müşterilerin bahşişi kredi kartıyla bırakmak istemesi, işletmeleri vergi açısından zor durumda bırakıyor. Kartla ödenen bahşişler sistemde işletme geliri gibi göründüğü için KDV ve gelir vergisi yükü doğuyor. Sektör paydaşları, kartla verilen bahşişlerin doğrudan çalışana aktarılabilmesi için özel bir yasal ve vergisel düzenleme talep ediyor.
Tüketicilere net uyarı: Adisyonu mutlaka inceleyin
Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, yeni uygulama sonrası vatandaşların daha dikkatli olması gerektiğini vurguladı. Ağaoğlu, “Adisyonda yer almayan bir servis, kuver ya da masa ücretiyle karşılaşırsanız bunu ödemek zorunda değilsiniz” diyerek, haksız tahsilat yapan işletmelerin Ticaret Bakanlığı’na veya Tüketici Hakem Heyetleri’ne şikâyet edilebileceğini hatırlattı.
