Orta Doğu’da artan gerilim, küresel ticaret dengelerini yeniden şekillendirirken, etkisi en hızlı hissedilen sektörlerden biri de tekstil oldu. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan kriz ve buna bağlı yükselen petrol fiyatları, üretim maliyetlerini doğrudan etkiledi. Bu gelişme, yıllardır sentetik elyaf ağırlıklı üretim yapan tekstil sektörünü yeniden doğal pamuka yönlendirdi.
Ulusal Pamuk Konseyi Başkanı Fevzi Çondur, sektörün yön değiştirmeye başladığını belirterek, uluslararası piyasalarda pamuğun yeniden güçlü bir alternatif haline geldiğini vurguladı.
Sentetikten pamuğa hızlı dönüş
Petrol bazlı hammaddelere dayanan sentetik elyaf üretimi, artan maliyetler nedeniyle ciddi bir darbe aldı. Savaş öncesinde kilogramı yaklaşık 1 dolar seviyesinde olan sentetik elyaf fiyatlarının, kısa sürede 1,70 dolara kadar yükseldiği ifade edildi. Bu yaklaşık yüzde 70’lik artış, üreticileri daha ekonomik ve sürdürülebilir alternatiflere yönlendirdi.
Çondur, bu gelişmenin özellikle son yıllarda durağan seyreden pamuk fiyatları üzerinde yukarı yönlü bir etki yarattığını belirterek, “Tekstil sektörü artık doğal pamuk kullanımını yeniden önceliklendiriyor. Bu değişim uluslararası ölçekte ciddi şekilde hissediliyor” dedi.
Siparişler Türkiye’ye yöneldi
Küresel kriz yalnızca maliyetleri artırmakla kalmadı, aynı zamanda üretim dengelerini de değiştirdi. Enerji bağımlılığı yüksek olan ve Körfez ülkelerine bağlı üretim yapan bazı ülkelerin siparişleri zamanında karşılayamaması, Türkiye’ye yeni fırsatlar doğurdu.
Çondur, son haftalarda Türkiye’deki üreticilere yoğun sipariş akışı başladığını belirterek, “Son 20-25 günde gelen siparişler, neredeyse 3-4 aylık üretimi karşılayacak seviyeye ulaştı” ifadelerini kullandı. Bu gelişmenin, Türk tekstil sektörü açısından önemli bir avantaj yarattığı vurgulandı.
Pamuk üretiminde su uyarısı
Ege Bölgesi’nde son iki yıldır etkili olan kuraklık, üreticiler için önemli bir risk oluştururken, 2026 sezonuna ilişkin daha olumlu bir tablo çizildi. Baraj doluluk oranlarının bu yıl daha iyi seviyelere ulaştığı belirtilirken, su sıkıntısının beklenmediği ifade edildi.
Ancak uzmanlar, özellikle tarımda bilinçsiz su kullanımına dikkat çekerek, vahşi sulama yöntemlerinden kaçınılması gerektiğini vurguladı. Üretimin sürdürülebilirliği açısından su kaynaklarının verimli kullanılmasının kritik öneme sahip olduğu belirtildi.
Türkiye’nin pamukta önemli avantajı
ÇUKOBİRLİK Şanlıurfa Kooperatifi Başkanı Selahattin Güneş ise Türkiye’nin pamuk üretimindeki güçlü konumuna dikkat çekti. Türkiye’de üretilen pamuğun önemli bir bölümünün Şanlıurfa’dan karşılandığını belirten Güneş, ülkenin en büyük avantajlarından birinin GDO’suz pamuk üretimi olduğunu söyledi.
Güneş, dünya genelinde yaygın olan genetiği değiştirilmiş pamuk üretimine karşılık Türkiye’nin organik ve kaliteli üretim yapabildiğini belirterek, bu durumun uluslararası pazarda önemli bir rekabet avantajı sağladığını ifade etti.
Doğal liflere dönüş hız kazanıyor
Yaşanan gelişmeler, yalnızca kısa vadeli bir kriz etkisi olarak değil, tekstil sektöründe daha kalıcı bir dönüşümün işareti olarak yorumlanıyor. Artan maliyetler, çevresel kaygılar ve sürdürülebilirlik arayışı, üreticileri doğal elyaf kullanımına yönlendiriyor.
Uzmanlara göre, pamuk yeniden tekstil üretiminin merkezine yerleşebilir. Bu durum, Türkiye gibi güçlü pamuk üretim kapasitesine sahip ülkeler için yeni fırsatların kapısını aralıyor.
