Küresel piyasalarda gözler yeniden Orta Doğu’ya çevrildi. ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın ateşkes sürecine ilişkin yanıtını “kesinlikle kabul edilemez” sözleriyle reddetmesi, enerji piyasalarında yeni bir dalgalanmayı beraberinde getirdi.
Trump’ın açıklamaları sonrası yatırımcıların bölgedeki çatışmaların daha da derinleşebileceği endişesine kapıldığı belirtilirken, özellikle petrol fiyatlarında sert yükseliş yaşandı. Piyasalar, kritik enerji geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’ndaki riskleri fiyatlamaya başladı.
Brent petrol 105 doları geçti
Gerilimin artabileceği yönündeki beklentilerin ardından uluslararası piyasalarda Brent petrol hızla yükseldi. Asya piyasalarında işlem gören Brent petrol vadeli kontratları yüzde 4,3 değer kazanarak varil başına 105,47 dolar seviyesine çıktı. ABD ham petrolü ise yüzde 4,7’lik artışla 99,92 dolar seviyesine yükseldi. Uzmanlar, piyasaların özellikle enerji arzında yaşanabilecek olası aksamalardan endişe duyduğunu belirtiyor.
Hürmüz Boğazı endişesi büyüyor
Enerji piyasalarında yaşanan yükselişin temel nedenlerinden biri de Hürmüz Boğazı üzerindeki riskler oldu. Dünya petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği boğazın fiilen kapalı kalma ihtimalinin uzaması, piyasalarda arz endişesini artırdı. Analistler, bölgede yaşanacak olası bir askeri tırmanışın küresel enerji piyasalarında çok daha sert sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle Asya ülkeleri ve Avrupa’nın enerji arz güvenliği açısından Hürmüz Boğazı kritik önemde görülüyor.
Trump’tan sert mesaj
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın ateşkes görüşmelerine ilişkin sunduğu yanıtı sosyal medya hesabı üzerinden sert sözlerle eleştirdi. Trump paylaşımında, İran’ın taleplerini kabul etmelerinin mümkün olmadığını belirterek, “Kesinlikle kabul edilemez” ifadelerini kullandı. Washington yönetiminin bu açıklaması, diplomatik çözüm umutlarının zayıfladığı yönünde yorumlandı. Piyasalarda ise Trump’ın açıklamalarının ardından risk iştahı hızla düştü.
Dolar güç kazandı
Jeopolitik risklerin yükselmesiyle birlikte yatırımcıların güvenli liman arayışı hız kazandı. Bu süreçte ABD doları küresel piyasalarda değer kazandı. Dolar, Japon yeni karşısında yüzde 0,33 yükselerek 157,16 seviyesine çıktı. Euro ise dolar karşısında değer kaybederek 1,1757 seviyesine geriledi. Ekonomi uzmanları, küresel belirsizlik dönemlerinde yatırımcıların dolara yönelme eğiliminin güçlendiğine dikkat çekiyor.
Altın fiyatlarında dikkat çeken geri çekilme
Petrol fiyatları yükselirken, güvenli liman olarak görülen altın tarafında ise dikkat çekici bir geri çekilme yaşandı. Spot altın yüzde 0,6 düşüşle ons başına 4.684 dolar seviyesine gerilerken, ABD vadeli altın kontratlarında da kayıp görüldü. Haziran vadeli ABD altın kontratları yüzde 0,8 düşüşle 4.692 dolar seviyesine indi. Uzmanlar, yatırımcıların kısa vadede enerji piyasalarına odaklandığını ve doların güç kazanmasının altın üzerinde baskı oluşturduğunu ifade ediyor.
JPMorgan’dan dikkat çeken değerlendirme
JPMorgan Küresel Ekonomi Başkanı Bruce Kasman da piyasadaki son gelişmelere ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Kasman, Orta Doğu’daki çatışmaların artık 11’inci haftasına girdiğini belirterek enerji fiyatlarındaki yükselişin küresel ekonomi açısından risk oluşturmaya başladığını söyledi. Kasman açıklamasında, “Enerji fiyatları yükseldi ancak henüz büyümeyi tamamen durduracak seviyelerde değil. Buna rağmen Hürmüz Boğazı’nın kapalı kaldığı her hafta daha sert hareket riskini artırıyor” ifadelerini kullandı.
Uzman isim ayrıca, operasyonel stres seviyelerinin özellikle Haziran ayında daha belirgin hale gelebileceği uyarısında bulundu.
