Üç tarafı denizlerle çevrili olması ve zengin iç su kaynaklarıyla mavi ekonominin parlayan yıldızı haline gelen Türkiye, su ürünleri sektöründe tarihi bir başarıya daha imza attı. Son yıllarda yapılan teknolojik yatırımlar ve üretim kapasitesindeki artış, 2025 yılı verilerine rekor olarak yansıdı. Üretimini istikrarlı bir şekilde artıran sektör, geçtiğimiz yıl toplamda 1 milyon 20 bin tonluk üretime ulaşarak Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesini gördü. Bu üretim başarısı, sadece iç pazarda değil, uluslararası arenada da karşılık buldu. Türkiye, dünyanın dört bir yanındaki 93 ülkeye toplam 280 bin ton balık göndererek, kasasına 2 milyar 243 milyon dolar döviz girdisi sağladı. Bu devasa su ürünleri ihracatı pastasında en büyük dilim ise, sektörün kalbinin attığı Ege Bölgesi’nden geldi.
İhracatın lokomotifi Ege’nin mavi suları oldu
Türkiye genelinde yakalanan yüzde 11’lik ihracat artışının mimarı, Ege Bölgesi’nde faaliyet gösteren firmalar oldu. Verilere göre, Türkiye’nin toplam 280 bin tonluk ihracat hacminin 178 bin tonluk kısmı, yani yaklaşık yüzde 64’ü Ege kıyılarından ve tesislerinden dünyaya açıldı. Parasal değer olarak bakıldığında ise fark daha da belirginleşiyor. Toplam 2 milyar 243 milyon dolarlık rekor gelirin, 1 milyar 474 milyon 195 bin dolarlık kısmı Egeli ihracatçılar tarafından haneye yazdırıldı. Bu rakamlar, Türkiye’nin su ürünleri ihracatının neredeyse üçte ikisinin Ege Bölgesi üzerinden gerçekleştirildiğini kanıtlıyor. Bölgedeki modern tesisler, işleme kapasitesi ve lojistik avantajlar, Ege’yi bu alanda rakipsiz bir konuma taşıyor.
Levrek ve çipura zirveyi kimseye kaptırmadı
Ege Bölgesi’nin ihracat kalemleri incelendiğinde, sofraların vazgeçilmezi olan balık türlerinin ekonomik getirisi dikkat çekiyor. Bölgeye en fazla döviz kazandıran ürün, 515 milyon dolarlık ihracatla levrek oldu. Levreği, 456 milyon dolarlık ihracat performansıyla Ege’nin bir diğer simgesi olan çipura takip etti. Son yıllarda Karadeniz’deki yatırımlarla birlikte yükselişe geçen Türk somonu ise Ege ihracat listesinde 214 milyon dolarla üçüncü sırada yer alarak stratejik bir ürün haline geldiğini gösterdi.
İhracat artış oranları da sektördeki dinamizmi gözler önüne seriyor. Bir önceki yıla kıyasla Ege’den yapılan levrek ve çipura ihracatı yüzde 14 oranında artış gösterirken, Türk somonu ihracatındaki artış yüzde 34’ü bularak dikkat çekici bir ivme yakaladı. Ayrıca iç suların bereketini yansıtan alabalık ihracatı 50 milyon dolar, katma değeri yüksek ürünlerden olan orkinos ihracatı ise 24 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Egeli balıkçıların en önemli pazarları ise Rusya, İtalya, Yunanistan ve İngiltere olarak sıralandı.
Yeni sahalarla hedef 2 milyar dolara kilitlendi
Sektörün başarısını ve gelecek vizyonunu değerlendiren Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Ufuk Atakan Demir, Ege’nin sektördeki liderliğinin tesadüf olmadığını vurguladı. Dünyada sağlıklı yaşam trendinin yükselmesiyle birlikte balık tüketimine olan talebin arttığını belirten Demir, yatırımcı firmaların merkez üssünün Ege olduğunu hatırlattı. Demir, "Yatırımcı firmaların ağırlıklı olarak Ege'de konuşlanması nedeniyle toplam ihracatın 3'te 2'si bölgemizden yapılıyor. Ancak Egeli firmalar sadece burayla sınırlı kalmıyor; Karadeniz ve Akdeniz’de de ciddi yatırımları var. Ege’de çipura ve levrek, Karadeniz’de Türk somonu, Akdeniz’de ise yine çipura ve levrek yetiştiriciliği yapıyoruz. Orkinos üretimimiz ise özellikle Ege kıyılarında yoğunlaşıyor" ifadelerini kullandı.
Gelecek hedefleri konusunda iddialı konuşan Demir, ihracattaki Ege ağırlığının daha da artacağının sinyallerini verdi. Sektörün önünü açacak yeni gelişmelerin kapıda olduğunu belirten Demir, "Şu an ihraç edilen her 3 balıktan 2'si Ege imzası taşıyor. Önümüzdeki günlerde potansiyel yeni sahalarımız var. Bu alanların da balıkçılığa ve üretime açılmasıyla birlikte Ege’nin ihracattaki dominasyonunu artırmayı planlıyoruz. Yatırımcı firmalar olarak Ege Bölgesi için hedefimizi 2 milyar doları yakalamak olarak belirledik. Mevcut potansiyelimiz ve çalışma azmimizle bu hedefi başaracağımıza inancımız tam" değerlendirmesinde bulundu.
