Özge Uyanık / Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, İzmir’in Çeşme ilçesi Alaçatı Mahallesi’nde bulunan iki ayrı taşınmaz grubunu satış yöntemiyle özelleştirme kararı aldı. Birinci taşınmaz grubu, toplam 35 bin 336 metrekarelik alanı kapsıyor. Bir bütün halinde ihaleye çıkarılan taşınmazlar için ihale şartnamesi bedeli 30 bin lira, geçici teminat bedeli ise 60 milyon lira olarak belirlendi. İhaleye ilişkin son teklif verme tarihi 29 Eylül 2026 olarak açıklandı.
Çeşme’de özelleştirme gündeminin diğer başlığını ise İzmir-Çeşme Otoyolu oluşturdu. Yeni karara göre özelleştirme sözleşmelerinin süresi 30 yıl olarak belirlendi. Özelleştirme işlemlerinin ise 31 Aralık 2031 tarihine kadar tamamlanması kararlaştırıldı. Özelleştirme; mülkiyet devri dışında işletme hakkının verilmesi, kiralama, mülkiyetin gayri ayni haklarının tesisi, gelir ortaklığı modeli ve benzeri yöntemlerle gerçekleştirilebilecek. İşlemler tamamlanana kadar yolların bakım, onarım ve işletme yükümlülükleri Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından sürdürülecek.
Balkan: “Çeşme-İzmir yolu kilitlenir”
Otoyolun özelleştirilmesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Urla Belediye Başkanı Selçuk Balkan şunları söyledi:
“Sadece Urla’da değil, Güzelbahçe’de, Balçova’da, Narlıdere’de inanılmaz yoğunluk yaşanır. Bu durum her gün işe gidip gelen vatandaşlarımızı hemşehrilerimizi etkiler, mağdur eder.
Hem Urla’daki hastane kavşağı, hem Uğur Mumcu Kavşağı, hem Zeytinalan, Çamlıçay, Güzelbahçe, Limanreis, Narlıdere’de askeri bölgenin olduğu bölge bundan etkilenir. Yani Çeşme-İzmir yolu kilitlenir demiştik daha önce. Sonra açıklama gelmişti, özelleştirme olmayacak diye. Ama tekrar gündeme geldi.”
Özelleştirmenin üniversiteleri de olumsuz etkileyeceğini belirten Balkan “Her şeyden önce burada üniversite var. Hele ki Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nde İzmir’den gelip giden öğrenciler, servisler, araçlar, öğretim görevlileri var. Onları da olumsuz etkileyecek. Şu an otoyol gibi alternatif bir yol yok. Çeşme-İzmir yolu var. O da yerleşim yerlerinin içinden geçiyor. Yani alternatif başka bir yol açılmadığına göre toplu ulaşım bunu kaldırmaz. Bu yük anlamda biz çok sıkıntı yaşayacağız.” Diye konuştu.
Maliyetini yine halk ödeyecek
İzmir-Çeşme Otoyolu’nun özelleştirme programına alınmasına Çeşme Yarımadası Çevre Derneği (ÇEŞÇEP) tepki gösterdi. ÇEŞÇEP Başkanı Ahmet Güler, otoyolun özelleştirilmesinin yalnızca Çeşme’yi değil, tüm Yarımada’yı etkileyeceğini söyledi.
“Otoyolun kesinlikle 400-500 TL arasında olacağını düşünüyorum. Bu Urla’ya da aynı şekilde vuracak. Seferihisar’a da aynı şekilde vuracak. Yani bu tüm Yarımada’yı etkileyecek. Çok ciddi bir masraf getirecek. Tüm mal ve hizmetlerin fiyatlarının en az yüzde 20-30 yükselmesine neden olacak.
Bunun içinde bir de çok vahim bir durum var. Buradaki kamu personeli ve birtakım özel kuruluşlarda çalışan personel, Çeşme’de, Urla’da fiyatlar ve ev kiraları çok yüksek olduğu için İzmir’den gelip gidiyorlar. Şimdi bu kamu personelinin gidiş gelişlerinde öyle bir maliyet doğacak ki kimse buralarda çalışmaya da gelmeyecek artık. Mesela adliyede çalışanlar İzmir’den geliyorlar. 15-20 bin lira masrafları var bu insanların sırf yol parası olarak. Hem kamu personeli hem de otel personeli… Bir taraftan turizm bölgesi diyoruz, turizm servisleri, turizm projeleri yapıyoruz. Yeniden 40-50 bin kişi istihdam olacak burada diyoruz. Öbür taraftan siz bu otoyolları paralı yaparsanız, alternatif yol da yok.
Alternatif bir yol olsa, normalde devletin böyle bir yolu paralı yaparken alternatif yol sunması lazım. Eski yolun kullanılmasının imkânı yok. Urla’dan geçmek, eski yol tamamen tıkanacaktır. Onun için tüm mal ve hizmetler daha da kötüye gidiyor. Bundan en büyük negatif etkilenecek olan alan turizm. Çünkü bölgenin tüm gelirlerinin yüzde 90’ı turizm. Zaten sezonumuz daralmış durumda. Şu anda 6 haftaya düştü. Ondan sonra sezon da çok daralacak, maliyetlerin yükselmesinden.
Birleşik Kamu-İş bir dava açtı. Şimdi biz ona müdahil olacağız. Çeşme Çevre Derneği de müdahil olarak katılacak. Çünkü ne kadar çok davacı olursa şansımız o kadar yüksek. Bu kararnamenin iptali için elimizden gelen her şeyi yapacağız.
Bu yol, bu Çeşme Otoyolu dünyanın en pahalı otoyoludur. 70 kilometrelik bir otoyolun maliyeti 672 milyon dolara mal oldu. Normalde dünyada, dağların, engebelerin çok yüksek olmadığı, düz alanlarda otoyolun fiyatı kilometre başına 1 milyon dolardır. 70-80 kilometrelik bu otoyolun, öyle çok fazla köprü de yok, normalde 100 milyon dolara mal olması gerekirdi. Bu otoyolun Türkiye’ye maliyeti 672 milyon dolar olmuştur. Yani 10 katı fiyatına bir otoyol yapmışız. Bunun parasını yoksul halk, o zaman ödemiş. Hem de 10 kat fazlasıyla ödemiş.
Mücevherler yok pahasına satılıyor
İmara açılan arsalara dair de konuşan Güler, Çeşme’de 5 yıldır sosis-salam tekniğiyle satışlar yapılmasına dikkat çekti:
“Şimdi bir 10 kat daha fazlasıyla ödemek zorunda kalacak. Devletin değil, iktidarın paraya ihtiyacı var. Çok sıcak para bulma peşinde. 30 yıl içinde 20-30 milyar dolar gelir getirecek bu otoyol ve köprüleri en fazla 3 kuruşa satıp 8-10 milyar dolara satacaklar. Sadece seçimde emekliye ve asgari ücretliye rüşvet vermek için onları maaşlarından yükseltip seçim kazanmak için yapılmış bir taktiktir.
Ve bu sadece otoyol satışlarında kalmıyor. Zaten Çeşme’de son 5 yıldır Hazinenin elindeki araziler sosis-salam kesme tekniğiyle günbegün satılıyor. Geçen hafta mesela 14 bin metrekare yeri Altınkum’da imara açtılar. Şimdi Alaçatı’da yine bu ayın sonunda ihale var. 60 bin metrekare yeri satıyor devlet. SSK, Sosyal Sigortalar Kurumu’nun üç tane büyük arsası var. Onlar satılığa çıkmış durumda şu anda Çeşme’de. Daha önce de Çeşme’de yüzlerce arazi bir şekilde satıldı. Milletin elinde son kalmış, devletin halkın elinde son kalmış mücevherler yok pahasına satılıyor.”
