Cunda’nın kalbinde bir kahve var: Taş Kahve. Ama bu kahve taş duvarlardan öte, göçün acısını, yeni vatanın umudunu ve kuşaklar arası bağlılığı taşıyan bir ruh gibi duruyor.
Markanın hikâyesi Girit’te başlıyor. Resmo’da Hüseyin Bey, babası Nuri Bey ile büyük çınarın altında kahve işletiyor. Çiftliklerde, zeytinliklerde çalışıyor; kahvede dostlarla buluşuyorlarmış. Derken Mora İsyanı sonrası milliyetçilik dalgası dostlukları ayırmış, Rumlar ve Türkler artık ayrı kahvelere gitmeye başlamış.
*********
1912-1922 yılları Balkanlar’da, Ege adalarında ve Anadolu’da büyük acıların yaşandığı yıllarmış. Lozan’da imzalanan Mübadele Sözleşmesiyle iki milyon insan yurtlarından koparılmış. Baba Nuri Bey bu ayrılığa dayanamamış, Girit’ten ayrılamadan vefat etmiş. Hüseyin Bey annesi Adile Hanım ile birlikte babasının hatırasını Girit’te bırakıp vapura binmiş. Yıl 1923… Yeni vatan artık Ayvalık Cunda’ymış. Adile Hanım hep “Burası Girit’e benziyor” diyerek oğlunun alışmasına destek olmuş.
Bir gün Hüseyin Bey bugünkü Taş Kahve’nin satılacağını öğrenmiş. Az Türkçesiyle “Benim param var, burayı çok sevdim, mutlaka almalıyım” demiş. İşte o anda bir göç hikâyesi bir mekânla birleşmiş. Taş Kahve artık sadece bir kahve değil; Girit’ten taşınan hatıraların, özlemin ve yeni başlangıçların yeri olmuş.
Hüseyin Bey Soyadı Kanunu ile artık Barış soyadını taşımış. Annesi Adile Hanım’ın vefatından sonra yine bir Girit mübadili olan Aliye Hanım ile evlenmiş. Yeni vatanda kökler derinleşmiş, oğlu Ali Barış dünyaya gelmiş. Ne yazık ki Hüseyin Barış’ın ömrü kısa olmuş; Ali henüz üç yaşındayken babasını kaybetmiş. Ama Taş Kahve onların hikâyesini yaşatmaya devam etmiş. Ardında kalan Aliye Hanım, eşinden yadigâr kalan Taş Kahve’yi ve aileye ait tüm değerleri özenle koruyarak yeni nesillere aktarmış.
Bugün Taş Kahve hâlâ “dededen toruna” uzanan bir miras olarak yaşamakta. Sarımsak taşından örülmüş duvarları, yüksek tavanı ve kolonsuz genişliğiyle mimarisi hâlâ büyülüyor. Ama asıl büyü, o taşların arasına sinmiş insan hikâyesinde.
Benim için bu hikâye sadece bir kahvehanenin tarihi değil. Markaların, mekânların, hatta taşların bile bir ruhu olduğu. Taş Kahve’nin ruhu göçün acısını, yeni vatanın umudunu ve kuşaklar arası bağlılığı taşıyor. Gerçek değer, mekânın kendisinde değil; ona ruh veren insanların hikâyesinde saklı.
*******
Bugün Cunda’da Taş Kahve’ye gittiğinizde sadece kahve içmiyorsunuz. Hüseyin Bey’in vapurla getirdiği umutları, Adile Hanım’ın sakladığı özlemi, Aliye Hanım’ın sabrını ve Ali Barış’ın sahip çıktığı mirası da hissediyorsunuz.
