Selçuk ilçesi Atatürk Mahallesi’nde bulunan bir parselde, Müze Müdürlüğü denetiminde gerçekleştirilen rutin sondaj kazıları beklenmedik bir tarihi hazineyi ortaya çıkardı. Daha önce 3. derece arkeolojik sit alanında kalan taşınmazda yapılan çalışmalarda, toprağın altından Aydınoğulları Beyliği dönemine (M.S. 14. yüzyıl) ait yaşam izleri çıktı. Yapılan kazılarda bir adet sikke, metal objeler ve dönemin karakteristik özelliklerini taşıyan seramik parçalarına rastlanması, arkeoloji dünyasında heyecan yarattı.
14. yüzyıla ait Türk-İslam konutu gün yüzünde
Sondaj kazısının en dikkat çekici buluntusu, bütününde harç kaplamalı döşemesi ve kuzey-güney yönlü duvarları açığa çıkarılan bir yapı kalıntısı oldu. Uzmanlar, bu kalıntıların o dönemde kullanılan avlulu bir konuta veya özel bir mekana ait olduğunu değerlendiriyor. Bu keşif, Selçuk’un sadece antik çağlar için değil, Türk-İslam dönemi ve Beylikler dönemi yerleşim dokusu açısından da ne kadar zengin bir katmana sahip olduğunu bir kez daha kanıtladı.
Kurul kararı: Sit derecesi 1’e yükseltildi
İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, ortaya çıkan taşınmaz kültür varlıklarının bütüncül olarak korunması amacıyla radikal bir karar aldı. Daha önce kentsel ve 3. derece arkeolojik sit statüsünde olan alanın statüsü, 1. Derece Arkeolojik Sit olarak değiştirildi. Resmi Gazete’de yayımlanan kararla birlikte, alanın bilimsel kazılar dışında aynen korunması gereken bölgelerden olduğu vurgulandı ve mülk sahibinin yeni yapılanma talebi reddedildi.
Koruma ve konservasyon çalışmaları başlıyor
Alınan karar doğrultusunda, alanda bulunan tarihi duvarlar ve döşemeler yerinde korunacak. Taşınmazın tapu siciline "1. derece arkeolojik sit alanındadır" şerhi düşülürken, ilgili belediyelerin koruma amaçlı imar planı değişikliği yapması istendi. Kazı alanındaki buluntuların zarar görmemesi için Müze Müdürlüğü ve Kazı Başkanlığı denetiminde konservasyon uygulamaları yapılacak ve kazı çukurları uygun tekniklerle kapatılarak muhafaza altına alınacak.
Selçuk’un tarihsel dokusu korunuyor
Selçuk, UNESCO Dünya Miras Listesi’ndeki Efes Antik Kenti ve St. Jean Kilisesi gibi devasa yapılarının yanı sıra, mahalle aralarında kalan bu tür butik buluntularla da tarihsel derinliğini korumaya devam ediyor. Koruma Kurulu’nun bu kararı, kentsel doku içerisinde kalan küçük parsellerdeki tarihi mirasın korunması adına emsal bir adım olarak nitelendiriliyor. İlçedeki arkeolojik potansiyelin, modern yapılaşmanın önünde bir koruma kalkanı oluşturmaya devam edeceği belirtiliyor.
