Süleyman Yağız, Ecevit’in DSP’sinde genel sekreterlik yapmış; şair, gazeteci, yazar olan bir halk bilimci. Onun; YEDİ ULU OZAN’A İTİRAZA İTİRAZIM VAR (Sarmal Kitabevi) adlı kitabını okudum. Ne çok şey öğrendiğimi anlatamam…

Öğrendiğime göre, bu “Ulu” ozanlardan biri olan Fuzuli, başlangıçta Şah İsmail’e (Hatayi mahlasıyla şiir yazan Safevi Hükümdarı) büyük yakınlık duymuş, Kanuni Bağdat’ı alınca bu kez onun himayesine girmiş! Kendisine vakıf gelirlerinden maaş bağlanınca da Kanuni’ye övgü dolu kasideler yazmış. Bir ara bu parayı alamayınca, meme isteyen çocuk gibi “Şikayetname”yi yazarak kendini kötü bir duruma düşürmüş.

PİR SULTAN ABDAL ÇOK FARKLI

Çağdaşı olan Pir Sultan Abdal ise Fuzuli’den çok farklı bir karakter: Alevileri sertlikle cezalandıran Osmanlı’ya karşı çıkmış. Her zaman Şah İsmail’i, inancın ve umudun simgesi olarak görmüştür.

Hem Fuzuli hem de Pir Sultan, Ehl-i Beyt (Hz. Muhammed’in ailesi) konusunda benzer düşüncede olmalarına karşın ciddi karakter farklılıklarına sahip. Nitekim Osmanlı’dan beslenen Fuzuli huzur içinde şiirlerini döktürürken, Osmanlı otoritesi ile çatışan Pir Sultan, baskılara rağmen Şah’a bağlılığından dönmemiş, bir zamanlar ders verdiği Vali Hızır Paşa tarafından yakalanarak idam edilmiş.

Fuzuli, değişen iktidara göre kasidesini değiştirmiş, Pir Sultan ise darağacına giderken bile söylemini değiştirmemiştir.

*

Sevgili Süleyman Yağız, “Yedi Ulu Ozan”a karşı çıkanları eleştirirken “Siyasal Sadakat”i temel almadığını söylüyor. Özellikle de Fuzuli konusunu savunurken onun; Hz. Ali, Hz. Hüseyin, On İki İmam ve Kerbela’yı anlatan şiirlerini yani sanatını esas aldığını söylüyor.

Bu nedenledir ki Fuzuli’yi; Nesimi, Hatayi (Şah İsmail), Yemini, Pir Sultan Abdal, Kul Himmet ve Virani ile birlikte “Yedi Ulu Ozan’dan” biri olarak savunmayı sürdürüyor.

Ancak, ister istemez Süleyman kardeşime şu soruyu sormak geçiyor insanın içinden: Alevi-Bektaşi belleği, Fuzuli’yi “Yedi Ulu Ozan” arasına alırken, onun siyasal zayıflığını nasıl göz ardı edebilir? Bir yanda Alevi katliamları sürmekteyken, Padişahın eteğinde sakalını sıvazlayan bir şairi Alevilerin “Ulu Ozan!” kabul etmesi olası mı?

*

Sevgili Süleyman kardeşime bir sözüm var: Şiirlerini Hatayi mahlasıyla yazan Şah İsmail ile Pir Sultan Abdal’ın bulunduğu listede, Alevilerin çektiği çileleri göz ardı eden Fuzuli’nin ne işi olabilir?