Onun 86 yıllık ömrü mücadele demektir. Gözaltılar, işkenceler, hapislikler, davalar, siyaset yasakları onu asla yıldıramamıştır. Yaşadıklarını, deneyimini hep paylaşmış, kaleme aldığı anılarıyla, romanlarıyla yakın tarihimize ışık tutanlardan olmuştur.
12 Mart 1971 darbesi sırasında Zonguldak’ın Karadeniz Ereğlisi’nde CHP İlçe Başkanıdır Kemal Anadol. Avukattır, ayrıca yerel gazete “Ereğli Memleket’’in de Yazı İşleri Müdürüdür. Köşesinden cuntacıları ve uygulamalarını eleştirmektedir.
O günlerde Başbakan Nihat Erim’dir. Türkiye’de aydın ve solcu avı vardır.
Ereğli’ye adeta can veren fabrika, ERDEMİR-Ereğli Demir Çelik’tir. ERDEMİR’in en önemli bölümü de yüksek fırınıdır. Fırından çıkan çelik, sonra işlenir. Çelikleşmeye dönüşüm, yüksek fırında bir doğum gibidir. O nedenle, ERDEMİR’deki fırının adı da “Ayşe’’dir. Ancak sık sık arızalanan “Ayşe’’nin bakıma alınması savsaklanmaktadır. Günün birinde Ereğli büyük bir patlamayla sallanır. Çünkü, “Ayşe” delinmiştir, sızıntı vardır. Türkiye’nin dört bir yanında da sıkıyönetim ilan edilmiştir.
Darbecilere göre, “Ayşe’’ye sabotaj vardır. Ereğli’de evler aranır, toplu gözaltılar başlar. Baskı büyüktür ilçede. Gözaltına alınanlar arasında Kemal Anadol da vardır!
İsmet Paşa araya girer, ‘Eğer sabotaj varsa, o bizim ilçe başkanı da buna karışmış ise, onu sizden önce ben cezalandırırım, partiden atarım’ der. Anadol, İstanbul’daki askeri hapishaneden serbest bırakılır.
Oysa, sabotaj filan yoktur. Teknik arıza ve ihmal ortaya çıkmıştır.
xxxx
Hiç unutamadığı bir anısıyla başladık yazıya. Sol literatürün önemli isimlerinden TKP’li Zihni Anadol’un oğludur Kemal Anadol, yılların mücadele ismidir.
Gençlik Kolları, Zonguldak Kdz.Ereğli İlçe Başkanlığı ile başladı aşkı CHP’ye, partisine, sosyal demokrasiye ömrünü verdi. Sıkıyönetimlerde yargılandı, siyaset yapması yasaklandı, işkence, zulüm, zindan gördü. Meclisin en kıdemli vekillerinden biri oldu. 5 dönem seçildi.
"Demokrasi-Özgürlük" kavgasından asla yılmadı.
Kapatılan Barış Derneği’nde Başkan Vekilliği’ni üstlendi.
1989’de Aliağa Termik Santral karşıtı protestoda da saf tuttu önde.( İzmir’den Aliağa’ya olan 50 kilometrelik mesafede insan zinciri oluşmuştu). Anadol, sıklıkla TBMM’de tepkileri dile getirdi. Hukukçu kimliğiyle de uzun yıllar çevre düşmanlarıyla adeta savaştı!
1 Mart Tezkeresi’nin reddinde TBMM’de, emperyalizme direnen CHP Grubunun öncülüğünde gerçekleşen başarılı sonuçta payı büyüktür yol arkadaşlarıyla.
Ülke insanı ile Rumların günlük yaşamı dahil; inceleme-araştırmalarla ilgilendi.
Abdi İpekçi Dostluk Ödülü’nü de kazandı.
Yazınımıza da çok sayıda yapıt kazandırdı; "Milattan Sonra”, “En Uzun Gün”, “Kartal Maltepe’den Sağmalcılara İnsan Manzaraları", "12 Eylül Günleri", "Termik Santrallara Hayır", “Son Durak”, “Bu Resme İyi Bakın”, "Karşı Yaka Memleket", "Büyük Ayrılık", ‘"Kasırga", “Filmi Geriye Sarınca”, “Komadaki Demokrasi”, “Hoşça Kal Midilli” gibi…
xxxx
Dostu olmaktan ve “Kemal Abi” diye hitap etmekten onur duyduğum Kemal Anadol ile yaşadığı Foça’da zaman zaman bir araya gelir, lezzetli sohbetlere koyuluruz.
Kemal Abi bir süredir sağlık sorunlarıyla boğuşuyor. Bu yüzden “Ege’de Sonsöz”deki köşe yazılarına ara vermek zorunda kalmıştı. Ankara’daki bir aylık tedavisinden sonra taburcu oldu. Kendi ifadesiyle, “Yaşamının ikinci baharı, dünya güzeli” Foça’ya döndü Kemal Abi. Kaleminden de bir dörtlüğün dizeleri döküldü: “Bugün üç Kasım iki bin yirmi altı / Yıllar yılların altında kaldı / İnsafsız zaman hırsız gibidir / Serab-ı ömrümü elimden aldı”
Hastayken günübirlik yaşamın anlamsızlığını da düşünmüş Kemal Abi. Yemyeşil bir bahçede kuş seslerini dinlemek, daldan atlayan serçeleri izlemek, dostlarla mütevazı bir çilingir sofrasında dedikodu etmek, yan masaları rahatsız etmeden hüzzam makamında bir şarkıyı mırıldanmak: “Böyle mi esecekti / Son günümde bu rüzgâr / Bütün kuşlar vefasız / Mevsim artık sonbahar”
Birbirini çiğneyerek geçen günler ve hayhuy arasında vaka-i adiye sandığımız sağlıklı yaşamın ne kadar değerli olduğunu anlamış; “Elbette bilinçli bir yurttaş olarak ülkenin içinde bulunduğu karabasan üzerinde çözümler üretmeye çalışacağız. Elbette dünyanın gidişini izleyecek ve yorumlayacağız. Ama bunlar baharı müjdeleyen ve Boğaz’da çiçek açan erguvanlara hayranlıkla bakmamıza engel değil ki. Bazen karıncaların su içtiği bazen de kocaman dalgalarla kıyıyı topa tutan denizi hayranlıkla izlemeye engel değil ki. Hastanede aklıma bunlar düştü! Şair Muhibbi (Kanuni Sultan Süleyman) ne kadar haklıymış: ‘Halk içinde nesne yok devlet gibi / Olmaya devlet bir nefes sıhhat gibi’
(…)Ülkeyi ve insanları tanımanın yollarından biridir hapishanelerle hastaneler! Ancak ister hasta yatağında ister ranzalı koğuşta olsun hasta ve hükümlülerin dışarıya farklı baktıkları, doğal güzelliklerin ve gerçek dostluğun değerini anladıkları da bir gerçektir. Bunun en somut örneği büyük ozan Nazım’ın ‘Bugün Pazar’ şiiridir: Bugün Pazar / Bugün beni ilk defa güneşe çıkardılar / Ve ben ömrümde ilk defa / Gökyüzünün bu kadar benden uzak / Bu kadar mavi / Bu kadar geniş olduğuna şaşarak / Kımıldamadan durdum / Dayadım sırtımı duvara / Bu anda ne kavga ne hürriyet ne karım / Toprak, güneş ve ben / Bahtiyarım.’
Ülkemizin çok kötü koşullar içinde olduğu, yaşamın ateşten bir gömleğe büründüğü günlerde sağlık, adalet, hukuk ve özgürlüğün öne çıktığı bir Türkiye diliyorum.”
Teşekkürler Kemal Abi. İyi ki varsın. 86.yaşın da kutlu olsun.
