GÜNCEL BİLGİLER

TÜRKİYE


Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan'ın Zafer Günü'nü kutlamak amacıyla 8 Kasım'da Bakü'yü ziyaret etmeyi düşündüğünü açıkladı.
NTV'ye konuşan Erdoğan, ziyaretin acil bir durum ortaya çıkmaması halinde gerçekleşebileceğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, fon tasfiyesi süreçlerinde bugüne kadar toplam 420 bin yatırımcıya 130 milyar lira ödeme yapıldığını ve yeni ara ödemenin 13 Kasım Cuma günü gerçekleştirileceğini açıkladı.

Millî Savunma Üniversitesi Deniz Harp Okulunda Subay Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma (SUTASAK) eğitimlerine devam eden subay adaylarının Ant İçme Töreni; Rektör Prof. Dr. Erhan Afyoncu, rektör yardımcıları Prof. Dr. Talat Canbolat ve Tümamiral Mehmet Emre Sezenler, Müşterek Harp Enstitüsü Müdürü Tuğgeneral Barış Terzibaş ile ailelerin katılımıyla gerçekleştirildi.

Dışişleri Bakanlığı, Fransız bayraklı bir geminin Doğu Akdeniz'deki Türkiye'ye ait kıta sahanlığında faaliyet yürütme girişimine ilişkin açıklamada bulundu. Bakanlık, Türkiye'den alınması gereken muvafakat sürecinin henüz tamamlanmadığını bildirdi.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, sebze ve meyve ticaretine yönelik kapsamlı değişiklikler içeren yeni Hal Kanunu taslağının tamamlanarak AK Parti Meclis Grubu'na sunulduğunu açıkladı.

**COP31**

Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapmaya hazırlanan Antalya'da:

* COP31 için güvenlik hazırlıkları tamamlanma aşamasına geldi. Emniyet Genel Müdürlüğü, dünya liderlerinin de katılacağı organizasyonda 25 bin 739 personelin görev yapacağını açıkladı.

* Yerli ve yabancı ziyaretçiler, "7 Bölge 7 Mutfak" yaklaşımıyla kurulacak yemek evlerinde Anadolu'nun mutfak kültürünü deneyimleyecek.

* Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Türkiye'nin küresel iklim krizine karşı yürütülen mücadelenin doğal merkezi olduğunu belirterek somut adımların hayata geçirileceği yeni eylem planlarını açıkladı.

Bakan Kurum, Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşecek olan BM (COP31) kapsamında, “İklim krizinin yıkıcı etkilerine karşı hem ulusal hem de küresel ölçekte kritik projeler devreye alınmaktadır.” dedi.

**BİRLEŞMİŞ MİLLETLER**

Türkiye’nin Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreter adayı Feridun Sinirlioğlu, "Genel Sekreterlik görevine talibim çünkü BM'nin kusursuz olduğunu düşündüğüm için değil, onun vazgeçilmez olduğuna inandığım için buradayım." dedi.

**ABD**

Donald Trump'ın Florida'daki Mar-a-Lago malikanesi çevresine, Stinger füzesi kullanan Avenger kısa menzilli hava savunma sistemleri konuşlandırıldı. NORAD ve ABD Kuzey Komutanlığı, konuşlandırmanın Gizli Servis'in talebiyle yapıldığını doğruladı. 1 Kasım'da malikaneye yaklaşık 7-9 mil uzaklıktaki Greenacres'te düşen bir Learjet 60'ta ise 9 kişi hayatını kaybetti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın gelişmiş silah sistemleri ve yaptırımlara tabi diğer malzemeleri kara güzergâhları ve Hazar Denizi üzerinden sevk etmesini engellemeye yönelik çalışmalar kapsamında "Demir Kapı Görev Gücü"nün kurulduğunu açıkladı.

Trump, İran'la görüşmelerin sürdüğünü belirterek, "İran konusunda çok iyi gidiyoruz. İran ile görüşüyoruz." dedi.
"İran'ı vurmasaydık Orta Doğu kalmazdı. İran, nükleere sahip olmayacak." ifadelerini de yineledi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in, yeni bir ateşkes sağlamak ve nükleer müzakereleri yeniden başlatmak amacıyla son 2 haftadır İran'la dolaylı görüşmelere katıldığı ileri sürüldü.

CENTCOM, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, "Adalet için Ödül" programı kapsamında insanların "para veya muhtemel bir yer değiştirme imkânı" karşılığında İran'ın nükleer programı hakkında bilgi paylaşabileceğini duyurdu.

Florida eyaletinde etkili olan şiddetli fırtına ve sel felaketi sırasında, Fort Pierce kentinde sular altında kalan bir kavşakta yavru bir köpek balığı görüntülendi.

ABD Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçilerin Kongre seçimlerini kaybetmesinin ardından kabinesinde bazı değişiklikler yapmayı planladığını belirtti.

Washington, İran'ın nükleer programına ilişkin detaylı bilgi getirene 20 milyon dolar ödül vadetti. Açıklamada, istenmesi hâlinde bilgi veren kişinin başka bir yere taşınmasına da yardımcı olunacağı bildirildi.

Ara seçimlerde istediğini alamayan Trump, sertlik yanlısı Stephen Miller'ı Beyaz Saray'daki sağ kolu yaptı.

ABD First Lady'si Melania Trump, Beyaz Saray'da Ukrayna ve Rusya heyetlerini kabul etti.

ABD Başkanı Donald Trump, "süper zekâyı" desteklediğini ve bu teknolojilere sahip olup da bundan kazanç sağlamak isteyen birçok ABD eyaletiyle çalışacağını bildirdi.

**İNGİLTERE**

Türkiye'nin ilk Eurofighter Typhoon savaş uçağının İngiltere'de üretim bandında olduğu öğrenildi. Türkiye'nin ilk Eurofighter'ları için İngiliz savunma sanayii şirketi BAE Systems açıklamada bulundu. Buna göre uçağın ön gövde montajı Samlesbury tesislerinde devam ediyor.

**FRANSA**

Ülke genelinde düzenlenen protestolara, hükümet verilerine göre yaklaşık 575 bin kişi, basına göre ise 750 binden fazla kişi katıldı. Eylemler, eylül ayında başlayan grev dalgasından bu yana gerçekleşen en büyük kitlesel gösteri olarak kayıtlara geçti.

Uzun menzilli saldırı kapasitesini güçlendirmek için bin kilometrenin üzerinde menzile sahip yeni nesil seyir füzeleri için MBDA ile sözleşme imzalamaya hazırlanıyor. Fırkateyn ve denizaltılardan ateşlenebilecek, gelişmiş hava savunma sistemlerini aşabilecek şekilde tasarlanan füzelerin ilk teslimatlarının 2030 yılında yapılması öngörülüyor.

Fransa'nın en prestijli edebiyat ödülü Goncourt, bu yıl yapay zekâ tartışmalarının gölgesinde sahibini buldu. Ödülü 3 Kasım'da alan 62 yaşındaki yazar Philippe Jaenada, ertesi gün France Inter'de sorulan sorulara romanını yazarken yapay zekâyı kaç kez ve hangi amaçla kullandığını anlattı. Açıklama, başka bir yazarın romanının aynı iddialarla Goncourt seçkisinden çıkarıldığı haftaların hemen ardından geldi.

**POLONYA**

Ukrayna'daki savaşı sona erdirmeye yönelik müzakerelerde Doğu Avrupa'nın güvenlik çıkarlarının göz ardı edilmemesi gerektiği uyarısında bulunurken, Rus gazı ithalatının yeniden başlatılması girişimlerine de karşı çıktı.
Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski, "İstemediğimiz son şey, Batı Avrupa'nın Doğu Avrupalıların görüşlerini dikkate almadan Rusya ile müzakere etmesi." dedi.

Polonya'da Krakov şehir merkezindeki Ana Meydan'a aracıyla giren saldırgan, araçtan çevredekilere ateş açtı. Silahlı saldırıda 2'si kadın olmak üzere 6 kişi hayatını kaybetti.
Askerî kıyafet giyen saldırgan, 2'si polis memuru olmak üzere 16 kişiyi de yaraladı.
Saldırganın kullandığı araçta çok sayıda mühimmat bulundu.

Krakov'u kana bulayarak 6 kişiyi katleden Michal Oksinski'nin evine baskın düzenleyen polis ekipleri, 3 kişinin cansız bedeniyle daha karşılaştı. Saldırganın aşırı sağ bağlantıları incelenirken, facia sonrası Polonya genelinde 2 günlük ulusal yas ilan edildi.

**YUNANİSTAN**

Doğu Akdeniz’de Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin son dönemde yoğunlaşan denizaltı fiber optik ve enerji hatlarına yönelik deniz araştırmaları, bölgede NAVTEX gerilimini ve diplomatik trafiği yeniden hareketlendirdi. Türkiye, söz konusu ülkelerin Türk kıta sahanlığı ve deniz yetki alanlarını ihlal ettiğini açıkladı.

**İRAN**

İran Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Hürmüz Boğazı'nın doğusunda bir petrol tankerinin mayına çarptığını açıkladı. Takip sistemlerini kapatarak geçiş yapmaya çalıştığı belirtilen tankerin, çıkan yangının ardından seyrine devam edemediği bildirildi.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, “ABD Başkan Yardımcısı Vance yenilgiyi kabul etti, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ayrılmak üzere.” iddiasında bulundu.

İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Kirmanpur, "Sağlık Bakanlığı'ndan hiçbir yetkili Times’a açıklama yapmadı ve Bakanlığa atfedilen açıklamalar gerçeği yansıtmamaktadır. Sağlık sistemi, çocuklara dahi acıması olmayan düşmanın çeşitli senaryolarına ve tehditlerine karşı hazırdır. Savaş hâli ilan etmek Sağlık Bakanlığının yetkisinde değildir ve bu şartlarda teyit edilmemiş haberlerin yayılması sorumsuzluktur." ifadelerini kullandı.

**İSRAİL**

Cumhurbaşkanı Herzog, İsrail Meclisi'nde temsil edilen tüm partilerle gerçekleştirdiği görüşmelerin sona ermesinin ardından yaptığı açıklamada, "İstişarelerin sonuçları açık görünüyor." dedi.
Hükümeti kurma görevini bugün açıklayacağını belirten Herzog, istişare toplantılarının ardından hükümet kurma görevinin muhalefet bloğundaki Yashar Partisi lideri Eisenkot'a verilmesini isteyen milletvekili sayısının 67 olduğunu, Likud Partisi lideri Başbakan Binyamin Netanyahu'yu destekleyen milletvekili sayısının ise 46'da kaldığını açıkladı.

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un, 27 Ekim seçimlerinin ardından partilerle yaptığı istişare görüşmeleri sonrasında, hükümet kurma yetkisini Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot'a verme kararı aldığı açıklandı.

Eisenkot, kuracağı koalisyonda Arap partilerinin yer almayacağını açıklamıştı.

**KATAR**

Başbakan ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, ABD ile İran arasında bölgesel gerilimi sona erdirecek bir anlaşmaya ulaşılması için arabuluculuk çalışmalarının sürdüğünü belirterek, Washington yönetiminin gerilimi azaltma ve krizi kontrol altına alma iradesini koruduğunu söyledi.

**RUSYA**

Savunma Bakanlığı, Ukrayna’nın başkenti Kiev’de Kuzey Köprüsü’nü ve askerî sanayi altyapısını vurduklarını duyurdu.

**AZERBAYCAN**

Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'e 8 Kasım Zafer Günü dolayısıyla tebrik mektubu gönderdi.
Erdoğan, bugün Karabağ’a gidecek.

**PARAGUAY**

Senato, görevinden istifa eden Devlet Başkanı Santiago Pena hakkında yürütülen azil sürecinde savunmasını hazırlamak için talep ettiği 72 saatlik ek süreyi oy birliğiyle reddetti.

İstifası kabul edilmeyip Paraguay Senatosu tarafından görevden alınan Devlet Başkanı Santiago Pena, 355 milyon dolarlık kamu emeklilik fonu ve Ueno Bank soruşturması kapsamında gözaltına alındı. Pena'nın görevini Pedro Alliana devraldı.

Paraguay'da finansal skandal iddialarının ardından görevinden alınan eski Devlet Başkanı Santiago Pena hakkında tutuklama kararı verildi.

**UGANDA**

Genelkurmay Başkanı Muhoozi Kainerugaba, 2,7 milyar avroluk demiryolu projesi için Türk bir şirketle anlaştıklarını duyurdu. Ugandalı lider, "Uganda'daki Türklerle bağımı çoktan kopardım. Ülkeyi derhâl terk etsinler." demişti.

**ÇİN**

Çin'de katı şekilde uygulanan 2 çocuk sınırlamasına son verilerek çiftlerin 3 çocuk sahibi olmasına izin verildi.
Çin devlet haber ajansı Şinhua, söz konusu değişikliğin Çin Komünist Partisi'nin politbüro toplantısında görüşüldüğünü ve Devlet Başkanı Şi Cinping'in alınan kararı onayladığını duyurdu.

**SİYASİ PARTİLER**

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, yargı süreçlerinde iktidar ve muhalefet mensuplarına farklı muamele yapıldığını öne sürerek, “Eğer bu ülkede hukuk varsa herkese eşit işlemeli.” dedi. YENİ Parti Genel Başkanı, fon soruşturması, gazetecilerin tutuklanması ve ABD seçim sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde de bulundu.

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, güvenli limanı; partinin kuruluşundaki ahlaki değerlere döndürülmesi, tüzüğün değişmesi, ön seçimin zorunlu hâle gelmesi ve partinin kirlilikten arındırılması süreci olarak tanımlayarak, partiyi veya gemiyi "güvenli limana" getirdikten sonra siyaseti/genel başkanlığı bırakacağını söyledi.

Tekirdağ Belediye Başkanı Candan Yüceer, istifasını sosyal medya paylaşımıyla duyurdu.
"Bugün itibarıyla üyesi olduğum YENİ Parti’den istifa ediyorum." diyen Yüceer, "Ben siyaseti koltuk hesabı yapmak için yapmadım." ifadesini kullandı.
Hiçbir zaman kişisel ikbal mücadelesine girmediğini söyleyen Yüceer, "Ancak üzülerek görüyorum ki bugün bazıları kendi kişisel ikbalinin, makamının ve koltuğunun hesabına düşmüş durumda." dedi.

AKP, yaklaşık 1 milyon dar gelirli vatandaşı ilgilendiren 15 maddelik yeni torba kanun teklifini TBMM'ye sunmaya hazırlanıyor. Düzenlemeyle 1 Ocak 2017 öncesine ait Genel Sağlık Sigortası prim borçları tamamen silinirken, Anayasa Mahkemesi'nin iptal ettiği enerji sektörü kuralları da yeniden düzenleniyor.

**ADLİ GELİŞMELER**

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından sermaye piyasalarında yürütülen yüksek kârlı fon ve piyasa manipülasyonu soruşturmasında doğrudan "Funda" adında bir isim tutuklandı.
Toplam tutuklu sayısı 118 oldu.

Fon soruşturmasında yeni gözaltı kararları çıktı. BDDK Başkan Yardımcısı, Ruzy Madencilik Yönetim Kurulu Başkanı, eski Takasbank Genel Müdürü ve Bulls Yatırım Yönetim Kurulu Başkanı hakkında gözaltı kararı verildi.

Konya'da polis ekiplerinin 3 ay süren çalışması sonucu fuhşa aracılık ettikleri belirlenen 7 şüpheliye yönelik operasyon düzenlendi. Konya ve Çanakkale'de gerçekleştirilen operasyonda yakalanan 7 kişi tutuklanırken, 16 kadın hakkında işlem yapıldı. Aramalarda 262 bin TL nakit para, tabanca ve çok sayıda cep telefonu ele geçirildi.

Özbekistan adli makamlarınca "uyuşturucu madde ticareti" suçundan hakkında kırmızı bülten çıkarılan Odil Khudayberdıev, Mersin'de düzenlenen operasyonla yakalandı.

Samsun’da 3 ayrı nitelikli dolandırıcılık soruşturması kapsamında vatandaşları dolandırdığı belirlenen 14 şüpheliden 12’si tutuklandı, 2'si adli kontrolle serbest bırakıldı.

İstanbul merkezli 5 ilde sokak satıcılarına yönelik düzenlenen uyuşturucu operasyonunda gözaltına alınan 88 şüpheliden 82'si tutuklandı.

Batman merkezli 10 ilde düzenlenen yasa dışı bahis operasyonunda 33 şüpheli gözaltına alındı, 25'i tutuklandı. Şüphelilerin hesaplarında yaklaşık 4 milyar liralık para hareketi tespit edildi.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, yeni dönem polis alımlarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Her alım döneminde ortalama 10 ila 12 bin polis istihdam edildiğini belirten Çiftçi, kadın polis sayısının artırılmasının da değerlendirileceğini söyledi. En az 10 bin kişilik alımın 34. dönem POMEM kapsamında yapılması beklenirken, başvuru şartları ve takvimi merak konusu oldu.

Tartıştığı sevgilisini bıçaklayan şahıs, kaçan kadını kovalayarak sokak ortasında yeniden bıçakladı. Saldırgan, çevredekiler tarafından kovalandı. Olay yerine çok sayıda polis ekibi sevk edildi. Hayati tehlikesi olduğu belirtilen kadın, ilk müdahalenin ardından hastaneye kaldırıldı. Polis, olayla ilgili inceleme başlattı.

**DEĞİŞİK KONULAR**

Hisseli taşınmazlarda önalım davalarında ödenecek tutarın hâkim tarafından piyasa değerine (rayiç bedele) göre belirlenmesini öngören yasal düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi. Kararın 9 ay sonra yürürlüğe gireceği bildirildi.

Tekirdağ'ın Çorlu ilçesinde faaliyet gösteren ve dünyanın birçok ülkesine tekstil makineleri ihraç eden SER Mekatronik hakkında iflas kararı verildi. 2008 yılında kurulan ve iki yıl önce 14 bin 500 metrekarelik yeni fabrika yatırımı için harekete geçen şirketin konkordato süreci iflasla sonuçlandı.

**DEPREM**

Akdeniz'de 4,1 büyüklüğünde deprem meydana geldi. AFAD, depremin yerin 6,95 kilometre derinliğinde oluştuğunu bildirdi.

**İHRACAT**

Somon ihracatı, ekim ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 54 artarak 95,1 milyon dolara yükseldi. Yılın ilk 10 ayında 526,2 milyon dolarlık ihracata ulaşan sektör, yıl sonunda 650 milyon doları hedefliyor.

**KAZALAR**

Van-Özalp kara yolunda tır ile minibüsün çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında 9 kişi hayatını kaybetti, 5 kişi de yaralandı.

Van Valisi Ozan Balcı, yağış nedeniyle kayganlaşan yolda minibüs ile tırın çarpıştığını söyledi. Balcı, hayatını kaybedenlerin kimliklerinin tespit edilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü kaydetti.