Dün 10 Kasım, eşsiz Deha’nın ölüm yıldönümü idi. Mustafa Kemal ATATÜRK 20. yüzyılda, 21. Yüzyıl düşünürü ve kuantum dehası, eşsiz bir kişiliktir. Alman tarihçi Prof. Dr. Herbert Melzig, Platon’un 2500 önceki “filozofların (bilgelerin) yönetici olması; ya da yöneticilerin filozof olması” idealinin, ilk kez Mustafa Kemal ile gerçek olduğunu vurgular. Bugünün uygarlığı, ilk bilimsel devrim olan Newtoncu mekanik düşünceden, ikinci bilimsel devrim olan kuantum düşün sisteminin toplumsal yaşama yansımalarını ancak 21. yüzyıla girerken yaşadı. Kuantum düşün sistemi fizikte ve mikro boyutta doğanın gizemini, Einstein’nın 1905 makalesi, N. Bohr’un 1913 klasik atom modeli ve fizikçilerin 1927 Solvey Toplantısı ile konuşmaya başladı. Oysa kuantum düşün sisteminin, günümüz “toplum yaşamına” getirdiği kavramlar, süreçler, sistemler ve dönüşümler, Atatürk tarafından onlardan yüz yıl önce uygulandı. Kendi yaşadığı toplum, Batı uygarlığına göre yüzyıllar içeren gecikmeye sahipken; Mustafa Kemal Batı uygarlığından yüz yıl önce bu kavramları, süreçleri ve sistemleri içeren reformlar gerçekleştirdi. Bunları gündeme taşımak biz bilim insanlarının O eşsiz dehaya olan borcudur.

*Kuantum düşün sisteminin temelinde, statik ve tek yönlü değil; çok yönlü ve sürekli, dinamik, interaktif, ağ bütünselliği içeren etkileşim ilişkileri geçerlidir. Ağ etkileşimi ortak katılım ve iş birliği içerir. Ağ bütünselliği kendi içinde ve çevresi ile sürekli etkileşim gösteren bir sistem oluşturur.

*Dinamik sistemin işleyiş ve değişimi, sistem ve süreç mühendisliğini zorunlu kılar. Sistem ve süreç, amaçlanan bir gelecek vizyonuna yönelir.

*Atatürk’ü kuantum dehası ve düşün sistemi “vizyoner”dir. Zihninde hep bir gelecek resmi net olarak şekillenir. “Misak-ı Milli içinde Vatanın tam bağımsızlığı” bir vizyondur. Cumhuriyet arkasından gelen bir başka vizyondur. Bunu “çağdaş uygarlığın üstü hedefi” izler. Gençliğe hitabesi ile “fikri hür, vicdanı hür ve irfanı hür” nesiller yetiştirmek cumhuriyetin korunması için gerekli vizyoner öngörülerdir.

***

*Atatürk olaylara “bütüncül bakar ve sistem kurar”: Misak-i Milli için tüm toplumu sürece çekmek zorunludur. Bunun için Samsun, Amasya, Erzurum, Sivas ve Ankara dönemleri toplumu sürece katma yolculuğudur. Hatta askeri birlikleri sürece katmak için ulaşabildiği komutanları silah bırakmama yönünde uyarmıştı. Bütüncül bakış ve sistem kurma mantığı ile TBMM’ni oluşturdu ve katılımcı Meclis hükümeti ile süreç yönetildi.

*Atatürk kurtuluş için, “dinamik süreç düşüncesine” sahiptir ve süreci yapılandırır ve yönetir. Süreci safhalara ayırır ve her safhanın dinamik ve kendine özgü özelliklerini yapılandırır. “Hattı Müdafaa yoktur; Sathı müdafaa vardır. Bu satıh Misak-i Milli içinde tüm vatandır. Süreç, belirlenen vizyon gerçekleşinceye kadar sürer. Sistem ve süreç mantığı, sistemi oluşturan stratejik değişkenlerin sürekli izlenmesi bütünselliğin gereğidir.

*Atatürk, yaşam için, her şey için bilim ve teknolojiyi rehber alır. Atatürk, sorunların arkasından giden çözümü değil; önleyici önlem politikası ile önceden çözüm üretir.

*Atatürk, senkronize zaman algısına sahiptir. Noktasal bakış açısı yerine dün, bugün ve yarınının bağlantılarını içeren süreç düşüncesini esas alır.

***

*Atatürk, eğitimi en temel sorun olarak görür. Cepheye gitmeden 16 Temmuz 1921’de Ankara Maarif kongresini düzenler.

*Atatürk, ekonomiyi öncelikli ve temel konu olarak görür ve ele alır. Özel sektör ve devletin ayrı önceliklerini gözeten sosyal içerikli bir piyasa ekonomisini savunur.

*Atatürk, çevrecidir. Ağacı kesmek yerine binanın yürütülmesini ister. Örnek çiftlikler kurar ve kurdurur.

*Atatürk, kadın haklarının savunucusudur. Kadın ve erkeği eşit görür.

*Atatürk yenilikçidir. Devrimcilik İlkesi, bilim temelli sürekli yenilikçiliktir.

*Atatürk, evrensel dünya görüşü ile ulusalı ve küreseli sentez eder. Bölgesel barış için anlaşmalar yapar.

*Atatürk, insani değer ve insan haklarına saygılıdır.

*Atatürk, yüksek vatan sevgisi ve yüksek sosyal sorumluluk duygusuna sahiptir. Büyük Taarruz Planını riskli bulan strateji hocası Yakup Şevki Paşa’nın ”bizi Meclis önünde asarlar” sözünü, “Tarihe ve Millete karşı bütün sorumluluk bana aittir” sözü ile karşılar.

*Sonuç olarak Atatürk’ü niçin yeterli anlayamadık sorusuna cevap: 21. Yüzyılın zihin ve düşün sistemlerini daha 20 yy da yaşama uygulamış bir dehayı anlamak için, geçmişin ve geleneksel toplumun mutlak ve bağnaz zihin kalıpları yerine, insan beyninin ayrıcalığı olan neokorteksin bilinçli düşün süreçlerini Öğrenmek gerekir. (Bknz.Benim “Zihniyet Devrimi için bilinçli Düşünmeyi Öğrenmek; kitabım Böl. 7; s.399-420)