Siz bakmayın mollaların İran’da yaptıklarına, İran halkı derin bir uygarlığın kültürünü taşır içinde. Ne, “İran Uygarlığını Yok Edeceğim!” diyen psikopat Trump anlayabilir bunu ne de öldürmekten zevk alan Netanyahu.
İran sinemasını dünya çapında olduğunu. İran’ın her yanında mimariyi bir “Cennet Bahçesine” dönüştüren Fars minyatür sanatını bilir misiniz?
Firdevsi’nin Şehnamesi İranlılar için; İranlı olmanın ne demek olduğunu anlatan bir kimlik kitabı, ulusal bir bellek gibidir. Onun Şehname’yi Farsça yazması sayesinde Arap fetihleriyle darbe yiyen Fars dili yeniden can kazanmıştır. Sadece bu bile Firdevsi’nin ulusal bir kahraman kabul edilmesine yeter.
Aşk kültürü, hem İran edebiyatında hem de “Gül ve Bülbül” motiflerinin egemen olduğu İran sanatında büyük bir derinliğe sahiptir. Bülbülün güle olan hasretinin temelinde sadece kutsal duyguların egemenliği değil, karşılıksız aşkın umutsuzluğu da vardır.
TAAROF KÜLTÜRÜ
İranlının sosyal yaşamı, binlerce yıldan süzülüp gelen ve adına Taarof denen kültürle örülmüştür. Dünyada benzeri olmayan bu kültürün kuralları içinde aşırı düzeyde bir nezaket, protokol ve sosyal görgü vardır. Sokaklarda Hafız’ın beyitlerini okuyan, Binbir Gece Masallarında Şehrazat’ın zekasını yücelten, süsleme kültürünü halıların düğümlerine yansıtan bu halkın; estetiği, sanatı ve nezaketi bir potada eritmesi hiç de garipsenecek bir durum değil.
Taarof kültürünü anlatmasını istediğim bir İranlı arkadaşım şunları söyledi:
“İranlı için, teklif-ret-ısrar üçlüsü Taarof’un temelidir. Örneğin, bir taksiye binince veya bir şey satın alınca, borcunuzu sorarsanız, ‘Kabil Nedare’ (önemli değil) cevabını alırsınız. Veya bir İranlı konuğunuza bir şey ikram ettiğinizde iki üç kez ısrar etmezseniz “teşekkür” diyerek kabul etmeyecektir…Yani ısrar etmelisiniz!
Alçakgönüllülüğü çok ileri götüren İranlı kendisi için ‘bende’ (bendeniz) der, karşısındakini de ‘cenab-ı ali’ (yüce kişiliğiniz) diyerek yüceltir.
****
Ne mollaların yaptıklarına bakın ne de Trump ve Netanyahu gibi psikopatların bu güzelim ülkeyi ‘taş devrine döndürme’ çabalarına. İranlılar, batılılara ters gelen Taarof kültürü ile alçak gönüllülüğün zirvesine çıkabilen insanlardır.
İran, Ömer Hayyam’ın ülkesi! Bakın ne diyor: Tanrı bize cennette vaat ettiği şarabı Niçin haram etsin bu dünyada, akla sığar mı? Bir sarhoş arap, devesini vurmuş Hamza’nın Peygamber ona yasak etmiş şarabı…
Bu ülkeye saygı duyalım…
